Shalimar od Guerlain: historia zapachu, który stał się legendą

1925 rok — Międzynarodowa Wystawa Sztuki Dekoracyjnej odbywa się w hali Grand Palais w Paryżu i stawia na pierwszym planie perfumiarstwo. Każdego wieczoru fontanna Lalique jaśnieje kryształowymi iskrami.

Ten nowy styl, czasem “krzykliwy”, eksponuje najcenniejsze surowce: kość słoniową, kryształ, heban z Makassaru, galuchat, macicę perłową. Klasyczne meble wychodza z mody, mówi się o dekoratorstwie. Z całej Europy zjeżdżają ostatni monarchowie i bogaci przemysłowcy, aby podziwiać Paryż — miasto przepychu i luksusu.

Dom Guerlain decyduje się zaprezentować po raz pierwszy “najnowszą kreację”: Shalimar, we flakonie zaprojektowanym przez Raymonda Guerlain we współpracy z Baccarat (zdobywa zresztą pierwszą nagrodę). Kompozycję tworzy Jacques Guerlain.

1925 rok — jak mawiał Hemingway, “Paryż to fiesta”. Kobiety są coraz piękniejsze, pełne klasy i uśmiechnięte. Po Paryżu unosi się duch wolności i szaleństwa — to epoka prohibicji, okres burzliwy i porywający, epoka hot jazzu i charlestona. To także narodziny mitu: Shalimar idealnie ucieleśni kobietę w całej jej kobiecości i wolności.

Flakon: rewolucja techniczna

Wyoblone linie flakonu, narysowane przez Raymonda Guerlain, odwzorowują misy ogrodów Shalimar, podczas gdy jego niebieski korek w kształcie wachlarza przywołuje przepych wyrafinowanego Orientu. Niebieski korek w kolorze szafiru jest prawdziwą rewolucją w świecie perfumiarstwa — Shalimar jest pierwszym flakonem z kolorowym korkiem.

Anegdota o rtęci: Początkowo, aby uzyskać niebieski korek, przewiercano go, by rtęć (bardzo niebezpieczna) mogła wniknąć do szkła. Szybko kryształownie Baccarat znalazły system — nadal tajny — aby uzyskać niebieski korek bez konieczności jego przebijania.

Innym osiągnięciem technicznym jest to, że jest to pierwszy flakon na stopce w historii perfumiarstwa. Etykieta została zainspirowana grawerunkami, które mogłam podziwiać na nieskazitelnie białych ścianach Taj Mahal. Zresztą kształt etykiety zainspirował kształt flakonu wody toaletowej i wody perfumowanej.

Inspiracja: świątynia miłości

Jego nazwa pochodzi od zachwycających, cudownych ogrodów indyjskich — ogrodów Shalimar na północy Indii, w Pakistanie, w Lahore (nazwa Shalimar oznacza “świątynia miłości” w sanskrycie). To także w tym bajkowym ogrodzie rozkwitnie miłość księżniczki Mumtaz Mahal (co oznacza “światło pałacu”) i szacha Dżahana.

Gdy ta odchodzi, rodząc dziecko, szach Dżahan, “niepocieszony”, każe wznieść dla niej mauzoleum z białego marmuru rzeźbionego jak koronka — prawdziwa perła, którą miałam szczęście odwiedzić.

Kompozycja: pierwszy orientalny

W 1921 roku Justin du Pont, współpracownik domu, przedstawia Jacques’owi Guerlain próbkę syntetycznej wanilii: etylowanilinę (10 razy silniejszą od waniliny), którą łączy z nalewką waniliową (alkohol, w którym laski wanilii macerują jak najdłużej, minimum 3 tygodnie).

Pracuje w schemacie Jicky: zamyka się w laboratorium, próbuje wszystkich możliwych kombinacji, usuwa nuty aromatyczne, dodaje trochę z powrotem, zastępuje 30% nutami hesperydowymi, wzmacnia nuty orientalne. Po wielu próbach Jacques wychodzi z laboratorium i mówi: “Myślę, że znalazłem równowagę!”. Jego geniusz wyraził się po raz kolejny: Shalimar się narodził!

To mityczne perfumy z rodziny orientalnych — ich czarujące wonie czynią z nich perfumy “transgeneracyjne”, które uwodzą bardzo młode kobiety. Nadmiar cytrusów (a zwłaszcza bergamotki) szybko wtapia się w otulające nuty (róża, jaśmin, irys, nuty drzewne, bób tonka, nuty balsamiczne).

Rozkoszna zmysłowość zbudowana wokół wanilii. W głębokim dnie — czy zauważyli Państwo tę bardzo seksowną nutę skórzaną?

