Zapomniane i egzotyczne kwiaty w perfumerii: Janowiec, osmantus, gardenia…
Janowiec
Krzew o pachnących, złotożółtych, toksycznych kwiatach. Janowiec pochodzi z Europy i został zaadoptowany w Stanach Zjednoczonych, szczególnie na obszarach wiejskich zachodniego wybrzeża. Rośnie dziko w całej Europie, ale ten używany w perfumerii pochodzi z Włoch.
Absolut janowca pozyskuje się z konkretu poprzez przemywanie kwiatów lotnymi rozpuszczalnikami i alkoholem. Janowiec ma właściwości moczopędne. Może być również halucynogenny. W perfumerii jest stosowany w nutach kwiatowych, chyprowych i orientalnych. Nadaje naturalny i bogaty charakter perfumom.
Legenda: Opowiadano, że w 1128 roku Geoffroy V zwany “Pięknym”, hrabia Anjou i Maine, jechał konno po wrzosowisku niedaleko Le Mans, gdy dostrzegł jednorożca z głową kobiety, odzianego w złoty płaszcz, pośród pola janowców. Wstrząśnięty tym objawieniem, wybrał tę roślinę jako swój herb i posadził ją na swoich ziemiach — stąd przydomek “Plantagenet”.
Opis zapachowy: owocowy, gorzki, kwiat pomarańczy, lipa, miodowy, tabakowy.
Magnolia
Magnolia należy do rodziny magnoliackich. To drzewo pochodzące z Dalekiego Wschodu (Japonia, Chiny), Azji Środkowej (Himalaje), Ameryki Północnej (południe Stanów Zjednoczonych) i Ameryki Środkowej, które zostało szeroko zaaklimatyzowane w Europie.
Nazwa magnolia została mu nadana w XVII wieku przez brata Charlesa Plumiera (1646-1704) na cześć Pierre’a Magnola (1638-1715), francuskiego lekarza i botanika, który był dyrektorem ogrodu botanicznego w Montpellier. Inna hipoteza głosi, że to Carl von Linné stworzył słowo Magnolia, również na cześć Pierre’a Magnola.
Posiada kwiaty różowe, białe lub kremowe o delikatnym kształcie tulipana lub gwiazdy. Odmiana Magnolia Grandiflora jest jedną z wielu pachnących odmian tej rodziny drzew kwitnących. Magnolia jest wykorzystywana w perfumerii luksusowej. Posiada zapach kwiatowy, łagodny, o akcentach waniliowych i cytrynowych.
Zapach magnolii może być odtworzony w laboratorium przez perfumiarza. Możliwe jest również wyekstrahowanie olejku eterycznego z niektórych odmian, jak magnolia Michelia alba.
Kwiat magnolii jest wykorzystywany w L’Instant de Guerlain. Istnieją dwa produkty: liść magnolii i kwiat magnolii, pochodzące z południowych Chin: LMR/IFF.
Opis zapachowy: kwiatowy, waniliowy, cytrynowy, słodki.
Gardenia
Gardenia to mały krzew o bardzo pachnących białych kwiatach. Pochodzenie: Chiny, Japonia, Filipiny, Indonezja, Indie, Kalifornia.
Absolut gardenii uzyskany z ekstrakcji kwiatu nie jest w ogóle wierny zapachowi kwiatu w stanie naturalnym. Jest po prostu wykorzystywany do izolowania octanu styrallilu: nuta zielona rabarbarowa.
W perfumerii perfumiarze stosują rekonstrukcje gardenii, których głównymi składnikami są: akord białego kwiatu, nuty zielone i molekuły zwane tyglanami (nuta grzybowa).
Perfumy Guerlain ilustrujące ten surowiec: Cruel Gardénia (kolekcja Art et la Matière), Chant d’arômes i Jardins de Bagatelle.
Opis zapachowy: kwiatowy, biały kwiat, opulentny, zielony, owocowy, lekko grzybowy.
Osmantus
Nazwa osmantus pochodzi z greki i oznacza “pachnące kwiaty”. Ta roślina pochodzi z południowych Chin i jest bardzo ceniona za swój owocowy aromat moreli i brzoskwini. Jest szczególnie doceniana jako dodatek do herbat i innych tego rodzaju napojów. Kolor kwiatów osmantusa waha się od srebrno-białego po złocisto-pomarańczowy lub czerwony.
Są zwykle konserwowane w solance i z tego powodu zyskują bardzo charakterystyczną nutę skórzaną. Miałam szczęście powąchać osmantus przetworzony tuż po zbiorze — zapach był zatem mniej skórzany i uznałam go za jeszcze bardziej interesujący.
To osmantus pomarańczowy jest przetwarzany w perfumerii. Kwiaty poddawane są ekstrakcji lotnym rozpuszczalnikiem w celu uzyskania konkretu. Konkret jest następnie przemywany alkoholem, aby uzyskać absolut osmantusa. Olejek eteryczny otrzymany z kwiatów stosowany jest jako środek odstraszający owady. Osmantus ma reputację redukującego stres i poprawiającego nastrój.
Opis zapachowy: kwiatowy, biały kwiat, owocowy, morelowy, skórzany, fiołkowy.
Pittosporum
Pittosporum pochodzi z Australii, Afryki Południowej i Azji Południowo-Wschodniej. To małe drzewo o pięknym, lakierowanym, wiecznie zielonym listowiu i białozielonkawych kwiatach. Liczy około 200 gatunków, które prosperują na wybrzeżu morskim w łagodnym klimacie. Kwitnienie następuje w kwietniu-maju.
Zapach kwiatu jest zmysłowy i pozostawia szlak zapachowy między kwiatem pomarańczy a jaśminem. Na południu Francji żywopłoty z pittosporum są bardzo “powszechne”. Niemożliwe jest pozyskanie esencji lub absolutu. Istnieją zatem rekonstrukcje. W zależności od wrażliwości i talentu perfumiarza, wynik będzie naprawdę różny.
Opis zapachowy: kwiatowy, kwiat pomarańczy, jaśmin, zwierzęcy.
Warto odwiedzić: la Mortola lub ogród botaniczny Hanbury znajduje się około 4 km od Menton, po stronie włoskiej: park o powierzchni 18 hektarów, z czego połowa zajęta jest florą śródziemnomorską, a druga poświęcona roślinom egzotycznym. Warto zobaczyć również willę Orengo, pałac z XVI wieku.
Mahonia
Mahonia pochodzi z Ameryki i Azji; to wiecznie zielony krzew o liściach przypominających ostrokrzew, lekko kolczastych. Wysokość od 2 do 4 m; kwiaty żółte i bardzo dekoracyjne grona owoców od purpurowych do czarnych, które czerwienieją zimą. Kwitnienie w zależności od gatunków od listopada do marca. Może być wykorzystywana w perfumerii jedynie w formie “reprodukcji”.
Opis zapachowy: roztacza wokół siebie lekką chmurę miodu, konwalii i narcyza.
Lista tych “mniej znanych” kwiatów jest daleka od kompletnej. Dwa słowa przed zakończeniem o: Karo Karoundé, który pachnie trochę jak narcyz, bardzo zielony, dość skórzany, zwierzęcy — występuje w jednych z perfum Guerlain; o tym kwiacie z pewnością napiszę pewnego dnia.
