De Compositie van Parfum: Gids voor grondstoffen en olfactieve architectuur
U vraagt zich af hoe een parfum is samengesteld, wat zijn architectuur is, zijn olfactieve piramide of nog de grondstoffen waaruit het bestaat. Sylvaine Delacourte onthult U alle geheimen van de compositie van een parfum.
De grondstoffen: Natuurlijk vs Synthese
Het parfum bestaat uit natuurlijke en synthetische grondstoffen.
- De natuurlijke grondstoffen: Zij zijn ongeveer 1000 in aantal, maar elk jaar worden er nieuwe ontdekt. Zij komen van bloemen, bladeren, wortels, zaden, vruchten, bomen of schors. Steeds meer worden natuurlijke grondstoffen gereglementeerd en soms geschrapt (recent werden de eikenmossnoot of berkenhout geschrapt).
- De synthetische grondstoffen: Zij zijn tussen de 3000 en 4000, elk jaar verdwijnen sommige en verschijnen andere (cf. Synthetische producten).
De parfumeur zal afhankelijk van zijn smaken of mogelijkheden een keuze maken tussen deze 5000 grondstoffen, om zijn parfumorgel te creëren. Over het algemeen zal de parfumeur de keuze maken van in totaal 1000 grondstoffen, tussen natuurlijk en synthese om zijn parfums te componeren.
De Aromaten
Dit zijn verse planten waarvan sommige veel gebruikt worden in de keuken, zij dragen bij aan het geven van veel frisheid aan een geur.
Er bestaan 3 onderverdelin gen:
- De aromatische lavendelnoten: Lavendel, Lavandin, Hysop, Laurier, Tijm, Rozemarijn.
- De anijsnoten: Anijs, Dragon, Basilicum.
- De muntennoten: Polei, Pepermunt, Kruzemunt.
De Bloemen
De bloemen vormen een zeer rijk register, onderverdeeld in bloem categorieën:
- De lentebloemen zoals lelietje-van-dalen, seringen, kamperfoelie, seringa.
- De poederachtige bloemen: mimosa, viooltje, iriswortel, heliotrope.
- De witte bloemen: jasmijn, magnolia, gardenia, lelie, tuberoos.
- De zonbloemen: ylang ylang, frangipane, tiaré.
- De gekruide bloemen: anjer, strobloem.
Sommige van deze bloemen geven hun geheimen en hun parfums prijs, andere niet, zoals het viooltje bijvoorbeeld, in die gevallen zal de parfumeur een reproductie of reconstructie maken met behulp van natuurlijke en synthetische producten, om het parfum van deze bloem zo dicht mogelijk of niet na te bootsen.
De Vruchten
Sommige zijn natuurlijk, andere niet en bestaan in reproductie of in synthese.
Verschillende categorieën vruchten zijn beschikbaar:
- Citrusvruchten: hesperide facet (cf. Hesperide facet).
- Rode vruchten: framboos, aardbei, zwarte bes, braam, bosbes.
- Gele vruchten: perzik, abrikoos, pruim.
- Exotische vruchten: ananas, mango, passievrucht.
- Sappige vruchten: peer, appel.
Merk op dat sommige bloemen zoals de osmanthus bijvoorbeeld een fruitige noot kunnen aanbrengen.
De Houtsoorten
Er bestaan natuurlijke houtachtige noten, zoals de:
Er bestaan ook talrijke synthetische houtachtige moleculen.
De Specerijen
Er bestaan talrijke natuurlijke gekruide noten, die in twee categorieën kunnen worden ingedeeld:
- De verse specerijen: Kardemom, Peper, Gember.
- De warme specerijen: Kaneel, Saffraan, Nootmuskaat, Kruidnagel.
Merk op dat bepaalde bloemen zoals de strobloem een gekruid effect kunnen geven.
De Balsems en de Harsen
Men noemt ze ook de balsamische noten, zij dragen bij tot het amber of oosters akkoord (cf. Oosters akkoord). Zij brengen veel ronding, mysterie en mystieke noten aan in een compositie: Wierook, Mirre, Opoponax, Styrax, Benzoë.
De Dierlijke Noten
De natuurlijke dierlijke noten zijn: Muskus, Castoreum, Civet, Bijenwas, Hyraceum, Ambergrijs.
Enkel Ambergrijs, hyraceum, bijenwas zijn nog toegestaan. Merk op dat bepaalde natuurlijke grondstoffen zoals: labdanum, costus, osmanthus, jasmijn dierlijke noten aan een compositie kunnen toevoegen. Bepaalde synthetische muskussen hebben ook een dierlijke tonaliteit.
Architectuur: Noten, Facetten en Akkoorden
De olfactieve noten
De taal van de parfumerie leent veel vocabulaire van die van de muziek. Deze grondstoffen kunnen olfactieve noten worden genoemd. Voorbeeld: lavendelnoot, wierooknoot, vanillenoot, vetivernoot, enz. Men gebruikt ook de term noot in het geval van de olfactieve piramide, van de meest vluchtige tot de meest hardnekkige:
De olfactieve facetten
De taal van het parfum leent ook het vocabulaire van de gemmologie. Facet in de parfumerie betekent: assemblage van noten die verwantschap hebben. Voorbeeld: hesperide facet assemblage van bergamot, sinaasappel, mandarijn, limoen, enz.
Van de topnoot tot de basisnoot zijn hier de verschillende facetten: hesperide, marien, aldehydisch, nieuwe frisheid, aromatisch, groen, bloemig, zonachtig, fruitig, gekruid, houtachtig, chypre, oosters, gourmand, muskusachtig, poederachtig, dierlijk.
Het akkoord
Het akkoord: is een assemblage van noten die geen enkele verwantschap hebben, onderling. Voorbeeld: viooltjesnoot + bergamotnoot + jasmijnnoot = theenoot.
De grote akkoorden van de parfumerie: oosters akkoord, chypre, fougère, enz. Deze akkoorden hebben de grote parfumfamilies doen ontstaan.
De olfactieve families
Vrouwelijk of mannelijk, hier zijn de verschillende olfactieve families waarmee men geconfronteerd kan worden: Chypre, Hesperide, Bloemig, Oosters, Houtachtig, Fougère.
