Οι Ξυλώδεις Νότες στην Αρωματοποιία: Από το Σανδαλόξυλο στο Oud

1. Το Σανδαλόξυλο: Απαλό και γαλακτώδες

Το μοναδικό απαλό, γαλακτώδες και κρεμώδες ξύλο είναι το σανδαλόξυλο, που δεν προέρχεται πλέον από την Ινδία — καθώς προστατεύεται από την ινδική κυβέρνηση — αλλά από τη Νοτιοανατολική Ασία (δείτε την ανάρτηση για το σανδαλόξυλο). Υπάρχουν και άλλα βοτανικά είδη, όπως το Santal Spicatum (Αυστραλία), που μοιάζει περισσότερο με κέδρο, ή το Santal Austrocaledonicum (Νέα Καληδονία).

Πολλές μάρκες έχουν εγκαταλείψει το φυσικό σανδαλόξυλο υπέρ της σύνθεσης, κάτι που δεν ισχύει για την Guerlain ή τα αρώματα Sylvaine Delacourte για παράδειγμα.

Εμβληματικά αρώματα με σανδαλόξυλο

• Samsara (Guerlain, 1989): για πρώτη φορά σε γυναικείο άρωμα, χρησιμοποιήθηκε υπερδοσολογία ξύλου με το 20% της φόρμουλας να αποτελείται από σανδαλόξυλο, σε συνδυασμό κυρίως με ylang-ylang και γιασεμί. Το πρώτο μεγάλο διεθνές γυναικείο ξυλώδες άρωμα.
• Bois des Iles (Chanel, 1925): σανδαλόξυλο και βετιβέρ ντυμένα με ζεστές νότες (τόνκα, κανέλα, βανίλια).
• Santal Massoïa (Hermès): ο Jean-Claude Ellena λάνσαρε αυτό το ξυλώδες άρωμα με στρογγυλεμένες και μαλακές νότες, ένα οριζόντιο και σαρκώδες ξύλο σε συνδυασμό με ξύλο Massoïa.
• Tam Dao (Diptyque): πολύ δυνατό και αγαπητό στις γυναίκες.
• Wonderwood (Comme Des Garçons): συνδυασμός σανδαλόξυλου, βετιβέρ, πατσουλί, gaïac, κέδρου, oud, κυπαρισσιού.
• Santal Royal (Guerlain): ο Thierry Wasser παντρεύει το σανδαλόξυλο με το ξύλο oud.

2. Ο Κέδρος: Ξηρός και ζωντανός

Ο κέδρος θυμίζει μολυβόκορφο, πριονιστήριο και ροκανίδια ξύλου. Ταιριάζει άψογα με το βετιβέρ και τα εσπεριδοειδή στο chypre άρωμα Eau des Merveilles της Hermès το 2004.

Ταιριάζει επίσης με το πατσουλί, το σανδαλόξυλο και τα λουλούδια στο Magie Noire της Lancôme (1978), και με τα φρούτα όπως στο Féminité du Bois της Shiseido (1992). Αποτίοντας φόρο τιμής στη νότα κέδρου Atlas που παραπέμπει στο Μαρόκο, ο Serge Lutens δημιούργησε μία σύνθεση πικαντισμένη με κανέλα και γαρύφαλο και με ιριδισμούς από νότες βιολέτας.

Ενα άρωμα που θα εμπνεύσει αργότερα το Dolce Vita της Dior. Το Féminité du Bois είναι πραγματικά το πρώτο καθαρά ξυλώδες γυναικείο άρωμα.

3. Το Πατσουλί: Η γήινη αισθησιασμός

Το πατσουλί από μόνο του είναι μία υπόσχεση αισθησιασμού. Τα αποξηραμένα φύλλα του δέντρου παράγουν μία γήινη, καμφορική, σχεδόν φαρμακευτική και ξυλώδη νότα. Σήμερα υπάρχει η καρδιά πατσουλί, απαλλαγμένη από τις ελαφρώς σκονισμένες νότες, που γίνεται τότε καθαρή, ψηλόλιγνη και μεγαλοπρεπής.

