Benzoë in Parfumerie: De vanilleachtige tranen van Laos

Oorsprong: Laos, land van Benzoë

Benzoë wordt hoofdzakelijk in Laos geoogst. Laos werd vroeger het land van de miljoen olifanten genoemd. Laos heeft de geur van een nog maagdelijk gebied. Zoals de Franse schrijver Jean Ajalbert in 1991 schreef, “Daar, is de tijd geheel van één stuk, zoals de stof zonder naad waarvan de vrouwen de lendenen omhullen, zoals de vrije sjaal dwars over hun borst.

Het verwart zich met de ruimte. Het is niet meer dan zon, grote en kleine manen, als een rivier zonder oevers”.

Een van de rijkdommen van Laos is benzoë. Elk jaar produceert het land ongeveer 50 ton. Men vindt het hoofdzakelijk in het noorden, in de provincie Phôngsali, een bergachtige regio, met immense bossen. Het is daar dat men het volk van benzoë ontmoet. 2/3 wordt naar Europa geëxporteerd.

Geschiedenis en Tradities

Wetenschappelijk ontdekt in 1853 door Garcia de Orta. In een verre tijd, vervoerde men zijn aromatisch geurig hout dat men in de huizen brandde, om de atmosfeer te zuiveren, positieve golven aan te trekken en ongewenste wezens en schepsels te verwijderen.

Benzoë wordt gebruikt om wierook te maken, of het nu in de kerken van Rusland of andere orthodoxe gemeenschappen is, in de Arabische landen van de Golf, in India enz. Waar deze hars op kolen wordt verbrand. De benzoëtranen ontwikkelen een zeer zoet parfum, zeer gewaardeerd in boeddhistische tempels waar het wordt gebruikt zoals wierook in katholieke kerken.

Aan de oorsprong van het woord parfum: de Latijnse naam “perfumare”, de harsen, balsems, gommen werden verbrand, stegen in krullen op, om de goden te eren. Samenvattend, benzoë is lange tijd beschouwd als een variëteit van wierook of mirre en als een kostbare substantie.

Weldaden: Van balsem tot parfumerie

Benzoë komt in de samenstelling van balsem met genezende en antiseptische deugden. Het parfumeert het water van Botot: apothekerproduct, dit mondwater dat met name Lodewijk XV gebruikte.

Benzoë speelde ook zijn rol in de behandeling van longziekten gebruikt in berokingen en als antisepticum. Het geneest snijwonden en irritaties van de huid, eveneens ontstekingen van het tandvlees, bestrijdt reuma en bloedvergiftigingen.

Historische Anekdotes

De Baume de la Ferté, gecreëerd in 1830 door Pierre-François-Pascal Guerlain is in het begin ontworpen voor de kloven van de borst van zijn echtgenote die borstvoeding gaf. Voortaan wordt het aanbevolen voor de lippen, het slijmvlies van de lippen zijnde van dezelfde aard als die van de tepel. Deze balsem is op basis van verzachtende stoffen en Bordeauxwijn zeer rijk aan tannines, dus genezend en in benzoë. Het heet voortaan: Superlips.

Het is de basis van het recept van Papier d’Arménie, geheim recept van benzoë en kruiden vervaardigd in de Parijse regio, zijn geur heeft mij een exclusief parfum van Guerlain geïnspireerd: Bois d’Arménie.

Botanie en Variëteiten

Benzoë is een balsamische hars. Ook wel gom of traan van benzoë genoemd, zij wordt afgescheided door de stam van Styrax Tonkinensis, van de familie der Styraceeën. Benzoë maakt het verkrijgen van benzoëzuur mogelijk.

Er bestaan verschillende kwaliteiten van benzoë:

• Benzoë van Laos: zeer kwalitatief, vanilleachtige noot evenals een karamelnoot, zonder te zoet te zijn, poederachtig en melkachtig.
• Benzoë van Siam: is een variëteit zeer gezocht door parfumeurs. Het is zeer zeldzaam en dus zeer duur. Het vertoont een zeer aanwezig vanilleachtig facet. De boeren beginnen de bomen te exploiteren op de leeftijd van 8 jaar.
• Benzoë van Sumatra: in de samenstelling van benzoë vindt men: vanilline en kaneel zuur. De boeren beginnen de bomen te exploiteren op de leeftijd van 25 jaar.

Oogst en Extractie

Men oogst de hars met de hand. De boer hijst zich naar de top van de boom met behulp van een provisorische ladder en, bij het afdalen, snijdt hij de schors van de stam op verschillende plaatsen in om de boom te doen huilen. Het is daarom dat men spreekt van benzoëtranen.

De opzettelijke insnijdingen worden op de boom gemaakt gedurende een periode van tien jaar. Deze uitscheiding is van witte kleur wanneer ze vloeibaar is en gaat naar geel bij het drogen. Wanneer men het oogst, ongeveer 6 maanden later, is het reeds halfvast.

Een boom geeft 4 tot 6 kg, per jaar aan hars of gom. Vervolgens wordt benzoë vervoerd in jutezakken, naar magazijnen waar het als goudklompjes zal worden behandeld. Vervolgens zal het worden schoongemaakt en gesorteerd (werk verzekerd door de vrouwen).

In parfumerie, wordt de gom behandeld door extractie met vluchtige oplosmiddelen om absoluut benzoë te verkrijgen.

Olfactieve Beschrijving

Deze benzoënoot is zeer rijk aan facetten: zoet vanilleachtig, amandelachtig en geroosterde koffie, honigachtig, bloemig (anjer), melkachtig, likeurachtig, cacaobotereffect, licht geneesmiddelig.

Parfums die Benzoë bevatten

Parfums die benzoë bevatten:

• Bois des Iles van Chanel
• Habanita van Molinard
• Opium van YSL
• L’Eau van Dyptique
• Serge Noire van Lutens
• Terre d’Hermès

Ook aanwezig in Shalimar, L’Heure Bleue, Lui, L’Instant de Guerlain (deze laatste die ik met Maurice Roucel heb ontwikkeld), en Bois d’Arménie medegecreëerd met Annick Ménardo.