Ewolucja gamy

Lata mijają i Shalimar ewoluuje ze swoją epoką. Przy premierze w 1925 roku został zaproponowany w wodzie toaletowej — nieodzownym uzupełnieniu ekstraktu perfum. W 1937 roku modne stają się wody kolońskie. Guerlain proponuje więc wodę kolońską Shalimar w pięknym flakonie zwanym “zegarkiem”.

W 1986 roku firma Pochet & Du Courval produkuje flakon dla Parfum de Toilette (dziś mówi się: woda perfumowana). Guerlain był jednym z pierwszych domów, które zaproponowały produkty komplementarne — jak lakier do włosów Shalimar, brillantynę Shalimar, Stilboïde Shalimar, a oczywiście krem do ciała, mleczko, talk, sole do kąpieli.

Mit: od Francji po Amerykę

Perfumy pokusy, pożądania, perfumy zachęcające do zbliżenia — Shalimar odnosi najpierw wielki sukces w Stanach Zjednoczonych. Na transatlantyku Normandie amerykańskie pasażerki zachwycają się tymi perfumami noszonymi przez Madame Guerlain, żonę Raymonda Guerlain.

Mężczyźni widzą tylko ją — jej urodę i perfumy, które kręcą głowami. Kobiety są zszokowane i zazdrosne — skandal!

Depesza z Nowego Jorku: mówi się tylko o Shalimar. Niektórzy Amerykanie myślą nawet, że to nowa firma perfumeryjna! Więcej niż sukces — lawina. Cały Nowy Jork chce tylko Shalimar od Shalimar. Legenda się narodziła, a te perfumy w dużej mierze przyczynią się do sukcesu domu w dwudziestoleciu międzywojennym w Stanach Zjednoczonych.

Shalimar zainspirował nawet modną piosenkę tamtych lat: “Na małej uliczce w Singapurze unosi się w powietrzu zachwycający zapach Shalimar”.

Alchemia na skórze

Poznać Shalimar jest rzeczą niemożliwą — nie daje się łatwo uchwycić. Oczarowuje noszącą go kobietę, dając jej poczucie wyjątkowości. Żadnych pozorów — jest się Shalimar albo nie! Odrzuca letniość, kompromis mu nie odpowiada — alchemia zadziała lub nie.

Na każdej skórze wyraża się inaczej, do tego stopnia, że na niektórych osobach miałam czasem trudność w natychmiastowym rozpoznaniu go!

Od 25 lat wąchałam wiele kobiet, które cudownie nosiły Shalimar. Niektóre były blondynkami, inne brunetkami lub rudowłosymi. Wąchałam go nawet na mężczyznach — ze zdziwieniem, ale i zachwytem. Te perfumy to naprawdę ogromny sukces, szczególnie we Francji i USA: niezachwiane.

L’Eau de Shalimar, oczyszczona, kwaśna łakotka bez nut skórzanych, animalnych i tajemniczych, “dobrze działa na mojej skórze”. Niestety Shalimar mnie nie kocha! Szkoda.

Reklama i dziedzictwo

Liczne wizualizacje perfum “po francusku” bywają prawdziwymi dziełami sztuki. Elise Darcy, wielka ilustratorka, eksploruje różne facety perfum — zarówno ich kobiecy charakter, jak i orientalną inspirację. W amerykańskiej wyobraźni kampanie reklamowe pozostawią obraz eleganckich perfum.

Przypomnijmy, że żołnierze amerykańscy, uczestnicząc w wyzwoleniu Francji w 1945 roku, ustawiali się w kolejce u Guerlain, aby zabrać ducha Francji w swoim bagażu: kilka flakonów Shalimar.

Historia w liczbach

• 19 lat szczęścia między Mumtaz Mahal a szachem Dżahanem
• 14 dzieci urodzonych z ich związku
• 1593/1631: data urodzin i śmierci Mumtaz Mahal
• 410 fontann w ogrodach Shalimar
• 5 kaskad
• 22 lata budowy Taj Mahal
• 20 000 robotników przy budowie Taj Mahal
• 400 kg złota użyto do budowy Taj Mahal. Kamienie szlachetne, inkrustowane w marmurze, zostały niestety później splądrowane przez Anglików
• 2 lata, podczas których szach Dżahan powstrzymywał się od wszelkich rozrywek i oficjalnych ceremonii, opłakując ukochaną
• 7 lat uwięzienia szacha Dżahana przez jego syna Aurangzeba, ponieważ oszalał z miłości — lub po prostu oszalał
• 1 drugie mauzoleum, które szach Dżahan chciał wybudować identycznie, z czarnego marmuru, ale bez powodzenia, ponieważ uwięziony w forcie Agra — naprzeciwko — mógł jedynie patrzeć na miejsce spoczynku ukochanej