De Tonkaboon in de Parfumerie: Magisch zaad en Cumarine
Het is een magisch zaad met vele facetten, een vanille- en gourmandnoot. U komt alles te weten over dit zaad, evenals over zijn belangrijkste bestanddeel, cumarine, een stof die uit de tonkaboon is geïsoleerd en synthetisch wordt gereproduceerd, en die van oudsher veel wordt gebruikt in de parfumerie.
Het magische zaad: Botanica en Oorsprong
De tonkaboon wordt gevonden in Zuid-Amerika en in het bijzonder in Venezuela, Guyana, Mexico en Brazilië. Zij is afkomstig van de vrucht van een tropische boom genaamd Dipteryx odorata. Men noemt haar ook de Coumarouna, vandaar het woord cumarine.
Het is een groot zaad, plat en gerimpeld. De oogst vindt plaats van juni tot september. Het zaad ondergaat een fermentatieproces. De bonen worden vervolgens geweekt in rum of alcohol gedurende 24 uur, waardoor een wit kristallijn laagje cumarine op het oppervlak van de bonen verschijnt.
Geur en Chemie: De Cumarine
De geur van de tonkaboon is veelzijdig: vanilleachtig, tabaksachtig, gourmand, amandelachtig, houtachtig, met geuren van hooi, ontbijtkoek en pistache.
De belangrijkste molecule van deze grondstof heet cumarine. De tonkaboon bevat 46% cumarine, die olfactief zeer amandelachtig is en doet denken aan de geur van de lijmpotjes uit onze kindertijd.
Cumarine verspreidt een warme, gourmande geur, met accenten van hooi, tabak en pistache. Het is een zeer hardnekkige basisnoot.
Ontdekking en Synthese
In 1856 ontdekten de chemici Friedrich Wöhler en Justus Von Liebig de cumarine in de tonkaboonzaden. De eerste synthese dateert uit 1868 door William Perkin. De cumarine is de eerste molecule die synthetisch werd gereproduceerd in de parfumerie.
Het is een van de meest gebruikte ingrediënten in de parfumerie: meer dan de helft van de parfums op de markt bevat cumarine. Zij is het basismolecuul van het varenakkoord.
Gebruik van de tonkaboon
In de parfumerie
In de parfumerie wordt de boon behandeld door extractie met vluchtige oplosmiddelen om de absolue van tonkaboon te verkrijgen.
De absolue van tonkaboon is een sleutelingrediënt voor het creëren van gourmande, orientaalse en amberachtige parfums. Zij brengt warmte, diepte en een verslavende zoetheid.
In de keuken en patisserie
In de keuken en patisserie kan de boon zelf ook worden geraspt, net als een nootmuskaat, om te worden gebruikt in combinatie met chocolade (in een ganache van pure chocolade bijvoorbeeld), koffie, gebak en desserts (panna cotta).
Zij kan ook worden gecombineerd met hartige noten om haar aroma’s en smaken vrij te geven. Let op dat u haar, net als nootmuskaat, in redelijke hoeveelheden gebruikt, want de tonkaboon kan in hoge doses enigszins gevaarlijk zijn.
De tonkaboon werd ook gebruikt om pruimtabak en pijptabak te parfumeren, een praktijk die tegenwoordig in Frankrijk en de Verenigde Staten verboden is.
Parfums met tonkaboon
Hier is de lijst van parfums die tonkaboon of cumarine bevatten:
- Jicky van Guerlain (het eerste parfum dat cumarine gebruikte)
- Shalimar van Guerlain
- L’Instant van Guerlain
- Tonka Impériale van Guerlain
- A*Men van Thierry Mugler
- Spicebomb van Viktor&Rolf
- La Nuit de l’Homme van Yves Saint Laurent
- Dior Homme van Dior
- Jazz Club van Maison Martin Margiela
- Tabac Blond van Caron
- Fève Délicieuse van Dior
- Musc Ravageur van Frédéric Malle
