Ylang-Ylang w Perfumerii: Słoneczny kwiat Komorów i Majotty

Historia i Botanika

Rodzina botaniczna: Flaszowcowate (Annonaceae)

Ylang-ylang oznacza w języku indonezyjskim „kwiat kwiatów”. Olejek eteryczny z ylang-ylang pochodzi rzeczywiście z cananga odorata, ale nie ma nic lub prawie nic wspólnego z olejkiem eterycznym z canangi, który jest odrębnym olejkiem o własnych specyficznych cechach. Oba produkty pochodzą z cananga odorata, ale jeden należy do podrodziny macrophylla, a drugi guenina.

Składniki chemiczne są różne, choć niektóre występują w obu, ponadto cananga rośnie wyłącznie na Jawie, podczas gdy ylang-ylang zbiera się przede wszystkim na Komorach, Madagaskarze i nieco na Majotcie. Ylang-ylang kwitnie cały rok. Jest rośliną z rodziny magnolii.

Pochodzenie geograficzne

Ylang-ylang pochodzi z południowo-wschodniej Azji, z Indonezji, a także z Filipin. To drzewo lasów tropikalnych zostało sprowadzone na Ocean Indyjski na początku XX wieku z inicjatywy francuskich duchownych i kolonizatorów.

Ylang-ylang jest pochodzenia indonezyjskiego. Kwiat pochodzi z archipelagu Moluków, we wschodniej Indonezji. Pierwsze laboratorium destylacyjne zostało założone na Filipinach w 1860 roku przez Albertusa Schwengera, niemieckiego marynarza zakochanego w tym cennym kwiecie. Od 1860 do 1950 roku olejek z ylang-ylang był sprzedawany i uznawany w perfumerii w Europie.

To w XIX wieku drzewo to zadomowiło się na Majotcie. Produkcja z Majotty stanowi około 85% całkowitej produkcji. Po zagospodarowaniu na Reunion produkcja ylang-ylang rozwija się dziś na Madagaskarze i na archipelagu Komorów (Wielki Komor, Andżuan i Moheli).

Drzewo: Uprawa i „Torturowanie”

Ludzie „torturują” je, przycinając je surowo już od drugiego roku, aby gałęzie nie strzelały w górę ku niebu — gałęzie przypominają palce czarownicy. Jeśli jest przycinane, to po to, by lepiej rodziło kwiaty i by zbiór był łatwiejszy, ponieważ rośnie bardzo szybko.

Drzewo ylang-ylang może osiągnąć 30 m wysokości bez przeszkody i żyć do 50 lat, wciąż będąc produktywne, choć produkcja spada między 25 a 30 rokiem. Drzewo to nie jest pamiętliwe — im więcej kwiatów mu się zabierze, tym więcej produkuje, średnio 5 kg rocznie. Gdy drzewo jest przycięte na wysokość człowieka, jego produkcja wzrasta w ciągu 6 miesięcy z 50 kg do 200 kg.

Istnieje kilka gatunków tego rodzaju drzew, ale właściwy rozpoznaje się po licznych małych żółtych kwiatach o czerwonym sercu i bardzo subtelnym zapachu.

Zbiór i Destylacja wysokiej jakości

Kwiaty w kształcie dużych gwiazd, o rozczochranych płatkach zebranych w grona, przechodzą od koloru jasnozielenego do intensywnego żółtego, co oznacza oczywiście dojrzałość olfaktoryjną.

Kwiaty zbiera się od świtu do godziny 9 rano, kiedy zapach kwiatu osiąga swoje apogeum. Zbieraczka może zebrać do 20 kg dziennie. Kwiaty ylang-ylang składane są w ażurowych koszach wyplatanych z liści palmy kokosowej, aby nie uległy zniszczeniu przed destylacją. Destyluje się je zresztą bardzo szybko ze względu na ich kruchość.

Wyjątkowa destylacja frakcjonowana

Esencję ylang-ylang uzyskuje się przez destylację — kwiaty zanurza się w zamkniętej kadzi wypełnionej wodą, którą następnie doprowadza się do wrzenia bezpośrednim ogniem. Para nasycona esencją wznosi się ku rurze w kształcie łabdziej szyi, a następnie przechodzi przez wężownicę zanurzoną w kadzi. Schłodzona w ten sposób mieszanina staje się ponownie cieczą. Spływa do wazy florentyńskiej — systemu umożliwiającego rozdzielenie olejku od wody.

