Het akkoord in de parfumerie: definitie, compositie en de grote historische akkoorden

In de parfumerie worden termen vaak ontleend aan de wereld van de muziek, de architectuur of de juwelierkunst. Men spreekt van structuur, olfactieve piramide, kleuren of orkestratie om een parfum te beschrijven. Van al deze begrippen neemt het «akkoord» een centrale plaats in: het is de harmonieuze combinatie van meerdere noten die de ziel van de geur vormen.
Wat is een akkoord in de parfumerie?
Het akkoord is de evenwichtige samenvoeging van meerdere grondstoffen (doorgaans tussen 6 en 10) die samen één unieke en ondeelbare geur vormen. Het vormt het expressieve hart van het parfum, zijn olfactieve signatuur.
Er worden twee soorten akkoorden onderscheiden op basis van hun complexiteit:
- Het eenvoudige akkoord: een samenstelling van enkele ingrediënten (ongeveer 5) om een herkenbare en geïdentificeerde geur na te bootsen, zoals die van één enkele bloem (soliflore, bijv.: de roos).
- Het complexe akkoord: een meer verfijnde creatie op basis van talrijke noten, bestemd om een nieuw olfactief universum te creëren dat niet in de natuur voorkomt.
Voorbeelden van beroemde complexe akkoorden:
- Jasmijn + bergamot + viooltje = thee-akkoord (aanwezig in Thé Bulgari, CK One, Déclaration Cartier).
- Munt + limoen + rum + suiker = Mojito-akkoord (Guerlain Homme).
De rol van het akkoord: samenhang en alchemie
Het akkoord is de rode draad van het parfum. Het structureert het geheel van de compositie en geeft er richting aan. Het is het akkoord dat de «persoonlijkheid» van een geur bepaalt: bloemig, houtachtig, orientaals, fris…
Een akkoord is niet simpelweg een optelling van componenten. Het is het resultaat van een subtiel evenwicht waarbij elke grondstof de andere beïnvloedt. Net als in de muziek creëert de harmonie van de noten een nieuw geheel dat de som van zijn delen overstijgt.
Het akkoord kan verschijnen in de top, het hart of de basis: het is aanwezig in elke fase van de olfactieve piramide en verleent het parfum zijn samenhang.
Olfactieve families geboren uit baanbrekende akkoorden
Historisch gezien zijn bepaalde samenstellingen uitgegroeid tot pijlers van de parfumerie. Ze hebben de grote olfactieve families gedefinieerd die wij vandaag de dag kennen.
Het Fougère-akkoord (Klassieke Mannelijkheid)
Dit akkoord, dat niet naar varen ruikt, is opgebouwd rond een contrast tussen aromatische frisheid en warme, poederige sensualiteit. Het dankt zijn naam aan het parfum Fougère Royale van Houbigant (1882), het eerste dat coumarine (synthetisch) gebruikte. Het is de basis van de meeste klassieke mannelijke eau de toilettes.
- Aromatische noten: lavendel, salie, rozemarijn.
- Bloemige noot: geranium (of pelargonium).
- Tonkaboon of coumarine, eikenmos.
Het Chypré-akkoord (Verfijnde Elegantie)
Synoniem voor elegantie en structuur, berust het chypré-akkoord op een nauwkeurig drieluik (bergamot, bloemen, mos). Het oorspronkelijke akkoord (gecreëerd door François Coty) is tegenwoordig sterk gereglementeerd.
- Hesperië-topnoot: bergamot.
- Bloemig hart: jasmijn, roos.
- Mosachtige basis: eikenmos (synthetisch Evernyl), patchouli, ciste labdanum.
Het Oosterse of Amberakkoord (Warmte en Sensualiteit)
Dit is het akkoord van kracht en mysterie, ideaal voor de winter en avonden. Het is opgebouwd rond warme en harsachtige ingrediënten.
- Harsen en balsems: wierook, mirre, benzoë, styrax.
- Vanille, warme specerijen, ambra (of synthetisch Ambroxan).
- Dierlijke noten, iris, labdanum afhankelijk van de versies.
Iconische parfums geboren uit emblematische akkoorden
Elk groot parfumhuis heeft zijn legende opgebouwd rond een opvallend en herkenbaar akkoord, dat vaak geheim wordt gehouden:
- Paris, Yves Saint Laurent: roos/viooltje/houtachtig akkoord (een eerbetoon aan de stad).
- N°5, Chanel: floraal-aldehydeakkoord (roos, jasmijn, ylang) dat de parfumerie heeft gerevolutioneerd.
- N°19, Chanel: groen/galbanum/iris akkoord, koel en verfijnd.
- Guerlain Homme: fris Mojito- en rumakkoord.
- Insolence, Guerlain: poederig viooltje/iris/oranjebloesemakkoord.
- Samsara, Guerlain: sandelhout/vanillineakkoord.
- Angel, Mugler: patchouli/karamel/rode vruchtenakkoord (het eerste gourmandparfum).
- Opium, YSL: orientaals kruidig akkoord (patchouli, kruidnagel, vanille, benzoë).