Η Βενζόη στην Αρωματοποιία: Τα βανιλένια δάκρυα του Λάος

Προέλευση: Το Λάος, χώρα της Βενζόης

Η βενζόη συλλέγεται κυρίως στο Λάος. Το Λάος ονομαζόταν κάποτε η χώρα του εκατομμυρίου ελεφάντων. Το Λάος έχει το άρωμα μιας χώρας ακόμα παρθένας. Όπως έγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Jean Ajalbert το 1991: «Εκεί, ο χρόνος είναι ενιαίος, όπως το ύφασμα χωρίς ραφή με το οποίο οι γυναίκες τυλίγουν τους γοφούς τους, όπως το ελεύθερο μαντήλι στο στήθος τους.

Συγχέεται με τον χώρο. Δεν είναι παρά ήλιος, μεγάλα και μικρά φεγγάρια, σαν ποτάμι χωρίς όχθες».

Ένας από τους θησαυρούς του Λάος είναι η βενζόη. Κάθε χρόνο, η χώρα παράγει περίπου 50 τόνους. Βρίσκεται κυρίως στον βορρά, στην επαρχία Phôngsali, μια ορεινή περιοχή με απέραντα δάση. Εκεί συναντάει κανείς τον λαό της βενζόης. Τα 2/3 εξάγονται προς την Ευρώπη.

Ιστορία και Παραδόσεις

Ανακαλύφθηκε επιστημονικά το 1853 από τον Garcia de Orta. Σε παλαιότερες εποχές, μεταφερόταν το αρωματικό της ξύλο που έκαιγαν στα σπίτια, για να καθαρίσουν την ατμόσφαιρα, να προσελκύσουν θετικές ενέργειες και να απομακρύνουν ανεπιθύμητες οντότητες και πλάσματα.

Η βενζόη χρησιμοποιείται για την παρασκευή λιβανιού, είτε στις εκκλησίες της Ρωσίας ή άλλων ορθόδοξων κοινοτήτων, στις αραβικές χώρες του Κόλπου, στην Ινδία κ.λπ., όπου αυτή η ρητίνη καίγεται πάνω σε κάρβουνα. Τα δάκρυα βενζόης αναπτύσσουν ένα πολύ γλυκό άρωμα, πολύ εκτιμητό στους βουδιστικούς ναούς, όπου χρησιμοποιείται όπως το λιβάνι στις καθολικές εκκλησίες.

Στην αρχή της λέξης άρωμα: το λατινικό όνομα «perfumare», οι ρητίνες, βάλσαμα, κόμμεα καίγονταν, υψώνονταν σε σπείρες, για να τιμήσουν τους θεούς. Εν συντομία, η βενζόη θεωρήθηκε για μεγάλο διάστημα ως ποικιλία λιβανιού ή σμύρνας και ως πολύτιμη ουσία.

Οφέλη: Από το βάλσαμο στην αρωματοποιία

Η βενζόη εισέρχεται στη σύνθεση βαλσάμων με επουλωτικές και αντισηπτικές ιδιότητες. Αρωματίζει το νερό Botot: ένα φαρμακευτικό προϊόν, αυτό το στοματικό διάλυμα που χρησιμοποιούσε ιδίως ο Λουδοβίκος XV.

Η βενζόη διαδραμάτισε επίσης τον ρόλο της στη θεραπεία πνευμονικών παθήσεων, χρησιμοποιούμενη σε εισπνοές και ως αντισηπτικό. Θεραπεύει κοψίματα και ερεθισμούς του δέρματος, καθώς και τη φλεγμονή των ούλων, καταπολεμά τον ρευματισμό και τις αιματηρές δηλητηριάσεις.

Ιστορικά Ανέκδοτα

Το Baume de la Ferté, που δημιουργήθηκε το 1830 από τον Pierre-François-Pascal Guerlain, σχεδιάστηκε αρχικά για τις σκασμένες θηλές της συζύγου του που θήλαζε. Πλέον, συνιστάται για τα χείλη, καθώς ο βλεννογόνος των χειλιών είναι της ίδιας φύσης με εκείνον της θηλής. Αυτό το βάλσαμο βασίζεται σε μαλακτικές ουσίες και κρασί Bordeaux πλούσιο σε τανίνες, άρα επουλωτικό, και βενζόη. Ονομάζεται πλέον: Superlips.