Αποτελεί ένα από τα κύρια συστατικά του ανατολίτικου ακόρντου όπως στο Shalimar και το Opium, και του chypre ακόρντου αντικαθιστώντας το βρύο δρυός. Παίζει ένα μαγευτικό δίδυμο με το τριαντάφυλλο στο Aromatic Elixir της Clinique (1975). Το συναντάμε στο Coco, Coco Mademoiselle, Coco Noir της Chanel, στο Miss Dior, και επίσης στο la Petite Robe Noire της Guerlain.

4. Το Βετιβέρ: Η καπνιστή ρίζα

Η Guerlain είναι από τους πρώτους που απέτισαν φόρο τιμής στο βετιβέρ, η ρίζα του οποίου παράγει μία γήινη, υγρή και καπνιστή νότα. Το Vétiver της Guerlain (1959) παντρεύει αυτή την φρέσκια ξυλώδη νότα με εσπεριδοειδή, τόνκα, μοσχοκάρυδο και ένα ακόρντο καπνού.

Η Guerlain χρησιμοποιεί αποκλειστικά: το βετιβέρ από την Ινδία που ανέπτυξε ο Thierry Wasser (πολύ παρών στο Guerlain Homme L’Eau Boisée).

Αξιοσημείωτα βετιβέρ

• Vétiver Oriental (Serge Lutens): νότα πικρής σοκολάτας από το βετιβέρ της Ιάβας.
• Vétiver Extraordinaire (Frédéric Malle): περιέχει περισσότερο από 25% βετιβέρ.
• Vétiver Tonka (Hermès): βετιβέρ και τόνκα.
• Terre d’Hermès (2006): βετιβέρ, κέδρος, εσπεριδοειδή, πιπέρι και βενζόη.

5. Οι άλλες ξυλώδεις νότες: Πεύκο, Σύκο, Oud και Σύνθεση

Πεύκο, Κυπαρίσσι και Συκιά

Η νότα πεύκου ή κυπαρισσιού, δασικές νότες, χρησιμοποιούνται σπάνια. Υπάρχει το αιθέριο έλαιο πεύκου (φρέσκο, πικρό) και το fir balsam (gourmand βελόνα πεύκου). Κλασικά που έχουν εξαφανιστεί: Pino Silvestre (1955) και Acqua di Selva (1949). Το Fille en Aiguilles του Serge Lutens επαναφέρει αυτό το θέμα.

Το ακόρντο συκιάς, που έγινε κλασικό, εμφανίστηκε με το Premier Figuier της L’Artisan Parfumeur, σε σύνθεση της Olivia Giacobetti.

Το Ξύλο Oud (Agarwood)

Το ξύλο oud (oudh, agar, αλόη, jinko, gaharu) είναι μία σκούρα και πολύ αρωματική ρητίνη που αναπτύσσεται στα δέντρα Aquilaria όταν μολύνονται από έναν μύκητα, το Phialophora. Είναι μία αμυντική αντίδραση. Μερικές φορές είναι φυσικό, αλλά επειδή πρόκειται για μία εξαιρετικά ακριβή ύλη, συχνά πρόκειται για ανακατασκευή.

Το συναντάμε στο M7 της YSL, στο Habit Rouge Eau de Parfum και στα Déserts d’Orient της Guerlain.

Gaïac, Σημύδα και Σύνθεση

• Bois de Gaïac: ξύλο με καπνιστές νότες, ελαφρώς δερμάτινο.
• Bois de Bouleau: έδινε μία σκούρα δερμάτινη νότα (πλέον απαγορευμένη, αντικαθίσταται από συνθετικές ουσίες όπως το Sudéral).
• Acétate de Vetyveryle: πιο ακριβό από το φυσικό βετιβέρ, νευρώδης και καθαρή νότα.
• Sandalore: μόριο που πλησιάζει το σανδαλόξυλο.
• Évernyl: νότα βρύου (Eau des Merveilles).
• Cashmeran: απαλό και σχεδόν ανατολίτικο.
• Cédramber, Vertofix: κοντά στον κέδρο.
• Iso E Super: βελούδινο ξύλο, σχεδόν μοσχάτο (υπερδοσολογία στο Trésor της Lancôme).
• Karanal: πολύ ζωντανό ξύλο (Light Blue της Dolce Gabbana).