Żywice i balsamy w perfumiarstwie: mirra, kadzidło, styraks i benzoes

Mirra

Mitologia grecka podtrzymywała mit o przemianie Myrry, kazirodczyni, w drzewo mirrowe, zanim dała życie Adonisowi.

Botanika i pochodzenie

Kilka gatunków Commophora z Arabii i Abisynii, wszystkie niewielkich rozmiarów, jest źródłem mirry o niezwykłej przeszłości. Istnieje ponad 100 gatunków Commiphora.

Trzy, które wymieniamy (Commiphora myrrha Nees, Commiphora abyssinica, Commiphora schimperi), to te, które w największym stopniu przyczyniają się do produkcji oleo-gumo-żywicy w formie naturalnych wydzielań — prawdziwych łez, których kolor waha się od jasnego żółtego po dość ciemny czerwony.

Te kruche, niemal łamliwe, lśniące łzy wydzielają silny aromat. Mirra składa się z 60% gumy, 30% żywicy i esencji oraz dodatkowo z zasady gorzkiej.

Historia i zastosowanie

Mirra, uważana za najwspanialszy i najcenniejszy perfum, znalazła najwyższe zastosowanie przez całą starożytność: kult bogów. Z kolei trzej królowie połączyli ją z kadzidłem.

Ale poza zastosowaniami sakralnymi mirra miała i ma nadal ważne zastosowanie w perfumiarstwie. Perfumiarze używają esencji mirry uzyskiwanej przez destylację parą wodną gumy zbieranej z drzewa.

Przedstawia intensywny i wznoszący się zapach balsamiczny: faceta lukrecji, drzewna, niemal owocowa i kadzidlana.

Kadzidło

Kadzidło, podobnie jak mirra, jest gumą. Zbiera się ją z drzew kadzidłowych. Pojęcie drzewa kadzidłowego ma znaczenie zbiorowe. Obejmuje pewną liczbę gatunków Boswellia pochodzących z różnych krajów: Somalii, Jemenu, Sudanu, Etiopii i Indii.

Botanika i zbiór

Najczęściej wykorzystywanym drzewem jest Boswellia carteri Roxb. Wszystkie to krzewy o wysokości 4-5 metrów z gór Bliskiego Wschodu i Afryki. Drzewa kadzidłowe mają pień i gałęzie, których szara kora łatwo się odłupuje.

W perfumiarstwie guma zbierana po nacięciu pnia jest destylowana parą wodną w celu uzyskania esencji. Ta esencja jest bardzo silną, ciemną nutą bazy, aromatyczną, z efektem kamforowym, żywicznym, dymnym.

Historia i sacrum

Zastosowania kadzidła na przestrzeni wieków zawsze odpowiadały pewnemu ceremoniałowi: kult bogów, lekarstwa lub perfumy. Starożytni Egipcjanie używali go do leczenia, balsamowania zmarłych, a przede wszystkim do fumigacji w miejscach kultu. Religie nieustannie do niego sięgały. Dalekowschodnie kultury otaczają go niemal świętą uwagą w życiu prywatnym.

Styraks

Podobnie jak balsamy Peru, Tolu, benzoes czy mirra i kadzidło, balsam styraksowy jest wydzielany w korze dwóch gatunków drzew zwanych liquidambar, które można znaleźć w Syrii, Azji Mniejszej i Ameryce Południowej.

Skład i opis olfaktoryczny

Płynny styraks składa się z niewielkiej ilości żywicy, esencji o zapachu benzyny zwanej styrolem, kwasu cynamonowego i styracyny.

Esencję styraksową uzyskuje się przez destylację balsamu. Jego zapach jest silnie waniliowy, balsamiczny, kwiatowy, animalny, skórzany, smolisty.

Benzoes

Benzoes jest balsamem, który wycieka naturalnie lub przez nacięcie pnia drzewa z rodziny Styracaceae: styrax benzoin. Pochodzi z Syjamu i Sumatry.

To wydzielanie jest w rzeczywistości reakcją patologiczną drzewa. Nazywa się je również gumą lub łzą benzoesową. Ma kolor biały, gdy jest płynne, i żółknie podczas wysychania. Gdy się je zbiera, jest już półstałe.

Odmiany benzoesa

• Syjamski: Benzoes syjamski jest odmianą najbardziej poszukiwaną przez perfumiarzy. Jest najrzadszy i tym samym najdroższy. Posiada bardzo wyraźną facetę waniliową.
• Sumatrański: Benzoes sumatrański obejmuje 2 odmiany: benzoes migdałowaty, który jest benzoesem oficynalnym stosowanym w fumigacjach lub w nalewkach, oraz benzoes pospolity, służący jedynie do ekstrakcji kwasu benzoesowego.

Zastosowanie i opis olfaktoryczny

Łzy benzoesowe wydzielają bardzo suawy zapach, niezwykle ceniony w świątyniach buddyjskich, gdzie używa się go jak naszego kadzidła. Istotnie, benzoes przez długi czas był uważany za odmianę kadzidła lub mirry i za substancję cenną. Odegrał także swoją rolę w leczeniu chorób płucnych i skóry.

W perfumiarstwie guma jest poddawana ekstrakcji rozpuszczalnikami lotnymi w celu uzyskania absolutu benzoesowego.

Opis olfaktoryczny: waniliowy, delikatny, migdałowy, kawowy (palona kawa), miodowy, kwiatowy (goździk), bogaty, likierowy, leczniczy.