Basisnoten: De ziel van het parfum, de houdbaarheid en het sillage
Parfums wekken emoties op, vertellen een verhaal en nemen ons mee op een ware olfactieve reis. Toch moet men weten dat ze vóór alles berusten op de technische beheersing van de parfumeur-creëeur, die elk parfum componeert door het een structuur te geven, op wetenschappelijke wijze.
De noten maken deel uit van de orkestratie van het parfum. Het is de keuze van deze noten, geselecteerd op basis van hun fysische en chemische eigenschappen, die het parfum, eenmaal samengebracht, tot volle wasdom laat komen.
Er bestaan drie soorten noten in de parfumerie: de topnoten, de hartnoten en de basisnoten. De basisnoten zijn essentieel voor het parfum. Hun voornaamste eigenschap is dat ze langzaam verdampen en het parfum «fixeren» om het in de tijd te laten duren.
De basisnoten in de olfactieve piramide
De architectuur van een parfum kan worden voorgesteld in de vorm van een piramide, de «olfactieve piramide» genoemd, waarvan de top de topnoten vormt, het middengedeelte bestaat uit de hartnoten, en de basis uit de basisnoten. Dit schema wordt vaak door parfummerken gebruikt om een geur te beschrijven.
In werkelijkheid grijpen de verschillende noten in elkaar en reageren ze wederzijds op elkaar. Dit maakt het mogelijk, wanneer een parfum goed geconstrueerd is, om de basisnoten vanaf het begin te ruiken. In dat geval zegt men dat «de opvlucht zijn conclusie voorbereidt» (cf. Een parfum testen).
Zo grijpen de noten in elkaar, beantwoorden ze elkaar en evolueren ze in de tijd op de huid of op een drager. De olfactieve piramide stelt de parfumeur in staat de orkestratie van een formule in evenwicht te brengen en de verdamping van zijn geur continu en geleidelijk te maken.
Zo kan het parfum al zijn facetten onthullen en komt de geur tot leven (cf. De olfactieve facetten).
Wat is een basisnoot?
De basisnoten zijn degene die ontsnappen na de hartnoten. Het gaat om het dichtste en meest intense deel van de olfactieve piramide. Ze worden ook «signatuurnoten» genoemd, want zij zijn het die het parfum al zijn ziel geven.
Ze bezitten een zeer belangrijke houdbaarheid, die kan variëren naargelang de olfactieve familie van de geur (de oosterse basisnoten zullen bijvoorbeeld meer houdbaarheid hebben dan de basisnoten in een fris water).
Aan de basis van de olfactieve piramide gelegen, brengen de basisnoten de belangrijkste boodschap van het parfum over. Ze bestaan uit diepe noten die «het geheugen van het parfum geven» (het zijn degene die na verloop van tijd op de huid of op een papierstrookje – dat wordt gebruikt om een parfum te testen – blijven hangen).
Afhankelijk van de drager waarop ze worden verspreid, zullen de basisnoten niet hetzelfde effect geven, en worden ze soms gesublimeerd op de huid.
De basisnoot: de ziel van het parfum
De basisnoot, met een zeer intense houdbaarheid, zal in de herinnering blijven van degene die het draagt. Ze vertegenwoordigt de ziel van het parfum. Het is de noot die men zal onthouden, en die een olfactieve afdruk achterlaat in het geheugen van de drager en van zijn omgeving.
Als ze goed georkestreerd zijn, zullen de basisnoten karakter en veel diepte aan het parfum geven.
Het zijn zij die zullen bepalen of het parfum werkelijk bevalt.
De basisnoten duren van twee uur tot meerdere dagen. Er is geen precieze regel, en alles zal afhangen van de orkestratie van het parfum en het talent van de parfumeur. Bepaalde families, zoals chypreparfums, oosterse, leder of de categorie parfums met witte, poederige of muskusachtige bloemen, hebben over het algemeen een opmerkelijke houdbaarheid.
