De 6 Olfactieve Families: Classificatiegids voor parfums

1. DE CHYPREFAMILIE

Het kenmerk van parfums uit de chyprefamilie

Allereerst moet men weten dat het klassieke chypre-akkoord bestaat uit bergamot, jasmijn, roos, patchoeli, boommos, labdanum en eventueel dierlijke noten. Dit akkoord kan vervolgens worden gecombineerd met verschillende facetten, maar een chypreparfum is per definitie altijd houtachtig.

De grote leider van het chypre-akkoord is het parfum Chypre van François Coty (1917). Het is een mythisch akkoord, opgebouwd rondom het trio bergamot, roos-jasmijn en een mosachtige, leerachtige, dierlijke basis.

De facetten van een chypreparfum

Men kan een chypreparfum naar believen aankleden:

• met een groen facet
• met een fruitig facet
• met een muskusachtig facet
• met een leerachtig facet
• met een bloemig facet

In hedendaagse chypreparfums worden eikenmos en cistus labdanum vaak vervangen door synthetische moleculen (zoals evernyl), aangezien de eerste steeds meer beperkt worden door de regelgeving. Toch blijft de chyprefamilie een van de meest complexe en bewonderde families in de parfumerie.

De bijzonderheid van chypreparfums

Chypreparfums zijn karaktervolle parfums, eerder discreet in de top en het hart (zie Een parfum testen), maar waarvan de basisnoten intens zijn. Deze geuren zijn ideaal voor charismatische en originele persoonlijkheden die ongewone parfums willen dragen.

2. DE HESPERIDENFAMILIE

Het hesperidenfacet is in bijna alle parfums aanwezig, het kleedt het parfum aan in de topnoten, het is vluchtig, dus weinig persistent, het geeft de glimlach aan het parfum. Het kleedt alle parfums aan, zowel vrouwelijke als mannelijke.

Uiteraard komt het in grotere hoeveelheden voor in Eaux de Cologne of frissewateren (zie Eau de cologne, Eau fraîche), het wordt dan het hoofdthema. We spreken dan van de hesperidenfamilie.

De hesperidenfamilie is gebaseerd op essentiële oliën die worden gewonnen uit de schil van citrusvruchten: bergamot, citroen, mandarijn, sinaasappel, grapefruit, etc.

In een parfum vertegenwoordigen de hesperiden de frisheid, de glimlach, de elegantie. Hesperidennoten zijn energiek en vitaal, ze geven het «vertrekschot» van een parfum.

3. DE BLOEMENFAMILIE

Dit is zeker de rijkste en breedste familie. Het is ook een zeer populaire familie, en dat wereldwijd. Bloemige noten zijn divers en zeer verschillend van elkaar. Er worden enorm veel bloemen gebruikt in de parfumerie (meer dan 2000 soorten). De meest gebruikte zijn: roos, jasmijn, tuberoos, iris, ylang-ylang, mimosa, viooltje, narcis, oranjebloesem, frangipani, osmanthus, gardenia.

Het bloemige akkoord wordt gevormd wanneer een combinatie van bloemige noten samensmelten en het hoofdthema van het parfum vormen. In dat geval behoort het parfum tot de bloemenfamilie. Men kan vervolgens spreken van een soliflore parfum (een parfum opgebouwd rondom één enkele bloem, zoals jasmijn of roos), of van een bloemig boeket (een mengsel van meerdere bloemen).

De bloemenfamilie kan worden aangevuld met facetten zoals: groen, fruitig, aquatisch, poederig, hesperiden, aldehyde, enz. De hartnoten zijn de sleutel van de bloemenfamilie, aangezien bloemen het hart van de meeste parfums vormen.

4. DE OOSTERSE FAMILIE (AMBER)

De oorsprong van het woord «amber» of ook wel oosters genoemd

Het woord «amber» in de parfumerie komt niet, zoals men spontaan zou denken, van de amberkleurige steen die een gefossiliseerde hars is en die absoluut geen geur heeft! De term «amber» komt waarschijnlijk van het gebruik dat parfumeurs maakten van grijze amber in hun composities. Maar dit woord voor het akkoord komt van een combinatie van grondstoffen die door een parfumeur zijn samengesteld. Het oosterse akkoord is gecreëerd door ofwel Coty ofwel Guerlain.

Grijze amber: een natuurlijke dierlijke noot, afkomstig van de potvis. Zeer duur en zeldzaam. Volgens de legende werd grijze amber ontdekt op het strand, uitgeworpen door de zee. In werkelijkheid is het een klont die de potvis uitspuwt of uitscheidt.

Het klassieke amber of oosterse akkoord

Het klassieke oosterse akkoord bestaat over het algemeen uit tonkaboon, vanille, vanilline, cumarine, labdanum, patchoeli. Men vindt er ook harsen of balsems in zoals benzoë of wierook, opoponax, mirre. De irisnoot kleedt het prachtig aan.

Dit akkoord kan worden aangevuld met andere facetten: hesperiden, bloemig, fruitig, houtachtig, kruidig, gourmand, enz. De bergamot is de hesperidennoot die het meest wordt gebruikt in oosterse parfums.

Het vetiver wordt gebruikt in mannelijke oosterse parfums, evenals de ambernoot, het leerachtige facet en het oosterse thema in het algemeen.

5. DE HOUTACHTIGE FAMILIE

De houtachtige familie is gebaseerd op houtachtige noten zoals sandelhout, ceder, vetiver, patchoeli, oud (of oudh). Het houtachtige akkoord wordt gevormd wanneer een combinatie van houtachtige noten het hoofdthema van het parfum vormen.

De houtachtige familie wordt vaak geassocieerd met mannelijke parfums, maar veel vrouwelijke parfums bevatten ook houtachtige noten. Sandelhout is een van de meest gebruikte houtsoorten in de parfumerie: het biedt een romige, zachte en warme noot.

Het houtachtige akkoord kan worden aangevuld met facetten zoals: aromatisch, hesperiden, kruidig, leerachtig, muskusachtig, enz.

6. DE VARENFAMILIE

Samenstelling van het varenakkoord

Het varenakkoord is een mythisch akkoord in de parfumerie. Het is opgebouwd rondom lavendel, cumarine (tonkaboon), bergamot en eikenmos. Dit akkoord is zeer populair in mannelijke parfumerie.

De varenfamilie is van oudsher voorbehouden aan mannelijke parfums, maar sommige hedendaagse creaties verkennen dit thema ook voor vrouwen. Het varenakkoord kan worden aangevuld met facetten zoals: aromatisch, houtachtig, kruidig, fris, enz.

Het mythische parfum Fougère Royale van Houbigant (1882) wordt beschouwd als de grondlegger van deze familie. Het opende de weg voor talrijke mannelijke geuren die tot op de dag van vandaag populair blijven.