Vanille in de Parfumerie: Van de Mexicaanse peul tot synthesemoleculen
De Azteken gebruikten vanille om een nectar op basis van chocolade te parfumeren. Vanille zou heilzame eigenschappen bezitten tegen angst en onrust. Het geeft gezondheid en kracht.
Vanille in de parfumerie
Vanille, een prachtig lid van de Guerlinade, behoort tot de orchideeënfamilie. In het wild bestaat het uit een klimmende liaan die tot dertig meter hoogte kan bereiken.
Oorspronkelijk afkomstig uit Mexico, wordt vanille tegenwoordig verbouwd op de eilanden La Réunion, Madagaskar, Mayotte en op Java. De drie verschillende botanische vormen, vanille Pompona, vanille Tahitensis (meer bloemig) en vanille Planifolia, verschillen in hun geuren.
De bestuiving en de teelt
De vanille Planifolia is een vanille die in Mexico is ontstaan dankzij het werk van een kleine bij, de melipone. Maar sinds een slaaf, Edmond Albius, het geheim van de bevruchting van vanille ontdekte, wordt de orchideebloem voortaan met de hand bestoven met behulp van een klein stokje, en dit in alle landen.
Er zijn ongeveer 18 maanden nodig om de vrucht te verkrijgen, de zwarte peul die wij kennen.
De Vanille Tahitensis
In Instant Magic van Guerlain heb ik gevraagd om vanille Tahitensis te gebruiken bij de samenstelling van dit parfum. Ze is veel meer bloemig-poederig, meer “heliotroop”. Ik heb haar ontdekt dankzij proeverijen van verschillende herkomsten van vanille (Oeganda, Mexico, Tahiti, Réunion, Madagaskar) bij Pierre Hermé.
Deze vanille Tahitensis bezit talrijke facetten. Het is een vanille die leeft en bloeit, een vluchtige vanille die we terugvinden in sommige grondstoffen van de oosterse familie.
Transformatie van vanille: een lang proces
Eenmaal geoogst, ondergaat de vanillepeul een lang transformatieproces. Dit proces duurt tot negen maanden. De peulen worden eerst geëchaudeerd, vervolgens geëtuveerd, gedroogd en ten slotte gerijpt. Pas daarna bereikt vanille haar volledige olfactorische potentieel.
De verschillende gebruikte vormen van vanille
- De vanilletinctuur: om een vanilletinctuur te verkrijgen, laat men in kleine stukjes gesneden peulen minstens een maand macereren in alcohol. Deze techniek wordt vandaag de dag bijna niet meer gebruikt.
- De vanille-absolue: de vanille-absolue wordt verkregen na extractie met vluchtige oplosmiddelen van de peulen.
- De syntheseproducten: vanilline en ethylvanilline zijn synthetische grondstoffen. Deze twee vanillenoten zijn veel zoeter.
Door de aromatische overvloed van vanille te combineren met andere ingrediënten, creëren parfumeurs onvergetelijke gourmande akkoorden.
De gourmande noot in de parfumerie (Synthese)
Het zijn de moleculen vanilline en ethylvanilline die daarentegen deze gourmande noot geven. Al vanaf het begin van de 19e eeuw is de synthese van vanilline het onderwerp van gretige onderzoeken. De extractie van natuurlijke vanille is immers een lang en nauwgezet proces. Naast het feit dat het een zeldzaam product is, maakt dit ingewikkelde proces het gebruik van natuurlijke vanille zeer kostbaar in de parfumerie.
Vanilline zal dus de samenstelling van onmisbare parfums mogelijk maken en de smaak van ijs en chocolade revolutioneren.
Het eiland La Réunion blijft vandaag de dag de beste producent van vanille, waaruit het aroma, vanilline, wordt geëxtraheerd. Het is een bijzonder krachtig aroma dat de vanille volledig karakteriseert.
25.000 ton vanilline wordt per jaar geproduceerd. Het is het meest gefabriceerde aroma ter wereld, ver voor koffie en chocolade.
Vanilline is een molecuul dat van nature aanwezig is in de vanillepeul; het vertegenwoordigt 0,75% tot 2% van de vanillepeul.
Wie zal de synthese van het molecuul mogelijk maken?
In 1874 werd vanilline voor het eerst gesynthetiseerd. De Duitse chemici Ferdinand Tiemann en Wilhelm Haarmann vonden uiteindelijk de exacte formule van vanilline: C8H8O3. Ze ontdekten ook twee reacties waarmee dit kostbare molecuul gesynthetiseerd kon worden: de hydrolyse en de oxidatie van coniferine.
Deze stof is afkomstig uit de hars van naaldbomen. Dit extractieproces, hoewel kostbaar, maakte het mogelijk een bedrijf te stichten in Holzminden, in de bossen van Duitsland. De vanillinefabriek Haarmann & Reimer werd in 1874 opgericht.
Andere syntheseprocessen
Karl Reimer en Ferdinand Tiemann ontdekten in 1876 een andere manier om vanilline te synthetiseren, uitgaande van guaiacol. Dit proces werd onmiddellijk op industriële schaal toegepast dankzij de rentabiliteit in de fabriek Haarman’s Vanillinfabrik, die vervolgens Haarman & Reimer Vanillinfabrik werd.
Vanaf 1876 werden talrijke synthesen van vanilline ontdekt. Vanilline wordt gevormd uit haver, uit acetyleugenol (molecuul van de kruidnagel) en uit guaiacol. Tegenwoordig wordt de meerderheid van vanilline geproduceerd uit guaiacol, een chemische verbinding uit de destillatie van guaiacumhars. Het wordt ook op een andere manier gesynthetiseerd, uit lignine, een polymeer dat in het bijzonder aanwezig is in de celwanden van hout.
Aanwezigheid van vanille in mythische parfums
De verrassende vanillepeul bezit een uitzonderlijke aromatische rijkdom. De majestueuze, vleesachtige Madagaskar-vanillepeul is eigenlijk niet zo erg “zoet”. Haar verleidelijke en sensuele warmte ontvouwt zich in honingachtige, melkachtige, kruidige, dierlijke, rumachtige, amberachtige en houtachtige noten.
Vanille is een betoveraarster met een onmiskenbare, sensuele en gulle charme. Haar hypnotische sillage nodigt uit tot zonde maar ook tot geluk. Het is een grondstof die als een van de meest sensuele van de hele olfactorische palette wordt beschouwd.
Cultparfums met vanille
Vanille is aanwezig in:
- Jicky van Guerlain
- Tocade van Rochas
- Baiser Volé van Cartier
- L’Heure Perdue van Cartier
- Bulgari Man Black Cologne
- Pink Sugar van Aquolina
De Vanillecollectie van Delacourte Paris
Om alle subtiliteiten van vanille en haar geurkracht te ontdekken, dompel u onder in de Vanillecollectie van Delacourte Paris en reis door aan uw neus te brengen:
