Drvene note u parfumeriji: od sandalovine do ouda
Sve je više drvenih parfema. Nekada su bili namijenjeni prvenstveno muškarcima, a danas ih nose i s ponosom prihvaćaju i žene. Cedar, sandalovina, vetiver, pačuli često su popraćeni sljedećim smolama: tamjan, mirha, stiraks, gvajakovo drvo, oud drvo, hrastova mahovina.
Drvene note su umirujuće, strukturirane, snažne note koje u kompoziciji djeluju poput nosača — daju parfemu kralježnicu. Gotovo svi parfemi na tržištu sadrže drvene note.
1. Sandalovina: nježna i mliječna
Jedino nježno, mliječno i kremasto drvo je sandalovina, koja više ne dolazi iz Indije — jer je zaštićena od strane indijske vlade — već iz jugoistočne Azije (pogledajte članak o sandalovini). Postoje i druge botaničke vrste poput Santal Spicatuma (Australija) koji više podsjeća na cedar, ili Santal Austrocaledonicuma (Nova Kaledonija).
Mnogi brendovi napustili su prirodnu sandalovinu u korist sintetičkih zamjena, što nije slučaj s kućom Guerlain ili parfemima Sylvaine Delacourte.
Ikonski parfemi sa sandalovinom
- Samsara (Guerlain, 1989.): po prvi put u jednom ženskom parfemu pojavila se prekomjerna doza drveta — 20 % formule čini sandalovina, popraćena prvenstveno ylang-ylangom i jasminom. Prvi veliki međunarodni ženski drveni parfem.
- Bois des Iles (Chanel, 1925.): sandalovina i vetiver obavijeni toplim notama (tonka bob, cimet, vanilija).
- Santal Massoïa (Hermès): Jean-Claude Ellena stvorio je ovaj drveni parfem okruglih i mekih nota — horizontalno i čulno drvo povezano s drvetom massoïa.
- Tam Dao (Diptyque): vrlo snažan i cijenjen među ženama.
- Wonderwood (Comme Des Garçons): spoj sandalovine, vetivera, pačulija, gvajaka, cedra, ouda i čempresa.
- Santal Royal (Guerlain): Thierry Wasser ujedinjuje sandalovinu s oud drvetom.
2. Cedar: suh i snažan
Cedar podsjeća na minu olovke, pilanu i drvene strugotine. Savršeno se slaže s vetiverom i citrusima u chypre parfemu Eau des Merveilles kuće Hermès iz 2004.
Također se izvrsno slaže s pačulijem, sandalovinom i cvijećem u parfemu Magie Noire kuće Lancôme (1978.), te s voćem kao u parfemu Féminité du Bois kuće Shiseido (1992.). Slaveći notu atlaskog cedra koja evocira Maroko, Serge Lutens osmislio je kompoziciju začinjenu cimetom i klinčićem te obogaćenu notama ljubičice nalik irisu.
Miris koji će kasnije inspirirati Dolce Vita kuće Dior. Féminité du Bois uistinu je prvi čisti ženski drveni parfem.
3. Pačuli: zemljana senzualnost
Pačuli sam po sebi obećava senzualnost. Osušeni listovi biljke proizvode zemljanu, kamfornu, gotovo ljekovitu i drvenu notu. Danas postoji srce pačulija, lišeno prašnjavih nota, koje postaje čisto, vitko i veličanstveno.
To je jedna od glavnih sastavnica orijentalnog akorda kao u parfemima Shalimar i Opium, te chypre akorda gdje zamjenjuje hrastovu mahovinu. Stvara opčaravajući duo s ružom u parfemu Aromatic Elixir kuće Clinique (1975.). Nalazimo ga u parfemima Coco, Coco Mademoiselle, Coco Noir kuće Chanel, Miss Dior, kao i u parfemu La Petite Robe Noire kuće Guerlain.
4. Vetiver: dimljeni korijen
Guerlain je među prvima odao počast vetiveru čiji korijen proizvodi zemljanu, vlažnu i dimljenu notu. Vétiver kuće Guerlain (1959.) ujedinjuje ovu svježu drvenu notu s citrusima, tonka bobom, muškatnim oraščićem i duhanskim akordom.
Guerlain koristi ekskluzivni vetiver iz Indije koji je razvio Thierry Wasser (izrazito prisutan u parfemu Guerlain Homme L’Eau Boisée).
Drugi značajni vetiveri
- Vétiver Oriental (Serge Lutens): nota gorke čokolade javanskog vetivera.
- Vétiver Extraordinaire (Frédéric Malle): sadrži više od 25 % vetivera.
- Vétiver Tonka (Hermès): vetiver i tonka bob.
- Terre d’Hermès (2006.): vetiver, cedar, citrusi, papar i benzoin.
5. Ostale drvene note: bor, smokva, oud i sinteza
Bor, čempres i smokva
Note bora i čempresa, šumske note, rijetko se koriste. Postoji esencija bora (svježa, gorka) i fir balsam (slatka nota borovih iglica). Nestali klasici: Pino Silvestre (1955.) i Acqua di Selva (1949.). Fille en Aiguilles Sergea Lutensa vraća se ovoj temi.
Akord smokve, koji je danas već klasičan, pojavio se s parfemom Premier Figuier kuće L’Artisan Parfumeur, čija je autorica Olivia Giacobetti.
Oud drvo (Agarwood)
Oud drvo (oudh, agar, aloja, jinko, gaharu) tamna je i izrazito mirisna smola koja se razvija u stablima Aquilaria kada ih zarazi gljivica Phialophora. Radi se o obrambenom mehanizmu stabla. Ponekad je prirodan, ali budući da je to izuzetno skupa sirovina, često se koristi rekonstrukcija.
Nalazimo ga u parfemima M7 kuće YSL, Habit Rouge Eau de Parfum i Déserts d’Orient kuće Guerlain.
Gvajak, breza i sinteza
- Gvajakovo drvo: drvo dimljenih nota, s laganim prizvukom kože.
- Brezovo drvo: davalo je tamnu kožnu notu (danas zabranjeno, zamijenjeno sintetičkim zamjenama poput Sudérala).
- Vetiveryl acetat: skuplji od prirodnog vetivera, snažna i čista nota.
- Sandalore: molekula koja se približava sandalovini.
- Évernyl: nota mahovine (Eau des Merveilles).
- Cashmeran: nježan i gotovo orijentalan.
- Cédramber, Vertofix: bliski cedru.
- Iso E Super: baršunasto drvo, gotovo mošusno (prevelika doza u parfemu Trésor kuće Lancôme).
- Karanal: vrlo vibrantno drvo (Light Blue kuće Dolce Gabbana).
