De Oranjebloesem in de Parfumerie: Oorsprong, extractie en symboliek

Oorsprong en Productie van de oranjebloesem

Oorspronkelijk komt de oranjebloesem uit Aziatische landen, India en China. In de 9e eeuw werd de sinaasappelboom rond de Middellandse Zee gevestigd dankzij de Arabische veroveringen. Eerst gecultiveerd rondom het Middellandse Zeegebied, wordt de oranjebloesem vandaag voornamelijk geproduceerd:

• In Tunesië, in de regio’s Cap Bon en Nabeul. Tunesië is de grootste producent van oranjebloesem ter wereld.
• In Egypte, in het zuiden van de Nijl, waar de gronden geschikt zijn voor de teelt.
• In Marokko, in de noordelijke regio’s, richting Rabat en Fez.

De oranjebloesem wordt in elk producerend land geteeld op een oppervlakte van ongeveer 600 hectare. De oranjebloesem voor de parfumerie werd in Frankrijk geteeld vanaf het begin van de 19e eeuw.

Het verval van de productie begon zo’n vijftig jaar later. In 1956 was de winter namelijk zeer streng voor de gewassen, die een voor een verloren gingen. Alleen de exploitaties in Vallauris, een stadje in de Provence, gaan vandaag nog door met het telen van de bittere sinaasappelboom.

De Bittere Sinaasappelboom: Botanische beschrijving

De bittere sinaasappelboom is de boom die verantwoordelijk is voor de creatie van neroli, het absoluut van oranjebloesem, het absoluut van oranjebloesemwater, de essentie van bittere sinaasappel en petit grain. Ook wel bittere sinaasappel of Sevillasinaasappel genoemd, het is een boom uit de familie van de rutaceeën die een hoogte van 3 tot 7 meter kan bereiken.

Hij heeft gladde, groene, ovale bladeren; de oranjebloesem is klein en wit. Het gele hart ademt zowel de zachtheid en schoonheid van de kindertijd als de sensualiteit van de vrouw.

Oogst en rendement

Op 15-jarige leeftijd bereikt de oranjebloesem zijn volle rijpheid. Een bittere sinaasappelboom kan tot 15 kg bloemen produceren. De oogst duurt 3 tot 4 weken. Een plukster oogst ongeveer 10 kg bloemen per dag. De oranjebloesem wordt gewaardeerd om zijn olfactieve, medicinale krachten maar ook om gerechten te parfumeren.

Het kenmerkende sillage wordt veroorzaakt door moleculen zoals limoneen, linalool, linalylacetaat, indool, ocimeen, nerylacetaat, geranylacetaat, nerolidol, bèta-caryofylleen, enz.

Rendement en prijs: Een ton oranjebloesem produceert tussen 1,1 en 1,3 kg neroli en tussen 1,2 en 1,4 kg absoluut van oranjebloesem. Terwijl 1 kg bloemen tussen 1 en 3€ kost, is 1 kg neroli tussen 3000€ en 5000€ waard en 1 kg absoluut van oranjebloesem tussen 4000€ en 6000€.

Symboliek en Overtuigingen

Dankzij de erkende voordelen in de aromatherapie ontspant de oranjebloesem, stelt gerust en wekt positieve gedachten op. De witheid van de oranjebloesem riep tijdens de Renaissance een ideaal van zuiverheid en kuisheid op. Iets eerder, in de 15e eeuw, werd de oranjebloesem beschouwd als een symbool van liefde, huwelijksduurzaamheid en voorspoed.

In de christelijke traditie wordt het gezien als een symbool van de maagdelijkheid van Maria. De bittere sinaasappelboom zou namelijk met de Maagd worden geassocieerd: Maria is maagd en moeder, zoals de bittere sinaasappelboom bloem en vrucht draagt. Door deze associatie met de religie blijft de oranjebloesem vandaag nog steeds het symbool van het huwelijk.

Bovendien was de oranjebloesem zeer geliefd aan het hof van Lodewijk XIV, de koning die “heerlijk geurde”. Naast de uitgestrekte orangerie buiten het kasteel, sierden veel sinaasappelbomen het interieur van het paleis.

De verschillende extracten in de parfumerie

• De oranjebloesem produceert door distillatie neroli en oranjebloesemwater.
• Door extractie met vluchtige oplosmiddelen levert het het absoluut van oranjebloesem op.
• De takjes en bladeren leveren door distillatie petit grain op.
• De schil van de sinaasappelvrucht produceert de essentie van bittere sinaasappel.

