Woda kolońska: Od cudownego lekarstwa po perfumy cesarza

Lecznicze początki: Woda węgierska

Eau de la Reine de Hongrie z 1370 roku jest jednym z pierwszych preparatów alkoholowych, który podkreślał swoje właściwości lecznicze. W tamtej epoce te mikstury leczyły miazmaty i były pite. Warunki higieniczne były dalekie od doskonałości i w konsekwencji tego rodzaju produkt był czymś w rodzaju cudownej wody, wody perfumowanej, ponadto obdarzonej przyjemnym zapachem.

Ten destylat był na bazie rozmarynu, szałwii i majeranku w połączeniu z cedrem i melisą.

Ta Woda Węgierska była cennym lekarstwem, które pito i stosowano również we frakcjach na ciało dla oczyszczenia wewnętrznego i zewnętrznego.

Renesans i dwór wersalski

Sztuka perfumerii rozkwita w okresie renesansu, szczególnie dzięki osobistemu perfumiarzowi Katarzyny Medycejskiej (1519-1589), René le Florentinowi. Ludwik XIV (1643-1715), najbardziej naperfumowany król w historii, wolał nacierać ciało perfumowanymi ręcznikami niż brać kąpiel.

Miał wolę promowania perfumerii francuskiej — to za jego panowania rękawicznicy otrzymali pozwolenie na tytułowanie się perfumiarzami. Za panowania Ludwika XV (1710-1774) dwór wersalski zostanie nazwany “dworem perfumowanym” i pojawi się woda kolońska.

Narodziny wody kolońskiej

To historia, która zaczyna się trzy wieki temu w Santa Maria Maggiore, w Lombardii, na północ od Mediolanu. Młody Włoch Paolo Feminis wynalazł w 1695 roku recepturę Aqua Mirabilis, być może zainspirowany hesperydowym akordem zakonnic z klasztoru Maria Santa Novella — Acqua di Regina. Miał przekazać swoją recepturę siostrzeńcowi Jean Antoine Farina, który osiedlił się w Kolonii w 1709 roku.

Ale inna wersja podana przez Roger & Gallet głosi, że Giovanni Paolo Feminis miałby wynaleźć Aqua di Regina bez inspiracji z zewnątrz. Lub jeszcze inna: miałby się inspirować recepturą powierzoną mu przez angielskiego oficera wracającego z Indii — przekazał swoją recepturę w 1734 roku zięciowi Jean Antoine Farina. Podsumowując, historia tej wody kolońskiej jest złożona i zawiła, a legenda wciąż się kształtuje.

Dzisiaj oryginalna woda kolońska jest nadal produkowana przez ósmą generację potomków Fariny w Kolonii. Mówi się, że przechowywał swoją wodę kolońską w beczkach z drewna cedrowego.

Sukces światowy i naśladownictwa

Sto lat po stworzeniu wody kolońskiej kompozycja ta stanęła w obliczu konkurencji niezliczonych naśladownictw, które rodzina zdołała zakazać po długich procesach. Postępowania sądowe trwały jednak blisko 80 lat, co w konsekwencji doprowadziło do upowszechnienia terminu “woda kolońska”.

Sukces był niesamowity i inne firmy również zaczęły produkcję. Inna słynna woda kolońska z 1792 roku jest nadal sprzedawana — to N°4711 Muelhens, nazwana od numeru ulicy w Kolonii, gdzie była wytwarzana w XVIII wieku.

Woda kolońska jako lekarstwo

Woda kolońska była przede wszystkim lekiem, rodzajem cudownego remedium. Pierwotnie dobroczynny charakter wody kolońskiej był taki, że do każdego sprzedanego flakonu dołączano małą ulotkę wskazującą zastosowania i efekty tej cudownej wody.

• Młodzi ludzie mogli połknąć od 20 do 30 kropel perfumowanej wody kolońskiej zmieszanej z wodą lub spirytusem winnym.
• Osoby starsze mogły połknąć od 50 do 60 kropel, aby spowolnić zbyt szybki rytm serca.
• Wskazywano również, że woda kolońska leczy bóle głowy, gdy wdycha się tę kompozycję przez kilka minut.

Pasja Napoleona Bonaparte

Napoleon Bonaparte (1769-1821), fanatyk wody kolońskiej, wkładał bardzo długi i cienki flakon do butów przed wyruszeniem na wyprawę. Mówi się, że zużywał średnio 43 litry wody kolońskiej miesięcznie. Bardzo wrażliwy na zapachy, cenił jej wonie do perfumowania apartamentów i swojego konia.

Cesarz zużywał ją bez umiaru; twierdzi się, że pił kilka kropel przed każdą bitwą, aby dodać sobie energii. Później zmuszony został do wydania rozporządzenia, w którym wymagał ujawnienia formuł wszystkich przyjmowanych lekarstw. To rozporządzenie, szkodzące tajemnicy formuły, spowodowało, że woda kolońska została przepisana do użytku zewnętrznego i stała się produktem, który znamy.

