Sztuka perfumowania kosmetyków: Historia i ślady kulturowe

Historia perfumowania: Od starożytności do islamu

Olejki, perfumy, maści, szminki i barwniki… niewiele śladów pozostało po produktach kosmetycznych stosowanych w Grecji klasycznej.

Począwszy od VII wieku p.n.e. Grecy korzystali z rozwoju handlu z Bliskim Wschodem, rozwijając swoje perfumy z balsamem judzkim, cynamonem, szafranem, styrakiem, kadzidłem, mirrą w olejkach z oliwek i migdałów (por. “O zapachach” Teofrasta).

W I wieku n.e. w Rzymie istniała wielka różnorodność perfum produkowanych na miejscu lub importowanych z różnych regionów Imperium. Foliatum czyli perfumy zamożnych kobiet były bardzo modne, podobnie jak Perfumy Królewskie z 24 aromatami i 3 nośnikami.

Wszystkie perfumy ziemi (świat islamski)

Bardzo znany hadis, przypisywany Prorokowi Muhammadowi, mówi: “Zaprawdę, Bóg jest piękny i miłuje piękno”. Tak oto społeczeństwo islamskie średniowiecza rozwinęło wyszukany gust do kwiatów, roślin i balsamów aromatycznych.

Perfumy przenikały codzienne życie w meczetach i przestrzeniach prywatnych. Andaluzyjczycy perfumowali swoje wnętrza zapachami na bazie indyjskiego aloesu i drzewa sandałowego, żywic (kadzidło, mirra) i substancji zwierzęcych.

Perfumy pożądania (Chiny)

Chińska tradycja głosi, że najpiękniejsza kobieta to ta, której ciało wydziela zapach tak subtelny, że zlewa się z nią samą. Kobieta po wieczornym kąpieli to temat powracający w literaturze chińskiej.

Świeżo umalowana po kąpieli, pokryta różowym pudrem, którego subtelny zapach przesiąka przez jedwabne szaty. Za dynastii Tang pojawia się nowe przekonanie: perfumowany puder w końcu łączy się z ciałem.

Wody toaletowe i kosmetyki od XVII do XIX wieku

Octy toaletowe i wody zapachowe to domena XVII wieku jako produkty do toalety i zdrowia:

• 55 wód zapachowych, w tym Ocet Czterech Złodziei, Mille Fleurs de Maille.
• Pierre François Guerlain zaproponował szeroką gamę wód, w tym L’Eau de Campan, L’Eau ambrée, wodę laurową i Wody Kwiatowe: cedratu, bzu czarnego, róży, ogórka, lawendy, fiołka, heliotropu oraz produkty z Nowego Świata: ambrę, piżmo, przyprawy i wody personalizowane.
• Mleczko Ogórkowe, Różane Guerlain, rok 1880 — Woda z płatków kwiatu pomarańczy.
• Mleczko Migdałowe odświeża cerę, Masło Benzoesowe upiększa skórę, Mleczko Irysowe odświeża cerę i rozjaśnia skórę.
• Mleczko dziewicze na bazie benzoesu i wody różanej, mleczna emulsja — Alkoholat z rzeżuchy do zębów.
• Bloom of Rose, Ocet różu, szminka w płynie Le Damask Drop.
• Puder płynny, olej do mięśni, puder depilacyjny Sapoceti, białe mydło wielorybie z różą.

Era nowożytna: Przemysł piękna

Niegdyś należące do sfery intymności i rzemiosła, piękno stało się w XX wieku poważnym wyzwaniem społecznym. Od podstawowych receptur ledwo zmodyfikowanego cold creamu perfumowanego wodą różaną; krem Nivea (1911), krem 8 godzin E. Arden (1935), Nutrix Lancôme (1936), Secret de bonne femme Guerlain (1900).

Postęp chemii specjalistycznej, wspieranej przez wielkie laboratoria tych marek, rewolucjonizuje sektor urody. Pojawiają się perfumy syntetyczne w produktach kosmetycznych: Dual Finish Lancôme, Rouge Baiser, krem truskawkowy Guerlain.

Od lat 60. XX wieku rynek północnoamerykański staje się najważniejszym rynkiem kosmetycznym, z takimi graczami jak Revlon, Estée Lauder i Coty, którzy demokratyzują kosmetykę. Produkty dla mężczyzn pojawiają się około 1960 roku (Basic Homme Vichy, Old Spice, Biotherm Homme 1985).

Kulturowe ślady zapachowe

Podróż socjokulturowa zapachowa przez standardy każdego regionu:

W Europie

• Zapachy niemowlęce: Johnson’s Baby Talc
• Woda kolońska: pierwsze perfumy w historii
• Fougère: zapach mydeł toaletowych i mężczyzn
• Lawenda: zapach już odświeżony
• Róża: niezastąpiony punkt odniesienia
• Nivea, Elnett, Mixa: archetypy śladu zapachowego

W Stanach Zjednoczonych

• Zapachy niemowlęce: Johnson’s Baby Talc
• Od wód kolońskich z nutami cytrusowymi po nuty “Ogórek-Melon”

W Brazylii

• Zapachy niemowlęce: Johnson’s Baby Talc
• Lavender alfazema
• “Erva Doce” czyli anyż gwiazdkowy, napar jak rumianek

Przyszłość perfumowania: Nauka czy sztuka?

Perfumy są niezwykle ważne: ich efekty wykraczają poza zwykłą ocenę zapachu. Są jednym z funkcjonalnych składników aktywnych produktu. Działają na 2 poziomach — świadomym i nieświadomym — aby zwiększyć percepcję skuteczności produktu i przyjemność, jaką daje konsumentowi.

Różnorodność wyrazów piękna odzwierciedla różnorodność kulturową świata. Perfumowanie kosmetyków towarzyszy kulturowym i uniwersalnym wartościom piękna:

• Dzięki nauce perfumowanie wzmacnia skuteczność produktu.
• Dzięki sztuce perfumowanie swoją estetyczną formą dostarcza przyjemności i dobrostanu.