Hartnoten: De rondingen en de bloemensignatuur van het parfum
Parfums zijn vaak onthullend voor emoties, en hebben de neiging kunst en schoonheid op te roepen, eerder dan geassocieerd te worden met wetenschappelijke begrippen. De creatie van een geur berust echter op een logica en een zeer technische orkestratie.
De parfumeur-creëeur bouwt zijn parfum op volgens verschillende elementen, waarvan sommige «noten» worden genoemd en gekozen worden vanwege hun fysische en chemische eigenschappen, die het mogelijk maken de fragrantie van het parfum te bepalen.
Men onderscheidt, in de parfumerie, drie verschillende soorten noten: de topnoten, de basisnoten en de hartnoten.
Deze laatste zijn essentieel voor het parfum: ze ontwikkelen zich gedurende meerdere uren en laten de geur verdichten en afronden.
De hartnoten in de olfactieve piramide
Een parfum wordt vaak voorgesteld in de vorm van wat men een «olfactieve piramide» noemt. Deze constructie organiseert de verschillende noten als volgt:
- In de top: de topnoten
- In het middengedeelte: de hartnoten
- In de basis: de basisnoten
Dit model, veel gebruikt door merken om hun parfums te beschrijven, illustreert de manier waarop de noten zich organiseren. Maar men moet weten dat deze in elkaar grijpen en op elkaar inwerken, en zich onthullen in een volgorde die niet altijd dezelfde zal zijn.
Deze constructie maakt het mogelijk de geur te harmoniseren en geleidelijk de verdamping van de verschillende olfactieve facetten en geuren vrij te geven.
Wat is een hartnoot?
De hartnoten ontsnappen na de opvlucht van de topnoten. Ze worden ook de «rondingen» of de «curves» van het parfum genoemd. Met een gemiddelde houdbaarheid worden de hartnoten meegesleurd door de topnoten.
Eenmaal aangebracht op de huid of op een mouillette (papierstrookje dat wordt gebruikt om een parfum te testen), moet men minstens 15 tot 20 minuten wachten om deze noten echt te ontdekken, die al in de topnoten merkbaar kunnen beginnen te worden.
Laten we preciseren dat de topnoten niet hetzelfde resultaat zullen geven afhankelijk van de drager of het type huid waarop de geur wordt aangebracht.
De hartnoot: een belangrijke overgangsnoot
De rondingen van het parfum
Bepaalde andere noten, of olfactieve facetten, kunnen ingrijpen in de hartnoten, want alle geuren zijn uiteindelijk met elkaar verstrengeld en slepen elkaar mee.
Als ze goed georkestreerd zijn, kunnen de hartnoten zachtheid en comfort aan het parfum geven, en zin geven om de evolutie van het parfum te ontdekken. Het uiteindelijke resultaat, dat bepaalt of de geur geschikt is, wordt echter gegeven door de basisnoot.
Het belang van de hartnoten
Deze hartnoten zijn zeer belangrijk in een geur want ze duren slechts enkele minuten. Aangezien klanten vaak haast hebben bij het ontdekken van een geur, zijn parfums zo georganiseerd dat de hartnoten de basisnoten meeslepen.
Een geur met een onevenwichtige architectuur zou dan een indruk van leegte kunnen creëren die de schoonheid van het parfum zou kunnen schaden.
De oorsprong van de hartnoten
Het concept van topnoten, hartnoten en basisnoten, dat het mogelijk maakt de opbouw van een geur te begrijpen, werd gecreëerd door Jean Carles, voorheen parfumeur bij Roure (een bedrijf dat tegenwoordig Givaudan heet).
Creëeur van Ma Griffe van Carven en van Miss Dior, deze grote parfumeur heeft de Parfumerieschool Roure rond 1940 opgericht en geleid. Aan hem danken we dus deze methode van leren en organisatie van grondstoffen in de parfumerie.
De hartnoten en de grondstoffen
Jean Carles heeft inderdaad alle natuurlijke en synthetische grondstoffen gegroepeerd op basis van basisnoten, hartnoten en topnoten.
De bloemen in de hartnoten
Zo zullen bloemen voornamelijk hartnoten geven, afgezien van de lentebloemnoten die eerder in de topnoten werken. Hier zijn enkele bloemen die in de hartnoten werken:
- Witte bloemen: jasmijn, tuberoos, ylang-ylang, absolu oranjebloesem, lelie, frangipane
- Poederige bloemen: iris, viooltje, heliotrope, mimosa, en brem
- Kruidige bloemen: anjer, immortelle
- Bloemen van de rozenfamilie: roos, geranium, en pioenroos
De vruchten in de hartnoten
De vruchten werken in grote meerderheid als hartnoot (met uitzondering van enkele waterige en sappige fruitnoten). Hier zijn enkele vruchten die hartnoten geven:
- Rode vruchten: aardbei, framboos, bosbes, braam, rode bes, zwarte bes
- Gele vruchten: perzik, pruim, abrikoos
- Exotische vruchten: mango, ananas, banaan, passievrucht
- Waterige vruchten: meloen en watermeloen
- Sappige vruchten: peer, appel, kiwi
Natuurlijke grondstoffen en synthetische producten
De keuze tussen natuurlijke grondstoffen of synthetische producten in de samenstelling van een parfum zal de kwaliteit van de geur beïnvloeden.
Hoe meer de geur natuurlijke grondstoffen bevat, hoe evolutiever, levendiger en rijker hij zal zijn. Daarentegen zal een parfum dat vooral synthetische stoffen bevat rechter, stabieler en lineairder zijn in zijn evolutie.
Opdat een parfum evenwichtig zou zijn en op een aangename manier zou evolueren, is het best dat het samengesteld is uit een groter percentage natuurlijke noten die de geur al zijn ziel geven, terwijl de synthetische producten vooral worden gebruikt om techniciteit, kracht en houdbaarheid aan het parfum te geven, of om stoffen te vervangen die niet op natuurlijke wijze gebruikt zouden kunnen worden (zoals lelietje-van-dalen, viooltje en bepaalde gedroogde vruchten).
De hartnoot en de keuze van het parfum
Vóór alles moet men de tijd nemen bij het kopen van een parfum, om de noten de mogelijkheid te geven zich te onthullen en volledig te evolueren.
Aarzel daarvoor niet om het parfum enkele uren, ja zelfs een hele nacht, te laten werken alvorens het te kopen. Dit zal u in staat stellen al zijn noten te leren kennen en het in zijn geheel te waarderen.
Als u het de volgende dag nog steeds even graag heeft, als u het nog steeds even comfortabel vindt en als u complimenten ontvangt van uw omgeving, dan betekent dit waarschijnlijk dat u uw geur heeft gevonden.
Conclusie
De hartnoten zijn essentieel in een parfum. Ze laten het afronden en verdichten.
Dankzij de hartnoten krijgt de geur vormen en volume.
Men zou de hartnoten kunnen vergelijken met een eerste gesprek tussen twee personen, dat zou volgen op de voorstelling of de uitwisseling van de eerste glimlach.
