Shalimar van Guerlain: Geschiedenis van een legendarisch parfum

Ik doe wat ik wil en ik wil Shalimar! Ja, ik heb zwarte kousen aan. Ja, ik loop tussen de dolken door. Zoek niet verder, een man volgt mij, zodra het laat is. Ik hou van mannen die een beetje huzaar zijn, een beetje jaguar. Airs van tsaren, enkele miljarden. Een man volgt mij. Is het voor mij of voor Shalimar?

1925, de internationale tentoonstelling van Decoratieve Kunsten wordt gehouden in de hal van het Grand Palais in Parijs en kiest ervoor de parfumerie op de eerste plaats te zetten. Elke avond schittert de fontein van Lalique met zijn kristallen pailletten. Deze nieuwe stijl, soms “opzichtig”, zet de kostbaarste grondstoffen in de verf: ivoor, kristal, Macassar-ebbenhout, galucha, parelmoer. Het klassieke meubilair is niet meer in de mode, men spreekt van decoratieve kunst. Uit heel Europa stromen de laatste vorsten en rijke industriëlen toe om Parijs te bewonderen, de stad van pracht en luxe.

Het huis Guerlain kiest ervoor om voor het eerst “de allernieuwste creatie” te presenteren: Shalimar, een flacon ontworpen door Raymond Guerlain in samenwerking met Baccarat (hij ontvangt trouwens de eerste prijs). De geur wordt gecreëerd door Jacques Guerlain.

1925, zoals Hemingway zei “Parijs is een feest”, de vrouwen zijn steeds mooier, eleganter en glimlachender. Er hangt in Parijs een sfeer van vrijheid en uitgelatenheid, het is het tijdperk van de drooglegging, een troebele en verontrustende periode, het tijdperk van hot jazz en charleston. Het is ook de geboorte van een mythe: Shalimar zal de vrouw in al haar vrouwelijkheid en vrijheid perfect belichamen.

De Flacon: Een technische revolutie

De gebogen lijnen van zijn flacon, ontworpen door Raymond Guerlain, tekenen de fonteinen van de tuinen van Shalimar, terwijl zijn blauwe dop, in de vorm van een waaier, de pracht van een kostbaar en verfijnd Oriënt oproept. De blauwe dop, saffierblauw, is een ware revolutie in de wereld van de parfumerie; Shalimar is de eerste flacon met een gekleurde dop.

De anekdote van het kwikzilver: In eerste instantie wordt, om deze blauwe dop te verkrijgen, een gat in de dop gemaakt, zodat het kwikzilver (zeer gevaarlijk) in het glas kan doordringen. Al snel vinden de kristalgieterijen van Baccarat een systeem, nog steeds geheim, om een blauwe dop te verkrijgen zonder dat het nodig is deze te doorboren.

Nog een technisch hoogstandje: het is de eerste flacon op voet in de geschiedenis van de parfumerie. Het etiket is geïnspireerd op de gegraveerde tekeningen die ik heb kunnen observeren op de onberispelijk witte muren van de Taj Mahal. Trouwens, de vorm van het etiket heeft de vorm van de flacon van de eau de toilette en de eau de parfum geïnspireerd.

De Inspiratie: De tempel van de liefde

Zijn naam is die van de betoverende en wonderbaarlijke Indiase tuin: de tuinen van Shalimar in het noorden van India, in Pakistan, in Lahore (deze naam Shalimar betekent “tempel van de liefde” in het Sanskriet). Het is ook in deze fabelachtige tuin dat de liefde van prinses Mumtaz Mahal (wat “licht van het paleis” betekent) en Shah Jahan zal opbloeien. Wanneer zij overlijdt, bij de geboorte van haar kind, laat Shah Jahan, “ontroostbaar”, voor haar een mausoleum bouwen in wit marmer, geciseleerd als kant: een ware pracht die ik het geluk heb gehad te bezoeken.

De Geur: Het eerste oosterse parfum

In 1921 presenteert Justin du Pont, medewerker van het Huis, aan Jacques Guerlain een monster van synthetische vanille: ethylvanilline (10 keer krachtiger dan vanilline) die hij associeert met vanilletinctuur (alcohol waarin de vanillestokjes zo lang mogelijk zullen macereren, minimaal 3 weken). Hij werkt in een Jicky-schema: hij sluit zich op in zijn laboratorium, probeert alle mogelijke combinaties, verwijdert de aromatische noten, voegt er een beetje bij, vervangt door 30% hesperidennoten, versterkt de oosterse noten. Na talrijke proeven komt Jacques uit zijn laboratorium en zegt: “Ik geloof dat ik het evenwicht heb gevonden!”. Zijn genialiteit heeft zich eens te meer uitgedrukt: Shalimar is geboren!

