Vetiver Kökü : Parfümerinin Yeşil Altını

Vetiverin Tanımı

Botanik adı: Vetiveria Zizanioides.
Botanik ailesi: Gramineae.

Parfümeride yaygın olarak kullanılan çeşit olan Vetiveria zizanioides dahil yaklaşık bir düzine vetiver türü bilinmektedir.
Tropikal bölgelerde rastlanan, bir ila iki metre yüksekliğinde otsu bir bitkidir.

Köklerin oldukça derin derinliklere kadar dikey olarak geliştiği büyük yeşil kümeler halinde bulunur.
Yalnızca daha sonra kurutulan kök kullanılmaktadır. Yeşil otlar hayvanlar için kullanılır.

Vetiverin parfümeride kullanımı oldukça yenidir; 20. yüzyılın başında dünya tüketimi bir tondu.
Bu miktar 1970’lerin sonunda 250 tona yükseldi; bugün ise 130 ton civarında stabilize olmuştur.

Vetiverin Tarihi ve Kökenleri

Hindistan kökenli vetiver, pek çok tropikal ülkeye tanıtılmıştır.
Brezilya, Çin, Guatemala ve Madagaskar’da bulunmaktadır. Endonezya ve Haiti başlıca üreticilerdir.

Vetiver adını Tamil dilindeki vetiveru sözcüğünden alır; örülmüş kök anlamına gelir.
Hindistan’ın pek çok bölgesinde khus khus olarak anılır.
En iyi kalitesi Reunion Adası’nda bulunur; bourbon vetiverinden söz edilir; ancak üretimi ne yazık ki büyük ölçüde azalmaktadır.

Kökler, bitki 2 ya da 3 yaşındayken kuru halde çıkarılır.
Reunion Adası’nda vetiver uzun süre çatı örtüsü olarak kullanılmıştır.

Vetiver Ham Maddesinin İşlenmesi ve Üretimi

Köklerin buhar damıtılmasıyla vetiver esansı elde edilir.
Bu işlem aynı zamanda, tanımlanmış bir molekül olmayan vetiverolu hazırlamayı da mümkün kılar; adı, vetiverin tüm sesquiterpenik alkollerine o dönem kimyacıları tarafından verilen isimdir.

Ayrıca, vetiverden bile daha fazla beğendiğim vetiveril asetat da bulunmaktadır. Daha modern, saf, titreşen, yükselen, tonik.
Doğal vetiver ürününden daha pahalı olduğunu biliyor muydunuz?

Uçucu çözücü ekstraksiyonu yoluyla vetiver absolüsü üretmek de mümkündür; ancak bu yol daha az tercih edilir.

Vetiver aynı zamanda CO2 ile de işlenebilir; bu yöntem, doğal ham maddenin kokusuna çok yakın bir esansiyel yağ elde etmeyi sağlar.

Çok ilgi çekici vetiver fraksiyonları da denedim; esansiyel yağın belirli kısımları, yalnızca titreşen bölüm ya da yalnızca ahşap bölümü gibi.

Ortalama 10 ila 15 kg esansiyel yağ elde etmek için 1000 kg kurutulmuş kök gerekmektedir.
Yaklaşık 800 kg olan damıtma 8 saat sürer.

Önce kesme, ardından kazıma gelir; bu, toprak kalmayıncaya kadar kökleri eğri bir çatalle sallama eylemidir. Son olarak damıtma ağustosta başlar ve aralık ayına kadar sürer.

Vetiver az iş gücü ve bakım gerektirir; su ihtiyacı sınırlıdır ve vetiverin toprağı tutma ve toprağı bereketlendirme özelliği vardır.
Vetiver, pestisit uygulamasına gerek kalmadan yetişebilir.

Vetiverin Olfaktif Betimlemesi

Olfaktif aile: Titreşen ahşap

Genellikle vetiverin kokusu oldukça yayıcı, taze; fındık ya da yer fıstığı ve ince dumanlı koku vurguları içerir. Ancak tüm doğal ham maddelerde olduğu gibi koku da güneş, toprak vb. faktörlere bağlı olarak değişir.
Vetiver kokusu kendine özgü farklılıklar taşıyabilir.

Reunion Adası’nın bourbon vetiverinin kokusu toprak, ince ve hafif gülsü bir cepheye sahiptir. Ne yazık ki bu vetiver nadir hale geldi.

Guerlain tarafından geliştirilen Hindistan vetiverinin Reunion Adası’nınkiyle pek çok ortak noktası bulunmaktadır.

Haiti vetiveri ahşap, toprak, bitkisel, dumanlı, sıcak; iris kökünü andıran bir cepheye sahiptir. Orman altlarını çağrıştırır.

Java vetiveri aromatik, oldukça kendine özgü, daha toprak, daha az zarif, acı; izgarada kızarmış pastırmayı anımsatan son derece dumanlı bir kokuya sahiptir.

Vetiver esansiyel yağları, aromaterapide kullanılan bağışıklık güçlendirici ve rahatlatıcı özelliklere sahiptir; stresi azaltmaya ve hastalıkların önlenmesine katkıda bulunur.