Ylang-ylang daje 5 frakcji olejków eterycznych, które uwalniają się stopniowo według gęstości. 40 do 50 kg ylang-ylang wystarcza do wyprodukowania 1 kg esencji kwiatowej.

1. Super Extra: zbierana w ciągu pierwszych dwóch godzin. Jest najgęstsza, najbogatsza, najbardziej pachnąca, bardzo bogata w octan benzylu — jest bardziej owocowa niż pozostałe frakcje.
2. Pierwsza, Druga, Trzecia…: Niektóre frakcje są lżejsze i świeższe, lepiej oddają zapach świeżego kwiatu. Mniej interesujące frakcje są przeznaczone do mydeł, kosmetyków i detergentów.
3. Kompletna: mieszanina każdej frakcji, stosowana w aromaterapii.

W przypadku tego kwiatu proces destylacji może trwać od 12 do 20 godzin. Na Majotcie jest około 600 alembików na powierzchni uprawnej 1000 hektarów.

Odrodzenie Moheli (Givaudan)

Obecnie firma Givaudan, dążąc do przywrócenia doskonałej jakości olejku eterycznego, zaopatruje się na małej wyspie archipelagu Komorów — Moheli: najbardziej dziewiczej i oddalonej wyspie archipelagu. Personel na całej linii produkcyjnej został przeszkolony i uświadomiony w zakresie dążenia do optymalnej jakości.

Przede wszystkim zbierając wyłącznie kwiaty, które osiągnęły dojrzałość, znacznie obniżając temperaturę grzania z 60° do 30° — kwiaty są destylowane w ciągu dwóch godzin od zbioru. Rezultat daje ogromną różnicę między jedną esencją a drugą, a przede wszystkim prawdziwą wartość dodaną tej jakości z Moheli.

Opis olfaktoryjny

Olejek eteryczny z ylang-ylang ma zapach mocny i nieuchwytny — różni się od zapachu świeżego kwiatu. Ma facetę korzenno-przyprawową (zob. Faceta korzenna) jak lewkonia lub goździk, zapach białego kwiatu, na połowie drogi między jaśminem, narcyzem a tuberozą.

Ylang-ylang jest kremowy, kwiatowy, egzotyczny, przywołujący słoneczne monoi, nieco animalny, zmysłowy, owocowy i głęboki. To nuta zmysłowa, rozwlekła, dzika, narkotyczna, bujna, trucicielska i upajająca.

Ma też kilka mniej przyjemnych aspektów, jak faceta metylowana, kamforowa, lecznicza — niektóre z jego nut przywołują lakier do paznokci, celuloid lub zbyt dojrzałego banana.

Zastosowanie i Tradycje

Esencja ylang-ylang jest często stosowana w bukietach kwiatowych, a w szczególności w bukietach białych kwiatów. Ten kwiat wnosi zmysłowość i charakter do perfum, a także aspekt kremowy.

To również idealna nuta do pracy nad aspektem słonecznym lub egzotycznym. Można ją również znaleźć w kwiatowych perfumach orientalnych, ponieważ dobrze komponuje się z nutami waniliowymi.

Zastosowania kulinarne i rytuały

• W Azji Południowo-Wschodniej: ylang-ylang służy do aromatyzowania cukierków, lodów, gum do żucia i napojów. Miałam szczęście spróbować lodów z ylang-ylang stworzonych przez Thierry’ego Marxa — absolutna rozkosz.
• W Indonezji: kwiaty ylang-ylang rozsypuje się na łożu młodej pary.
• Na Filipinach: wplatane są we włosy w połączeniu z innymi kwiatami i przetwarzane w naszyjniki noszone na szyji kobiet lub świętych obrazów.

Główne składniki

Benzoesan metylu, linalol, salicylan benzylu i octan benzylu.

Perfumy zawierające ylang-ylang

• Mayotte Guerlain
• Cruel Gardenia Guerlain
• Samsara Guerlain
• Teracotta Guerlain
• Embruns d’ylang Guerlain
• Loulou Cacharel
• Songes Annick Goutal
• Organza Givenchy
• Amarige Givenchy
• Ysatis Givenchy
• Eau de Moheli Diptyque
• N°5 Chanel
• Coco Chanel
• Bois des Iles Chanel
• Diorissimo Dior
• Poison Dior