Daarentegen houden Eaux de Cologne, frisse waters, luchtige bloemparfums of aromatische geuren minder lang.
De oorsprong van de basisnoten
Het concept van topnoten, hartnoten en basisnoten, dat het mogelijk maakt de opbouw van een geur te begrijpen, werd gecreëerd door Jean Carles, voorheen parfumeur bij Roure (een bedrijf dat tegenwoordig Givaudan heet).
Creëeur van Ma Griffe van Carven en van Miss Dior, deze grote parfumeur heeft de Parfumerieschool Roure rond 1940 opgericht en geleid. Aan hem danken we dus deze methode van leren en organisatie van grondstoffen in de parfumerie.
De basisnoten en de grondstoffen
De parfumeur Jean Carles heeft zo alle natuurlijke en synthetische grondstoffen geclassificeerd volgens deze drie noten. Zo maken vele natuurlijke grondstoffen en synthetische producten het mogelijk basisnoten te creëren. Dit is met name het geval voor de volgende stoffen:
- De houtachtige noten (cf. Het houtachtige facet)
- De oosterse of amberachtige noten (cf. Oosterse of amberachtige familie)
- Het gourmande facet
- Het kruidige facet
- Amber, amber gris evenals moleculen met een «dierlijk» effect.
- Muskusnoten
- Diverse noten zoals iris (cf. Bloemennoten)
- De ledernoten (cf. Het lederfacet)
- Technische synthesenoten zoals cashmeran of ambroxan
Natuurlijke grondstoffen en synthetische producten
Overigens moet men weten dat parfums samengesteld kunnen zijn uit natuurlijke grondstoffen of uit synthetische stoffen. Hoe meer het parfum uit natuurlijke grondstoffen bestaat, hoe levendiger en evolutiever het in de tijd zal zijn.
Een parfum dat uitsluitend georkestreerd is met een meerderheid van synthetische producten zou lineair zijn (cf. Hoe uw parfum bewaren?). Het ideaal is om een groter percentage natuurlijke noten te hebben, die de geur al zijn ziel zullen geven, terwijl de synthetische producten vooral worden gebruikt om stabiliteit, techniciteit, maar ook kracht en houdbaarheid aan parfums te geven. De parfumeur zal er een beroep op doen wanneer de natuur niet in staat is hem de noten te leveren die hij nodig heeft, zoals lelietje-van-dalen, viooltje of bepaalde gedroogde vruchten, die onmogelijk op natuurlijke wijze te verwerken zijn.
De basisnoot en de keuze van het parfum
Het is zeer belangrijk de tijd te nemen om een parfum te kiezen, en dit geldt in het bijzonder voor de basisnoot, die gedurende een bepaalde tijd aanwezig zal zijn. Als u bijvoorbeeld een parfum in een winkel kiest, neem dan de tijd om even naar buiten te gaan, om het parfum op uw huid te laten evolueren, of slaap met de geur.
Uw gevoel bij het ontwaken zal zeer veelzeggend zijn. Dit zal u in staat stellen te bepalen of het parfum, dat in het begin zeer aangenaam kan zijn om te ruiken, niet te bedwelmend blijkt als het lang wordt gedragen (cf. Een parfum testen).
Overigens, als de geur goed ontvangen wordt door uw familie en vrienden, en zij u complimenteren, dan betekent dit waarschijnlijk dat u uw olfactieve signatuur heeft gevonden.
Conclusie
De basisnoten vertegenwoordigen dus de kapitale noten van een parfum. Het is belangrijk uzelf de tijd te gunnen om ze te ontdekken en, indien mogelijk, de geur op de huid uit te proberen om de alchemie tussen de geur en de huid te bevestigen.
De basisnoten onthullen zich niet meteen, en ontvouwen zich als een ontmoeting met een enigszins verlegen en mysterieus persoon, die tijd nodig heeft alvorens zijn ware aard te onthullen, en u uiteindelijk voor zijn charme laat bezwijken.