Αποτελεί τη βάση της συνταγής του Papier d’Arménie, μυστική συνταγή βενζόης και μπαχαρικών που κατασκευάζεται στην περιοχή του Παρισιού· το άρωμά του με ενέπνευσε ένα αποκλειστικό άρωμα της Guerlain: Bois d’Arménie.

Βοτανική και Ποικιλίες

Η βενζόη είναι μια βαλσαμική ρητίνη. Γνωστή επίσης ως κόμμι ή δάκρυ βενζόης, εκκρίνεται από τον κορμό του Styrax Tonkinensis, της οικογένειας Styracaceae. Η βενζόη επιτρέπει την απόκτηση βενζοϊκού οξέος.

Υπάρχουν διαφορετικές ποιότητες βενζόης:

• Η βενζόη του Λάος: πολύ υψηλής ποιότητας, με βανιλένια νότα καθώς και νότα καραμέλας, χωρίς να είναι υπερβολικά γλυκιά, πουδρέ και γαλακτώδης.
• Η βενζόη του Σιάμ: είναι μια ποικιλία πολύ περιζήτητη από τους αρωματοποιούς. Είναι πολύ σπάνια και επομένως πολύ ακριβή. Παρουσιάζει μια πολύ έντονη βανιλένια πτυχή. Οι αγρότες αρχίζουν να εκμεταλλεύονται τα δέντρα στην ηλικία των 8 ετών.
• Η βενζόη της Σουμάτρας: στη σύνθεση της βενζόης βρίσκουμε: βανιλλίνη και κιναμωμικό οξύ. Οι αγρότες αρχίζουν να εκμεταλλεύονται τα δέντρα στην ηλικία των 25 ετών.

Συγκομιδή και Εκχύλιση

Η ρητίνη συλλέγεται στο χέρι. Ο αγρότης σκαρφαλώνει στην κορυφή του δέντρου με τη βοήθεια μιας αυτοσχέδιας σκάλας και, καθώς κατεβαίνει, χαράσσει τον φλοιό του κορμού σε διάφορα σημεία για να κάνει το δέντρο να «κλάψει». Γι’ αυτό γίνεται λόγος για δάκρυα βενζόης.

Οι εκούσιες τομές γίνονται στο δέντρο για διάστημα δέκα ετών. Αυτή η εκκριτική ουσία έχει λευκό χρώμα όταν είναι υγρή και γίνεται κίτρινη καθώς στεγνώνει. Όταν συλλέγεται, περίπου 6 μήνες αργότερα, είναι ήδη ημι-στερεή.

Ένα δέντρο αποδίδει 4 έως 6 κιλά ρητίνης ή κόμμεος ανά έτος. Στη συνέχεια, η βενζόη μεταφέρεται σε σάκους γιούτας, σε αποθήκες όπου θα υποστεί επεξεργασία σαν χρυσές ψήγματα. Έπειτα, καθαρίζεται και διαλέγεται (εργασία που αναλαμβάνουν οι γυναίκες).

Στην αρωματοποιία, το κόμμι υφίσταται επεξεργασία με εκχύλιση με πτητικούς διαλύτες για να ληφθεί το απόλυτο βενζόης.

Οσφρητική Περιγραφή

Αυτή η νότα βενζόης είναι πολύ πλούσια σε πτυχές: ήπια βανίλια, αμύγδαλο και καβουρδισμένος καφές, μελάτη, ανθική (γαρύφαλλο), γαλακτώδης, λικερένια, εφέ βουτύρου κακάο, ελαφρώς φαρμακευτική.

Αρώματα που περιέχουν Βενζόη

Αρώματα που περιέχουν βενζόη:

• Bois des Iles de Chanel
• Habanita de Molinard
• Opium d’YSL
• L’Eau de Dyptique
• Serge Noire de Lutens
• Terre d’Hermès

Παρόν επίσης στα Shalimar, L’Heure Bleue, Lui, L’Instant de Guerlain (το τελευταίο το ανέπτυξα με τον Maurice Roucel), και Bois d’Arménie σε συν-δημιουργία με την Annick Ménardo.