Het is het mythische parfum van de familie der oosterse geuren, zijn betoverende uitwasemingen maken er een “transgenerationeel” parfum van dat zeer jonge vrouwen verleidt. Een overdosis aan citrusnoten (en vooral bergamot), smelt snel samen in omhullende noten (roos, jasmijn, iris, houtachtige noten, tonkaboon, balsamieke noten). Een weelderig genot opgebouwd rond vanille. Diep op de achtergrond, heeft u zijn zeer sexy ledernoot opgemerkt?

De Evolutie van het gamma

De jaren verstrijken en Shalimar evolueert met zijn tijd. Bij zijn lancering in 1925 wordt het aangeboden als eau de toilette, onmisbare aanvulling op het parfumextract. In 1937 is de mode de eaux de Cologne. Guerlain biedt dus de eau de Cologne Shalimar aan, in een prachtige flacon genaamd “montre”. In 1986 produceert het bedrijf Pochet & Du Courval een flacon voor de Parfum de Toilette (men zegt tegenwoordig eau de parfum).

Guerlain was een van de eerste huizen die aanvullende producten aanbood zoals de Shalimar haarlak, de Shalimar Gomina, de Shalimar Stilboïde en uiteraard een lichaamscrème, een melk, talk, badzout.

De Mythe: Van Frankrijk naar Amerika

Parfum van de verleiding, van het verlangen, parfum dat zin geeft om dichterbij te komen, Shalimar kent eerst een groot succes in de Verenigde Staten. Op het passagiersschip Normandie raakten de Amerikaanse passagiers enthousiast over dit parfum dat gedragen werd door Mevrouw Guerlain, de echtgenote van Raymond Guerlain. De mannen hebben alleen maar oog voor haar, haar schoonheid en haar parfum dat de hoofden doet draaien, de vrouwen zijn geschokt en jaloers, een schandaal! Telegram uit New York: men spreekt alleen maar over Shalimar. Sommige Amerikanen denken zelfs dat het om een nieuw parfumbedrijf gaat! Meer dan een succes, een vloedgolf. Heel New York wil alleen maar Shalimar van Shalimar.

Een legende was geboren en dit parfum zal enorm bijdragen aan het succes van het huis in het interbellum in de Verenigde Staten. Shalimar inspireerde zelfs een populair lied in die jaren: “In een klein straatje van Singapore, zweeft in de lucht een heerlijke geur van Shalimar”.

Een alchemie van huid

Shalimar kennen is onmogelijk, het laat zich niet zo gemakkelijk doorgronden. Het betovert degene die het draagt door haar het gevoel te geven dat zij uniek is. Geen schone schijn, men is Shalimar of men is het niet! Het weigert de lauwheid, het compromis past niet bij het, de alchemie vindt plaats of niet.

Op elke huid zal het zich anders uitdrukken, zodanig dat ik het op sommige personen soms moeilijk onmiddellijk kan herkennen! Sinds 25 jaar heb ik vrouwen geroken die Shalimar prachtig droegen. Sommigen waren blond, anderen donkerharig, of roodharig. Ik heb het zelfs op mannen geroken met verbazing, maar met verrukking.

Dit parfum is werkelijk een enorm succes, vooral in Frankrijk en de VS: onoverwinnelijk. L’eau de Shalimar, gezuiverd, een zure lekkernij, zonder de leder-, dierlijke en mysterieuze noten, “werkt goed op mijn huid”. Helaas, Shalimar houdt niet van mij! Jammer.

Publiciteit en Erfgoed

De talrijke visuels van dit “typisch Franse” parfum zijn soms ware meesterwerken. Elise Darcy, een grote illustratrice, verkent de verschillende facetten van het parfum, zowel door zijn vrouwelijke kanten als door zijn inspiratie uit het Oosten.

In de Amerikaanse verbeelding zullen de reclamecampagnes het beeld achterlaten van een chic parfum. Laten we niet vergeten dat de GI’s, toen zij in 1945 deelnamen aan de bevrijding van Frankrijk, bij Guerlain in de rij stonden om de geest van Frankrijk in hun bagage mee te nemen: enkele essences van Shalimar.

De geschiedenis in cijfers

19 jaren van geluk tussen Mumtaz Mahal en Shah Jahan
14 kinderen geboren uit hun verbintenis
1593/1631: geboortedatum en overlijden van Mumtaz Mahal
410 fonteinen in de tuinen van Shalimar
5 watervallen
22 jaar bouw voor de Taj Mahal
20000 arbeiders om de Taj Mahal te bouwen
400 kg goud werd gebruikt voor de bouw van de Taj Mahal. Edelstenen, ingelegd in het marmer, werden helaas later geplunderd door de Engelsen
2 jaar waarin Shah Jahan zich onthield van elk vermaak en officiële ceremonies om zijn geliefde te bewenen
7 jaar gevangenschap van Shah Jahan, door zijn zoon Aurangzeb, omdat hij gek van liefde werd of gewoon gek
1 ander mausoleum dat Shah Jahan identiek wilde laten bouwen, in zwart marmer, maar zonder succes want opgesloten in het fort van Agra, precies ertegenover, vanwaar hij zijn geliefde kon zien rusten