Parfümerideki Odunsu Notalar: Sandal Ağacı, Ud, Vetiver ve Odunsu Notalar

Sandal Ağacı: Sütlü Odun

Sandal ağacı, yumuşak, sütlü ve kremsi tek odundur. Günümüzde Hint hükümetinin koruması altında ihracatı yasak olup artık Hindistan’dan değil, Güneydoğu Asya’dan temin edilmektedir.

Sedir görünümünde olan Avustralya’da yetişen Santalum Spicatum ve Yeni Kaledonya’dan gelen Santalum austrocaledonicum gibi birden fazla botanik sandal türü mevcuttur.

Doğal sandal ağacı, çok “donuk” ve güçlü olmayan ancak büyük kalıcılığa sahip bir nota sunar. Bu nota tek başına bir kompozisyonda performatif olmadığından üzerinde çalışmak son derece güçtür.

Bu nedenle genellikle diğer sentetik sandal notaları tarafından yüceltilir. Bu sentetik moleküller gerçek sandal ağacını “güçlendirir”; ancak doğal sandal kokusundan oldukça uzak olduklarından dikkatli kullanılmalıdır.

Sandal ağacı, Delacourte Paris’in Valkyrie‘sinde yer almaktadır.

İncir Akordu

Günümüzde parfümerinin klasiği hâline gelen incir akordu, sandal ve sedir dahil çeşitli ağaçlardan, hindistancevizinden, stemon adlı yeşil bir notadan ve şu sentetik sandal notalarından oluşmaktadır: sandalore, sandella ve polysantol ebanol.

Sedir: Kurşun Kalem Notası

Sedir kokusu bir kalemin içini, kereste fabrikasını ve ağaç yongalarını çağrıştırır. Bu ağaç, vetiver ile narenciye, özellikle greyfurtla mükemmel uyum sağlar.

Ayrıca bu ağaçtan cedrol gibi, bir kokunun içinde kullanılması son derece ilgi çekici olabilen pek çok sedirli molekül izole edilmiştir.

Sedir, Delacourte Paris’in Osiris kokusunda yer almaktadır.

Paçuli: Odunsu Yaprak

Paçuli, parfümlere çok büyük bir duyusallık katar. Çalının kurutulmuş yaprakları, koyu, topraklı, kafurlu ve neredeyse medikal bir odunsu nota üretir.

Paçuli kokusu Batı’da, böceklerden korunmak amacıyla kurutulmuş paçuli yapraklarına sarılarak Doğu’dan getirilen keşmir şalları sayesinde keşfedilmiştir.

Son yıllarda “paçuli özü” adı verilen bir uygulama ortaya çıkmıştır. Paçuli kokusu biraz tozlu notalardan arındırılmakta ve bu sayede çok saf, dimdik ve görkemli bir nota elde edilmektedir.

Vetiver: Topraksal Kök

Guerlain, Vetiver (1959) ile vivetiverе saygı duruşunda bulunan ilk parfümcüler arasındadır; bu eser, vetiverın taze odunsu notasını narenciye, tonka fasulyesi, küçük hindistancevizi ve tütün kokusuyla harmanlayarak piyasadaki diğer vetiver parfümlerinden ayıran eşsiz bir akor yaratır.

Bu ağacın kökü, parfümü üst notadan alt notaya kadar gerçek bir titreşim kazandıran topraklı, nemli ve dumanlı bir nota üretir. Hint veya Réunion vetiveri, “bourbon” olarak da bilinir ve parfümeri için en iyisidir. Java vetiveri ise çok daha kuru ve pürüzlü olduğundan bir kokuda çok daha az ilgi çekicidir.

Vetiveril asetatın, vetiverin izole bir molekülünün, doğal üründen daha pahalı olduğunu biliyor muydunuz? Bu sinirli odunsu koku, az ya da çok dumanlı aksentlerle birlikte taze fındık kokusunu hatırlatır.

