De Hesperidenfamilie: Complete gids over citrusnoten in parfum

De architectuur van een parfum

Voordat we de hesperidenfamilie definiëren, is het belangrijk om de orkestratie van een parfum te begrijpen. Alle geuren zijn namelijk samengesteld uit een architectuur, bestaande uit 5 tot 10 componenten die samen een «akkoord» vormen.

Het hoofdthema van een parfum wordt bepaald door dit hoofdakkoord, dat men kan beschouwen als de «ziel» van de geur, en dat het mogelijk maakt het parfum in zijn olfactieve familie in te delen.

Elk thema (zoals houtachtige, bloemige en hesperiden) kan door de parfumeur-créateur worden aangevuld met een of meer facetten, om de architectuur van zijn parfum complexer te maken.

Wat is de hesperidenfamilie?

Een parfum behoort tot de hesperidenfamilie wanneer het hesperidenfacet in grote hoeveelheid aanwezig is in de geur, en zo het hoofdakkoord of «thema» ervan bepaalt.

Bovendien geven de hesperidennoten, zeer fris en dynamisch, de «glimlach» aan de geur, wat betekent dat ze al vanaf de eerste noten worden waargenomen.

De hesperidenfamilie en haar citrusvruchten

Dit zijn de belangrijkste citrusvruchten die worden gebruikt in parfums van de hesperidenfamilie:

De bergamot

Favoriete noot van de parfumeur, de bergamot bezit inderdaad een unieke geur: hij wordt overigens bestempeld als de «fijne bloem» van de hesperiden.

Deze citrusvrucht biedt een uiterst verfijnde en zeer gefacetteerde noot, waardoor het op zichzelf al een geur is. Zijn geur is ook groen, enigszins bloemig en zuur, zelfs bitter, maar ook zoet en rond. De kwaliteit van de bergamot in een parfum is echter, zoals bij elke natuurlijke grondstof, afhankelijk van de manier waarop deze wordt geteeld, verwerkt en samengesteld.

Alleen de schil van de bergamot wordt in de parfumerie gebruikt (het vruchtvlees is te bitter). Deze moet worden verwerkt door koude extractie, met behulp van grote persen, die de essentiële olie van bergamot vrijmaakt.

De communelle

In de parfumerie is een communelle een harmonieuze samenstelling van meerdere partijen van een natuurlijke essentie, om een «standaard» met een specifieke geur te creëren. Deze assemblage maakt het mogelijk om parfums een olfactieve signatuur te geven. Zo is de communelle van bergamot essentieel, omdat het de referentiestandaard creëert die het parfum zal definiëren.

De zoete sinaasappel

De geur van de zoete sinaasappel is precies dezelfde als die van sinaasappelsap. Deze citrusvrucht komt tegenwoordig uit Florida en Brazilië, maar is oorspronkelijk afkomstig uit China.

De bittere sinaasappel

Zeer bitter, de geur van deze citrusvrucht wordt vooral bepaald door de schil en niet door het vruchtvlees. De bittere sinaasappel komt van de bittere-sinaasappelboom, oorspronkelijk uit Tunesië en Italië (die ook petit grain, neroli en absolue van oranjebloesem oplevert) (zie Het bloemenfacet).

De mandarijn

Deze citrusvrucht geeft een brede glimlach aan hesperidengeuren: zijn geur is zeer zonnig, groen en enigszins bitter, omdat deze doordrenkt is van de schil van de vrucht. Het is de essentie van mandarijn die in parfums wordt gebruikt, door de vrucht te behandelen door expressie: de schil wordt vermalen door machines die het nectar opvangen.

De clementine

In geuren van de hesperidenfamilie biedt de clementine een geur die dicht bij die van de mandarijn ligt (het is eigenlijk een pitloze mandarijn). Het verschil is dat de mandarijn groener, kruidiger en zuurder is.