Er bestaat ook een weinig bekend product verkregen uit de bladeren van de oranjebloesem dat eau de Brout heet; het is het water dat wordt opgevangen bij de distillatie van petit grain. De geur ervan bezit bloemige noten met lichte dierlijke facetten. Er bestaat ook het absoluut van eau de Brout.

Een pijler van de parfumerie

Deze verschillende extracten verkregen uit de bittere sinaasappelboom maken van deze boom met vele facetten een onmisbare pijler van de parfumerie. Deze essences en absoluten passen bij veel olfactieve families, zowel de betoverende oosterse als de gourmande, alsook de muskus en de witte bloemen.

Elk geurend product dat uit de bittere sinaasappel wordt gewonnen kan facetten hebben die fris, groen, aromatisch, wit-bloemig, hesperide, fruitig, honingachtig, leerachtig en dierlijk zijn.

De Collection Fleur d’Oranger van Sylvaine Delacourte

Deze facetten worden benadrukt en bewerkt in de parfums van Delacourte Paris:

• Osiris: koning en god van het oude Egypte, brengt de volle rondheid over van een heerlijke oranjebloesem gecombineerd met sesam.
• Oranzo: een ijskoude oranjebloesem die als een frisse, verkwikkende waterval over de huid glijdt.
• Oscarine: godin van de noordelijke bossen, roept een fruitige en sappige oranjebloesem op.
• Ozkan: Ottomaanse dichterprins, laat een sillage van leerachtige oranjebloesem achter.
• Olyssia: een Italiaanse prinses die een bloemige oranjebloesem met fluweelzachte blaadjes onthult.

Selectie van parfums met oranjebloesem

Eaux de Cologne

• Original eau de Cologne – 4711 (1792)
• Eau de Cologne impériale – Guerlain (1860)
• Cologne Come Together – Mugler (2001)
• Escale à Portofino – Dior (2008)
• Neroli Portofino – Tom Ford (2011)
• Cologne indélébile – Editions de parfums Frédéric Malle (2015)
• White Neroli – Mizensir (2015)
• Matin Blanc – Yves Rocher (2019)

Eaux de parfum

• Narcisse Noir – Caron (1911)
• L’heure Bleue – Guerlain (1912)
• Giorgio – Giorgio Beverly Hills (1981)
• Classique – Jean Paul Gaultier (1993)
• 24 Faubourg – Hermès (1995)
• Zagara – Santa Maria Novella (1996)
• La chasse aux papillons – l’Artisan Parfumeur (1999)
• Fleurs d’Oranger – Serge Lutens (2003)
• Fleur d’Oranger – Fragonard (2004)
• Pure Poison – Dior (2004)
• Néroli Blanc Intense – Au pays de la fleur d’Oranger (2005)
• Fleur d’Oranger 27 – Le Labo (2006)
• Divin’Enfant – Etat libre d’Orange (2006)
• Armani Code Femme – Giorgio Armani (2006)
• Love, Don’t Be Shy – By Kilian (2007)
• Louanges Profanes – Pierre Guillaume (2008)
• APOM – Maison Francis Kurkdjian (2009)
• Infusion de fleur d’Oranger – Prada (2009)
• Le parfum – Elie Saab (2011)
• Guimauve – Reminiscence (2013)
• Love Story -Chloé (2014)
• La fille de L’air – Courrèges (2015)
• Nue au Soleil – Prada (2015)
• Perdizione – Nobile 1942 (2016)
• Eau de Néroli Doré – Hermès (2016)
• Guimauve de Noël – Parle moi de parfum (2016)
• Tomboy Néroli – Parle moi de parfum (2016)
• Néroli Outrenoir – Guerlain (2016)
• Eau des Sens – Dyptique (2016)
• Basil & Néroli – Jo Malone (2016)
• Une amourette Roland Mouret – Etat libre d’Orange (2017)
• Sale Gosse – Editions de parfums Frédéric Malle (2017)
• Histoire d’orangers – L’Artisan Parfumeur (2017)
• Comme une fleur – Roos & Roos (2017)
• Parco Palladiano VIII – Bottega Veneta (2017)
• Zagara – Via dei Mille (2017)
• Berber Blonde – Sana Jardin (2017)
• Néroli Intense – Nicolaï (2018)
• Shalimar Souffle d’Oranger – Guerlain (2019)
• Libre – Yves Saint Laurent (2019)
• Osiris – Delacourte Paris (2019)