Esansiyel yağ aynı zamanda psişik üzerinde de faydalı bir etki yaratır; Hintliler ona büyük değer biçmiş ve «huzur yağı» adını vermiştir.

Vetiverin Kullanımı

Vetiver kökleri, atmosferi serinletmek ve hoş bir koku vermek amacıyla üzerlerine su serpilen perdeler, paravan bölmeler ve yelpazeler dokumak için kullanılırdı.

Gerçekten de kuru vetiver çok az kokar; başlangıçtaki vetiver kokusunu yeniden bulmak için yeniden nemlendirilmesi gerekir; o zaman taze ve ahşap efluv bir tür klima gibi işlev görür.

Bir kaba dökülen birkaç damla esansiyel yağ, örneğin bir arabanın içini serinletebilir ve bu amaçla üretilen araç parfümlerinden çok daha doğal biçimde hoş bir koku verebilir.

Eski dönemlerde Guerlain kataloğunda, Parislı butik müşterilerine satılan küçük vetiver demetleri bulunurdu; bu demetler böceklere karşı korunmak için çekmecelere yerleştirilebilirdi.

Vetiver, geleneksel olarak erkek dünyasıyla ilişkilendirilmiş bir notadır; ancak artık piyasadan kaldırılmış olan Guerlain’in Vétiver pour elle gibi bazı kadın parfümlerinde de mevcuttur.

Guerlain’in Vétiver kokusu, doğal olarak vetiver içeren ve sarı tütün notası, kumarin ile muskat fındığıyla birleşen imzalı ve tanınabilir bir akor etrafında işlendi; bu özellik onu gerçekten benzersiz kılar.
Vetiver notasını uç noktaya taşımak isteyenler Vétiver extrême‘i unutmamalıdır.

Thierry Wasser ve benim Mojito akoru etrafında birlikte hazırladığımız iki Guerlain Homme öncesinde, Eau de Toilette ve Eau de Parfum versiyonlarının ardından.

Thierry Wasser’in Guerlain’in Ev Parfümcüsü olarak göreve başlamasından bu yana en başarılı yaratımlarından biri Guerlain Homme fragransıdır.
Aynı serinin diğer iki yaratımıyla pek çok ortak noktası bulunmaktadır; ancak aynı zamanda farklıdırlar çünkü vetiver notası aşırı dozda kullanılmıştır.

Ayrıca fougère akorunun aksentlerini verebilen geranium da içermektedir.

Vetiver notası çoğunlukla maskülen notalarla ilişkilendirilir; ancak Chanel n°5 ve Cartier’nin Must‘ı gibi kadın parfümlerinde de son derece belirgindir.

Parfümerideki başlangıçlarda ağırlıklı olarak erkek parfümlerinde, özellikle Kolonya sularında bulunurdu; bu sularda bergamot gibi büyük miktarda narenciye ve limon verbena gibi limonlu notalar yer alırdı.

Zamanla erkekler taze sular, ardından eau de toilette kullanmaya başladı; son zamanlarda bazıları eau de parfüm’e ve erkek parfüm pazarında belirmeye başlayan ekstrelere de ilgi duymaya başladı.

Ayrıca vetiveri yosunların ve paçulinin yanında chypre parfümlerinde de bulabilirsiniz.
Ayrıca vetiver esansı, özellikle vetiverin kokulu notasıyla mükemmel uyum sağlayan tütsü eklenerek deri ya da oryantal parfümlerde de yoğun biçimde kullanılır.

Vetiver, parfümlere sıcak ve ahşap bir cephe katan bir dip notadır; sandal ağacı ve sedir gibi diğer ahşap notalarla ve diğer dip notalarla kolayca bir araya gelir.

Başlıca Bileşenler

Khusimol, izovalencenol.
Vetiver, başlıcası ve en bilineni vetiveriol olan (bu ürün hakkında yukarıdaki bilgilere bakın) yaklaşık 150 bileşen içermektedir.

Vetiver İçeren Bazı Parfümler

Vétiver Guerlain maskülen bir parfümdür; ancak çoğunlukla kadınlar tarafından da kullanılır.

Aynı ahşap ve taze ruhla: Diptyque’ten Vetyverio, The Different Company’den Sels de vétiver, Ex Nihilo’dan Vétiver Moloko ya da vetiver kokusunun çok belirgin olduğu Terre d’Hermès.

Ancak vanilya notaları veya fındık ya da marron glacé notalarıyla bir araya geldiğinde, çok sevdiğim Byredo’nun Bal d’Afrique parfümü gibi lezzetli hatta sensüel hale gelebilir.

• Florentina Delacourte Paris
• Vétiver Guerlain
• Vétiver pour elle Guerlain
• Guerlain Homme Guerlain
• Vetiver Carven
• Habanita Molinard
• Chrome Azzaro
• Grey vetiver Tom Ford
• Vetiver Extraordinaire Frédéric Malle
• Cœur de Vétiver sacré L’Artisan Parfumeur
• Vétiver Tonka Hermès
• Sels de vetiver The Different Company
• Jardin après la mousson Hermès
• Vetiver Fauve Guerlain exclusif
• Baiser du Dragon Cartier
• The Beat Burberry
• Vetiver Oriental Serge Lutens
• Vetiver 46 Le Labo
• Sycomore Chanel