De yuzu

Deze kleine Japanse citroen biedt een heerlijke en zeer complexe geur, omdat hij zeer gefacetteerd is, alsof hij zelf uit meerdere citrusvruchten bestaat. Dit product is echter zeer duur, zelfs lokaal, omdat het weinig geproduceerd wordt. Het moet daarom vaak worden gereproduceerd of gereconstrueerd uit andere grondstoffen door de parfumeur-créateur.

De limoen

De limoen, een kleine citroen met groene schil, kleedt op delicate en zeer abstracte wijze de geuren van de hesperidenfamilie aan. Hij geeft ook veel karakter en reliëf aan parfums, en zijn geur lijkt enigszins op de smaak van Coca-Cola.

Om in de parfumerie te worden gebruikt, moet de limoen worden behandeld door distillatie (de enige citrusvrucht die op deze manier kan worden geëxtraheerd), of door expressie. Zeer geschikt voor herenparfums, combineert hij ook uitstekend met vetiver, zoals het geval is in Guerlain Homme.

De citroen

De citroen biedt een zeer dynamische, zure en stijgende noot.

De cedraat

De cedraat is de eerste citrusvrucht die in Europa is verschenen (de oervader van de citrusvruchten). Zijn geur is heel dicht bij die van de citroen, maar subtieler en minder zuur.

De verbena

Met een citroenachtige, lichte en delicate geur wordt verbena gebruikt in parfums van de hesperidenfamilie. Het is echter geen citrusvrucht, maar een plant.

De pompelmoes

Een hybride citrusvrucht, gekruist tussen de pomelo en de zoete sinaasappel, wordt de pompelmoes weinig als natuurlijk product gebruikt in hesperidengeuren. Parfumeurs combineren de pompelmoes vaak met vetiver of met zwarte bes.

De geuren van de hesperidenfamilie

Veel geuren behoren tot de hesperidenfamilie, zoals klassieke en moderne Eaux de Cologne, frissewateren en vrouwelijke parfums.

De hesperiden Eaux de Cologne

Hier zijn enkele referenties van klassieke Eaux de Cologne van de hesperidenfamilie:

• Eau Impériale, Eau du Coq, Eau de cédrat van Guerlain, Eau de Cologne Roger Gallet.
• Eau de Cologne 4711, Eau de Cologne Chanel, Eau de Cologne Dior.

Wat betreft de moderne en meer langdurige Eaux de Cologne, kan men de Eaux de Cologne Mugler noemen, evenals L’Eau de Cologne du Parfumeur.

De hesperiden frissewateren (mixte)

Hier zijn enkele referenties van mixte frissewateren van de hesperidenfamilie:

• Eau sauvage Dior
• Eau Guerlain
• O Lancôme
• Eau Hermès
• Eau d’Orange Verte Hermès
• Eau Cartier
• Eau Givenchy
• Les Eaux Fraîches Roger Gallet
• Les Eaux de Politesse Serge Lutens
• Ck One Calvin Klein
• Light Blue Dolce Gabbana
• Les Aqua Allegoria Guerlain
• Chance Chanel
• Eau de Soleil Blanc Tom Ford
• Neroli Portofino Tom Ford
• Les Escales Dior
• Les Jardins Hermès
• Les Eaux de Cologne Atelier Cologne
• Orange sanguine Atelier Cologne
• Citron Noir Hermès
• Yuzu man Caron
• Dimanche à la Campagne Guerlain
• Bronze Goddess Estée Lauder

Hesperidengeuren

• Chance Eau Vive Chanel
• Chance Eau Fraîche Chanel
• Shalimar Souffle de Lumière Guerlain
• Eau fraîche Addict Dior

Conclusie

De parfums van de hesperidenfamilie zijn zeer verkwikkend, sprankelend en zonnig. Bovendien verheffen citrusvruchten vele andere olfactieve families, zoals bloemige, oosterse en aromatische noten. In de parfumerie zijn citrusvruchten te vinden in alle olfactieve thema’s.