De Bergamot in de parfumerie: Het groene goud van Calabrië en koningin van de Hesperiden
Voordat we dieper ingaan op de bergamot, haar geschiedenis en haar olfactieve beschrijving, keren we terug naar de basis van het parfum om goed te begrijpen hoe deze vrucht wordt gebruikt. Een parfum is complex, verfijnd, delicaat, maar bovenal een geheel van noten die zijn gekozen om hun vluchtige of houdbare karakter.
De plaats van de bergamot in de olfactieve piramide
Het parfum wordt zeer vaak voorgesteld in de vorm van een olfactieve piramide waarvan de top wordt gevormd door de topnoten, vervolgens in het middengedeelte de hartnoten en aan de basis de basisnoten.
Het hesperidenfacet is aanwezig in bijna alle parfums. Het verrijkt het parfum als topnoten, het is vluchtig, dus weinig houdbaar en geeft de glimlach aan het parfum. Het is eveneens aanwezig in zowel eaux de toilette, eaux de parfum, vrouwelijke als mannelijke geuren, en zelfs in de meer geconcentreerde vormen zoals eaux de Cologne en eaux fraîches.
De bergamot is de meest gebruikte hesperidennoot in de parfumerie. Ze wordt gebruikt zowel in de vrouwelijke als mannelijke geuren, zowel bij de grote merken als in de nichemerken.
De bergamot, een stukje geschiedenis over de boom en de plant
De bergamotboom werd van de Canarische Eilanden naar Spanje meegebracht door Christoffel Columbus. Men zegt dat de oorsprong van zijn naam zou komen van het Turkse beg-armûdi dat “peer van de heer” betekent, of dat de bergamot zijn naam zou ontlenen aan de stad Bergamo waar hij oorspronkelijk werd gekweekt.
De bergamot is afkomstig van een boom, de bergamotboom Citrus Bergamia. De vrucht is eerst groen en wordt dan geel. Men kweekt het al 600 jaar in Calabrië, in het zuiden van Italië, met een productie van ongeveer 100 ton per jaar.
Men vindt de bergamot ook in Ivoorkust en in Zuid-Afrika. Het is een oogst die met de hand wordt gedaan omdat de vruchten zeer fragiel zijn. De oogst begint in november en eindigt in januari.
De teelt en de plantkunde
Het is een hybride van de citroen- en de bittersinaasappelboom die wordt gekweekt voor de etherische olie van zijn vrucht en zijn petit grain (etherische oliën van het blad). De vrucht weegt van 80 gram tot 200 gram. Deze struik geeft vruchten waarvan het vruchtvlees niet wordt geconsumeerd omdat het te bitter is.
Men vindt echter in Calabrië lokale producten op basis van bergamot, zoals de likeur genaamd Limoncello waar de citroen is vervangen door bergamot. Alleen de schil wordt gebruikt voor de parfumerie, de cosmetica en voor enkele voedingsproducten.
Extractie: De etherische olie van bergamot
Men extraheert het koud met enorme machines die pellatrices worden genoemd. De verse bergamotten worden 2 tot 3 dagen opgeslagen zodat de vruchten opwarmen en de schil van de zeste zachter wordt.
De etherische olie van de bergamotten die uit deze persen komt is donkergroen, de geur is heerlijk en krachtig, maar vervolgens wordt deze essence behandeld om een goudkleurige tot transparante kleur te krijgen. Men noemt het dan ontfurocoumarineerde bergamotolie.
Olfactieve beschrijving en gebruik
Er is 200 kilo fruit nodig om 1 kilo essence te verkrijgen. Men noemt het de “fijnste bloem van de hesperiden” vanwege zijn uiterst elegante, zeer gefacetteerde noot: tonisch, nerveus, fruitig, groen, licht bloemig, zuur, bitter, maar ook zoet en rond. De geur van de bergamot is op zichzelf al een parfum. Zijn bestanddelen, linalylacetaat en linalool, verlenen het een zeer frisse en lavendelachtige noot.
De communelle: Om een constante kwaliteit te hebben, mengen leveranciers verschillende kwaliteiten bergamot, meer of minder rijp, afkomstig van verschillende percelen in Reggio di Calabria. Dit noemt men een communelle. De kwaliteit van de citrusvruchten is afhankelijk van het seizoen waarin ze worden geoogst, meer bloemig of meer fris naargelang de maanden.
Andere toepassingen: Vermelden we de specialiteit van Nancy, de bergamotbonbons, evenals het aroma van Earl Grey-thee, die van dit heerlijke aroma profiteren. De schil van deze citrusvrucht werd in de 18e eeuw veel gebruikt als tabaksdoos. De bergamot werd ook gebruikt om eau de Cologne te aromatiseren.
De eigenschappen en parfums met bergamot
De etherische olie van bergamot bezit kalmerende, antiseptische en krampstillende eigenschappen en deugden. Ze is ook werkzaam tegen slapeloosheid. In de parfumerie een geur vinden die uitsluitend rond de bergamot is gewerkt is moeilijk, want per definitie is de bergamot een zeer weinig houdbare geur.
Parfums die voornamelijk bergamot bevatten:
- Bergamote Calabria – Guerlain
- Bergamote 22 – Le Labo
- Bergamote Soleil – Atelier Cologne