Eau de Cologne Impériale Guerlain

Urodzony w 1798 roku w Abbeville, Pierre-François-Pascal Guerlain rozpoczął jako pomocnik handlowy w Domu Briard, który produkował i sprzedawał perfumy. Bardzo szybko został zatrudniony w Domu Dissey i Piver, gdzie przyswoił podstawy tworzenia perfum. Osiedlił się w Paryżu w 1828 roku, pod adresem 42 rue de Rivoli.

Początkowa większość produktów była importowana z Anglii, jednak szybko rzucił się w tworzenie wód kolońskich i preparatów termalnych.

Lekarstwo cesarzowej Eugenii

Cesarzowa Eugenia cierpiała na straszliwe migreny — poprosiła Pierre’a-François-Pascala Guerlain o stworzenie wody kolońskiej na miarę, bardzo świeżej, ale jednocześnie bardzo kojącej. Co uczynił z maestrią, stosując przedawkowanie petit grain, czyli olejku eterycznego z liścia pomarańczowca, neroli i kwiatu pomarańczy o właściwościach kojących.

Używała tej Eau de Cologne Impériale przez kilka lat do użytku osobistego.

Pierre-François-Pascal Guerlain poprosił o pozwolenie na jej komercjalizację, co cesarzowa zaakceptowała. Z okazji tego wielkiego sukcesu zapachowego otrzymał od Napoleona III tytuł Oficjalnego Dostawcy Dworu Cesarskiego. Sprzedawana jest we flakonie z pszczołami — wspaniałym flakonie nadal sprzedawanym we wszystkich butikach i punktach sprzedaży na całym świecie.

69 pszczół to symbol Cesarstwa; 69 to liczba odpowiadająca wówczas liczbie prowincji.

Dla Pierre’a-François-Pascala Guerlain był to początek sławy, która dała początek linii 5 pokoleń perfumiarzy. Początkowo próbował sprzedawać swoje perfumy w ówczesnych domach towarowych, ale źle przyjęty, postanowił stworzyć własne perfumerie. Tworzył również wiele kreacji na miarę i tworzył wyłącznie wody kolońskie — woda toaletowa jeszcze wówczas nie istniała.

Od klasycznej wody kolońskiej po nowoczesne wody orzeźwiające

Tradycyjna struktura wody kolońskiej składa się z tonizujących nut głowy: bergamotka, cytryna, pomarańcza, neroli, petit grain, mandarynka, grejpfrut, czasem kilka aromatów jak werbena i kwiat pomarańczy.

Woda kolońska, o stężeniu od 4 do 6%, jest obecnie wzbogacana nutami syntetycznymi dla lepszej trwałości. Prawdziwe wody kolońskie, jak Eau de Cologne Impériale, składają się w 99% z produktów naturalnych — to dlatego ten produkt ma bardzo małą trwałość. W tym samym rejestrze znajdują się Eau du Coq, Eau de Fleurs de Cédrat od Guerlain.

Nadejście wód orzeźwiających

Począwszy od drugiej połowy XX wieku, wody kolońskie inspirują wody orzeźwiające. Te ostatnie posiadają nuty bazy lekko chyprowe (mech aromatyczny, paczula) i drzewne (wetiwer, cedr) oraz nuty kwiatowe.

Dodanie słynnego hedionu od Firmenich przyczyniło się do utrwalenia nut świeżych. Te wody orzeźwiające stają się zatem, dzięki bardziej wieloaspektowej budowie, bardziej trwałe i projekcyjne.

Nowoczesna woda kolońska

Następnie byliśmy świadkami nadejścia ultranowocze snych wód kolońskich, przezroczystych, orzeźwiających, o piżmowym szlaku zapachowym. CK One Calvin Klein przypomina wodę kolońską wzbogaconą o tonizujący akord ze specyficzną nutą herbaty zapożyczoną z wody toaletowej kompozycji Thé od Bulgari. Ta nowoczesna woda kolońska jest zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet — jak wszystkie wody kolońskie.

W tym samym stylu mamy również wspaniałą Eau de Cologne Thierry’ego Muglera, Eaux de Cologne Dior, La Cologne Chanel i Cologne d’Allure Homme Sport. L’Eau de l’Artisan Parfumeur, Eau d’Orange Verte od Hermès czy bardzo świeże kompozycje z linii Aqua Allégoria od Guerlain to raczej wody orzeźwiające lub wody toaletowe o trwałości wód perfumowanych.

U Guerlain, Cologne du 68 (na etykiecie wymieniono 68 składników) stanowiła przymrużenie oka do prestiżowego adresu na Champs-Élysées, stworzona we współpracy z Sophie Labbé z IFF.