Bergamotka w perfumerii: Zielone złoto Kalabrii i królowa hesperydów
Zanim zagłębimy się w szczegóły dotyczące bergamotki, jej historii i opisu zapachowego, wróćmy do podstaw perfum, aby dobrze zrozumieć, jak ten owoc jest wykorzystywany. Perfumy to coś złożonego, wyrafinowanego, delikatnego, ale przede wszystkim to zespół nut wybranych ze względu na ich ulotność lub trwałość.
Miejsce bergamotki w piramidzie zapachowej
Perfumy są bardzo często przedstawiane w formie piramidy zapachowej, której szczyt stanowią nuty głowy, następnie w części środkowej nuty serca, a u podstawy nuty bazy.
Faceta hesperydowa jest obecna w niemal wszystkich perfumach. Ubiera kompozycję w nuty głowy, jest ulotna, a więc mało trwała, i nadaje perfumom uśmiech. Jest obecna zarówno w wodach toaletowych, wodach perfumowanych, kompozycjach damskich jak i męskich.
Oczywiście w największej ilości występuje w wodach kolońskich lub wodach orzeźwiających, gdzie staje się głównym tematem i tym samym wyznacza rodzinę hesperydową, obejmującą cytrynę, bergamotkę, pomarańczę, a także grejpfruta i limetkę.
Bergamotka — krótka historia drzewa i rośliny
Drzewko bergamotowe zostało przywiezione z Wysp Kanaryjskich do Hiszpanii przez Krzysztofa Kolumba. Mówi się, że jego nazwa pochodzi od tureckiego beg-armûdi oznaczającego “gruszka pana” lub że bergamotka zawdzięcza swoją nazwę miastu Bergamo, gdzie była pierwotnie uprawiana.
Bergamotka pochodzi z drzewa bergamotowego Citrus Bergamia. Owoc jest najpierw zielony, potem żółty. Uprawia się go od 600 lat w Kalabrii, na południu Włoch, z produkcją wynoszącą około 100 ton rocznie.
Bergamotkę można znaleźć również na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Afryce Południowej. Zbiory odbywają się ręcznie, ponieważ owoce są bardzo delikatne. Zbiory rozpoczynają się w listopadzie i kończą w styczniu.
Uprawa i botanika
To hybryda cytryny i gorzkiej pomarańczy, uprawiana dla olejku eterycznego z owocu i z petit grain (olejki eteryczne z liści). Owoc waży od 80 do 200 gramów. Ten krzew daje owoce, których miąższ nie nadaje się do spożycia, ponieważ jest zbyt gorzki.
Mimo to w Kalabrii można znaleźć lokalne produkty na bazie bergamotki, jak likier Limoncello, w którym cytrynę zastępuje bergamotka. Do perfumerii, kosmetyki i niektórych produktów spożywczych wykorzystuje się wyłącznie skórkę.
Ekstrakcja: Olejek eteryczny z bergamotki
Pozyskuje się go na zimno za pomocą ogromnych maszyn zwanych pellatricami. Świeże bergamotki są przechowywane przez 2 do 3 dni, aby owoce się ogrzały i skórka zmiękła.
Olejek eteryczny z bergamotki, który jest wydzielany z tych pras, ma ciemnozielony kolor, jego zapach jest wyśmienity i intensywny, ale następnie esencja jest przetwarzana, aby uzyskać kolor od złotego do przezroczystego. Nazywa się ją wówczas olejkiem eterycznym rektyfikowanym.
Usuwa się z niego między innymi składniki fototoksyczne, takie jak bergapten, który w przeszłości powodował liczne plamy na skórze (zwłaszcza gdy był dodawany do produktów do opalania, jak Bergasol).
Obecnie bergapteny są usuwane ze wszystkich owoców cytrusowych.
Opis zapachowy i zastosowanie
Potrzeba 200 kilogramów owoców, aby uzyskać 1 kilogram esencji. Nazywa się ją “kwiatem szlachetnym hesperydów” ze względu na jej niezwykle elegancką, wieloaspektową nutę: tonizującą, nerwową, owocową, zieloną, lekko kwiatową, kwaśną, gorzką, ale także słodką i okrągłą. Zapach bergamotki to perfumy same w sobie. Jej składniki, octan linalilu i linalol, nadają jej bardzo świeżą, lawendową nutę.
La communelle: Aby zapewnić stałą jakość, dostawcy mieszają różne odmiany bergamotki, mniej lub bardziej dojrzałe, pochodzące z różnych parceli w Reggio di Calabria. Nazywa się to communelle. Jakość cytrusów zależy od okresu zbiorów — zapach jest bardziej kwiatowy lub bardziej świeży w zależności od miesiąca.
Inne zastosowania: Warto wspomnieć o specjalności Nancy — cukierkach bergamotkowych, oraz o aromacie herbaty Earl Grey, które korzystają z tego wyśmienitego zapachu. Skórka tego cytrusu była szeroko stosowana w XVIII wieku do tworzenia wspaniałych zdobionych pudełek, które można podziwiać w muzeum w Grasse.
Właściwości i perfumy z bergamotką
Olejek eteryczny z bergamotki posiada właściwości i zalety kojące, antyseptyczne, przeciwskurczowe. Jest również skuteczny przeciwko bezsenności. Znalezienie w perfumerii zapachu opracowanego głównie wokół bergamotki jest trudne, ponieważ z definicji bergamotka to zapach bardzo mało trwały.
Perfumy oparte głównie na bergamotce:
- Bergamote Calabria — Guerlain
- Bergamote 22 — Le Labo
- Bergamote Soleil — Atelier Cologne