Vetiver, Delacourte Paris’in Florentina‘sında çok belirgin biçimde yer almaktadır.

Çam ya da Selvi Notası

Çam ya da selvi notası, parfümeride pek kullanılmayan orman notasıdır. Taze, yükselen, acı ve hafifçe balzamik olan çam özü mevcuttur; bunun yanı sıra çam iğnesinden elde edilen ve ahududu boyutu taşıyan biraz gurme bir nota veren Köknar balzamı gibi mükemmel notalar da vardır.

Selviden elde edilen sentetik moleküller de mevcuttur: Borneol ve izobornyl asetat; güneşte ısınmış çam ağaçları kokusu elde etmeyi sağlar.

Ud Ağacı

Pek çok parfüm artık ud ağacından üretilmektedir; “agarwood”, “oudh”, “agar ağacı”, “öd ağacı”, “jinko” veya “gaharu” olarak da bilinir. Aslında “Aquilaria” adlı ağaçların özünde, bu ağaçlar phialophora adlı bir mantarla enfekte olduğunda salgılanan çok kokulu koyu bir reçinedir.

Bu ham madde çok değerli ve pahalı olduğundan markalar onu doğal biçimiyle nadiren kullanır. Çoğunlukla bir kokunun yeniden yaratılması söz konusu olur. Günümüzde ud ağacı parfümerideki trend notadır ve içerdiği parfümlerin listesi çok uzundur.

Guaiac Ağacı

Dumanlı ve biraz deri notaları olan bir ağaçtır. Bir parfümde çok yüksek dozlarda kullanılırsa koku “füme jambon” notası verebilir.

Huş Ağacı (Deri Notası)

Adının aksine bu odunsu bir nota değil, koyu bir deri notasıdır.

Mevzuat tarafından artık yasaklanmış olmakla birlikte, bu ağacın çok iyi kopyaları ve açık ve yumuşak deri tarzında, deri notaları yeniden yaratmayı sağlayan suderal gibi (bkz. Deri boyutu) çok güzel sentetik moleküller mevcuttur.

Sentetik Odunsu Notalar

Bu doğal ağaçların yanı sıra şunlar gibi çok güzel sentetik odunsu notalar da mevcuttur:

Vetiveril Asetat

Doğal vetiverin daha pahalısı olan bu molekül, son derece taze ve saf, sinirli ve yükselen bir nota sunar.

Sentetik Sandal Ağacı Notaları

Doğal sandal ağacının yerini dolduramayan ancak bir kokunun içinde çok fazla varlık ve diffüzyon katan polysantol, sandalore ve sandella gibi pek çok sandalik molekül mevcuttur.

Amber ve Modern Odunlu Notalar

Diğer sentetik odunsu notalar arasında şunlar da yer almaktadır:

• Evernyl: Şipre parfümlerinde sıkça bulunan bir yosun notası (bkz. Şipre koku ailesi).
• Ünlü Cashmeran: Güneşte ısınan çam ormanı kokusuyla neredeyse oryantal, yumuşak bir odunsu nota.
• Ambroxan: Gri amberi çağrıştıran odunsu, miskli ve hayvansal bir nota.
• Cédramber ve Vertofix: Sedire yakın notalar.
• Iso-e super: Tüm koku ailelerinde iyi çalışan, kadifemsi, neredeyse miskli bir ağaç. Lancôme’un Trésor‘ü yüksek dozda içermektedir.
• Karanal, Ambrocénide, Z11, Limbanol: Kokuya inanılmaz bir güç ve sillage katan amber odunlu notalar. Bu son derece güçlü moleküller ağırlıklı olarak erkek parfümlerinde bulunur.

Sentetik odunsu notalar, parfümerideki yaratım olanaklarını büyük ölçüde artırmış ve bir kokunun içinde vetiver, sandal ağacı, paçuli ya da sedir gibi asil odunsu notaları güzelleştirebilmektedir.