Head Space w perfumerii: Uchwycenie zapachu żywego kwiatu

Perfumy tworzone są z surowców naturalnych lub syntetycznych. Naturalne surowce mogą być pozyskiwane na wiele sposobów. Head Space, czyli “przestrzeń głowy”, jest jednym z procesów ekstrakcji.
Ta technika ma na celu odtworzenie naturalnych zapachów kwiatu, które nie mogłyby być uzyskane w formie olejku eterycznego. Wyłącznie dla kwiatów.
Procesy ekstrakcji w perfumerii
Oto różne procesy ekstrakcji surowców istniejące w perfumerii:
- Destylacja
- Ekstrakcja rozpuszczalnikiem lotnym
- Tłoczenie
- Enfleurage
- Head space
- Ekstrakcja CO2 lub sofact
Surowce na organie perfumiarza
Należy wiedzieć, że perfumiarz pracuje zazwyczaj z 1000 surowcami na swoim organie perfumeryjnym (syntetycznymi i naturalnymi), które wybiera według swoich gustów spośród łącznie 4000 surowców (1000 surowców naturalnych i 3000 surowców syntetycznych jest obecnie dostępnych).
Ponadto liczba ta stale się zmienia, gdyż co roku odkrywane i wprowadzane na rynek są nowe surowce, podczas gdy inne znikają (przepisy nakładają coraz więcej ograniczeń).
Czym jest Head Space?
Head Space, zwany również “przestrzenią głowy”, stanowi stosunkowo nowe odkrycie w perfumerii (choć mówi się o nim nieco mniej, gdyż obecnym trendem jest naturalność i ekologia).
Zasada tej techniki polega na absorpcji zapachu kwiatu bez jego ścinania, aby przeanalizować i odtworzyć poszczególne składniki.
Jak działa Head Space?
Przede wszystkim botanicy zbierają kwiaty, zamykając je w dużym szklanym kloszu (wielkości głowy) wyposażonym w pompę. W ten sposób kwiat nie jest uszkodzony ani ścięty. Następnie gaz rozprzestrzenia się w pojemniku i gromadzi się warstwami w knocie wykonanym z poufnego materiału, wewnątrz miniaturowej zamkniętej rurki.
Przez 24 godziny ten proces absorbuje i analizuje wszystkie molekuły emitowane przez kwiat, który nadal jest zasadzony. Molekuły te są następnie identyfikowane przez chromatograf gazowy i spektrometr masowy, które rozkładają zapach rośliny i odczytują w kolejności tożsamość składników (może ich być do 80 różnych).
Perfumiarz techniczny wybiera następnie najciekawsze składniki i odtwarza nutę głowy tego kwiatu. Odtwarza w pewnym sensie ulotne nuty, które roślina by straciła, gdyby została ścięta lub przetworzona.
Proces ten może być również realizowany bezpośrednio w laboratorium. Kwiat jest wówczas umieszczany w podgrzanym szklanym balonie, z którego powietrze jest odsysane. Molekuły zostają wtedy “uwięzione”; są skraplane w niskiej temperaturze, a następnie analizowane.
Niektóre urządzenia Head Space są jeszcze bardziej kompaktowe i składają się jedynie z pręta umieszczanego przed analizowaną materią.
Jakie są zalety Head Space?
1. Zapach żywego kwiatu jest odtwarzany
Ta technika pozwala odtworzyć zapach żywego kwiatu, taki, jaki można by wdychać w przyrodzie lub w ogrodzie. Od momentu bowiem, gdy kwiat zostaje ścięty, zaczyna tracić część swojego zapachu.
Podobnie kwiat traci wiele molekuł zapachowych, gdy zaczyna być przetwarzany, szczególnie jeśli jego zapach jest pozyskiwany przez destylację lub ekstrakcję rozpuszczalnikiem lotnym.
Przy tych technikach kwiaty poddawane są bowiem pewnym temperaturom, lub ich zapach jest wyczerpywany przez lekko zapachowe gazy.
Zapachy uzyskiwane tymi różnymi metodami są więc bardzo odległe od zapachu kwiatu żywego i świeżego (najlepszy i najbardziej neutralny zapach uzyskuje się bezsprzecznie dzięki obróbce CO2, czyli sofact).
2. Odkrywanie nowych surowców
Zainicjowane przez wielkie grupy przemysłu perfumeryjnego (Givaudan, IFF – International Flavors & Fragrances), Head Space pozwalają odkrywać i rejestrować nowe surowce. Na przykład ta obróbka pozwala odtwarzać zapachy rzadkich kwiatów, które nie mogą być uprawiane na dużą skalę.
3. Możliwość analizy oryginalnych atmosfer
Ponadto należy wiedzieć, że Head Space mogą analizować nie tylko zapachy, ale także bardziej złożone i oryginalne atmosfery, takie jak atmosfera kwiaciarni, trafiki, plaży w Rio, amazońskiego lasu, banknotu, trufli itp.
Head Space będą szczególnie interesujące dla podkreślenia naturalności i świeżości perfum w nucie głowy.
Proces ekstrakcji Jungle Essence
“Jungle Essence” jest procesem poszukiwania rzadkich zapachów, stworzonym i opatentowanym przez firmę z Grasse — Mane. Ta technologia oferuje rozwiązanie szanujące środowisko, odtwarzając ekstrakty zapachowe o wyjątkowej jakości i czystości, zachowujące walory zapachowe oryginalnych surowców.
Proces ten pozwala na tworzenie próbek zapachowych, które mogą być następnie odtwarzane w sposób bardziej przemysłowy.
Produkty umieszczane są w rodzaju rurki (mogą to być dowolne materiały, takie jak cukierki, owoce, rzadkie surowce). Rurka jest następnie zamykana, wstrzykiwany jest gaz lub ciecz, która wychwytuje zapach produktów. Trudno poznać szczegóły tego procesu, gdyż technika ta jest bardzo poufna.
Jeśli wychwycony zapach zostanie uznany za interesujący, będzie odtwarzany w laboratorium na większą skalę.
Podsumowanie
Head Space w żadnym razie nie mogą zastąpić produktu naturalnego. Choć zachwycające w swoim otwarciu, odtworzone zapachy tracą swój urok po kilku minutach.
Jednak produkt Head Space może być przydatny do towarzyszenia lub uwznioślenia naturalnego zapachu. Na przykład nuta głowy róży jest dostarczana przez esencję, a po niej następuje nuta serca dostarczana przez absolut. Pozwala to uzyskać, od otwarcia po nuty bazy, niemal doskonałe odtworzenie żywej róży.