Parfümerde Gül Ağacı (Pau Rosa): Etik Bir Yeniden Doğuşun Hikayesi

Bu gül ağacı özünü son Hammadde Fuarı’nda kokladım ve geçmişte eleştirilmiş ve birçok yıl boyunca yasaklanmış olduğunu görünce yeniden keşfetmek beni şaşırttı.

Floral Concept’ten Frédérique’in bu güzel hammaddenin neden ve nasıl parfümcünün orgunda yeniden mevcut olduğunu anlamama yardımcı olduğu için kendisine teşekkür ediyorum. Bu gül ağacı özünün bazı yeni parfüm lansmanlarında yeniden yer alacağını düşünüyorum.

Gül Ağacının Hikayesi: Şöhretten Yasağa

20 ila 40 metre yüksekliğinde, pembe ve kırmızımsı renkli, sarı çiçekli; üremesi zor olan bu ağaç geçmişte gül ağacı özü yalnızca Amazon ormanında Brezilya’dan elde ediliyordu. Bu ağaç 1925 yılında botanikçiler tarafından keşfedildi.

Robin Hood Derneği, tropikal ahşap kullanımına itiraz etmesi ve tropikal ormanları koruma mücadelesiyle tanındı. Bu dernek 1995’ten itibaren büyük parfüm evlerini bu değerli ağacı parfümde kullanmaktan vazgeçirmeye çalıştı.

Brezilya, gül ağacının kesilmesini ve özün damıtılmasını neredeyse bir gecede yasakladı. Ağaç, ormansızlaşmayı sınırlamayı amaçlayan kırmızı listede tehlike altındaki türler arasına alındı.

Kesilen ahşabın büyük bölümü başta mobilya üretimi olmak üzere Çin’e ihraç ediliyordu. Çok değerli olduğu için tercih edilen bu ahşaptı. Diğer bölüm ise parfümeri ve kozmetik endüstrisi için damıtılmaya ayrılıyordu.

Sentetik Alternatifler

O hâlde bu gül ağacını ikame edecek başka çözümler bulmak gerekti. Gül ağacı uzun süre boyunca, lavantaya yakın bir kokuya sahip olan doğal linalol özü kullanılarak ya da linalolü sentezlemeyi başaran sentetik yolla yeniden oluşturuldu; yüksek dozda linalol içeren diğer hammaddelerle birleştirildi. Ancak sonuç doğal gül ağacı kokusuyla kıyaslanamıyordu.

Yeni Gül Ağacı Doğdu; Güzel ve Etik

Yaklaşık 2016’dan bu yana, katalogunda muhteşem doğal hammaddeler barındıran Floral Concept şirketinden Frédérique Remy, başka zenginliği olmayan Peru toplulukları ile birlikte Amazon’un kalbinde gül ağacı konusu üzerinde çalıştı.

Peru, koruma altındaki bir tür olduğundan gül ağacı özünün ihracatına yalnızca CITES izniyle onay vermektedir.
(CITES: Nesli Tehlike Altındaki Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticareti Sözleşmesi.)

Bu, ağaçların tescil edildiği anlamına gelir; yetiştikleri parseller de aynı şekilde tescillidir; ardından ağaçlar numaralandırılır ve bir sicile kaydedilir. Her ağaç yalnızca belirli bir yaştan itibaren kesilebilir; minimum 20 cm çap ve kesilen her ağaç için en az iki ağaç yeniden dikilmesi zorunludur.

Bu topluluk dolayısıyla bir fidanlık düzenlemiş ve yeniden dikmek üzere filiz yetiştirmeyi öğrenmiştir. Bir damıthane kurmuş ve Floral Concept şirketinin ince parfümeri aktörlerine sattığı çok güzel bir gül ağacı özü üretmiştir. Daha önce gül ağacını tanıyan tüm parfümcüler onu yeniden kullanabilecek olmaktan mutluluk duymuştur.

Hassas Bir Çalışma

Floral Concept, ağacın tüm parçaları damıtıldığından (gövde, kökler, dallar, dal uçları) ve tüm bu parçalar aynı kokuya sahip olmadığından parfümcüler için optimum kaliteyi belirlemek üzere parfümcülerle birkaç ay çalıştı. Dolayısıyla parfümcülerin aradığı kokuyu elde etmek için gül ağacının parçaları arasında bulunacak bilimsel bir denge söz konusudur.

Kozmetik ve aromaterapi, ince parfümeri ile aynı koku niteliklerini aramaz; çünkü yalnızca bitkinin özellikleri onları ilgilendirir.

Gerçekten bu gül ağacı özünün aromaterapi ve kozmetik için önemli özellikleri vardır: antiseptik, antiviral, ağrı kesici, antifungal, antiparaziter, yaşlanmakarşıtı, yenileyici, sıkılaştırıcı, gerilme çizgisi giderici. Son olarak, yumuşak kokusu sakinleştiricidir ve kaygıyı gidermeye yardımcı olur.

Lojistik Zorluk: Fransa’ya Ulaştırılması

Bu gül ağacı özünü elde etmenin en büyük güçlüğü, özü Floral Concept fabrikasına getirinceye kadar geçen süredir. Süreç çok uzundur:

• Üreticinin her gönderi için bir CITES ihracat sertifikası talep etmesi gerekir; bu üretim yerinden çok uzakta başkente gitmek gerektiğinden 1 ila 2 ay sürebilir.
• Bir CITES ithalat sertifikası talep edilmesi gerekir.
• Fransa’daki yetkili makamların yanıt vermesi için en az 4 hafta gerekir.
• Bu sertifikanın alınmasının ardından Floral Concept şirketi Peru’ya bir kopya gönderir.
• Üretici ancak o zaman gül ağacı özünü gönderebilir.
• Bu üreticinin gül ağacı uçucu yağı fıçısının uçağa binmesi için ormandan bir havaalanına kadar gitmesi gerekir.
• Bu süreç ürünü teslim almadan önce 3 ila 4 ay sürebilir.

Bu durum söz konusu ürünü son derece nadir ve lüks bir ürün hâline getirmektedir. Parfümcü müşteriler ya da yaratım şirketleri bu ağaçtan etik ve sürdürülebilir bir kaynaktan faydalanmasını takdirle karşılar. Ayrıca bu gül ağacı özü biyoçeşitliği korurken Peru’daki ailelerin geçimini sağlamaktadır.

Koku Tanımı ve Botanik

Peru Gül Ağacının Botanik Ailesi: Aniba rosaeodora var. amazonica

Amazon ormanına özgü bir türdür. Gül ağacı Lauraceae familyasına aittir ve adını ağacının pembe renginden ve kokusundan almaktadır. Ağaç yongalanır ve buharla damıtılır.

Ürünün kökeni Peru’dur; yerel üreticilerin topluluğuyla işbirliğinde ve bu gül ağacı, sürdürülebilir ve etik tedarikten elde edilmiş olup CITES’in II. Ekinde korunmakta ve sınıflandırılmaktadır.

Koku Profili

Uçucu yağının %92’sine kadar linalol bileşiğinin varlığıyla karakterize bir kokudur. Gül ağacı özü, büyük bir inceliğe sahip karmaşık bir koku profiliyle öne çıkar. Narenciyeli limonlu, greyfurt ve biraz acı portakal yaprağından elde edilen petit grain esansı çağrışımlarını bir araya getirir.

Ayrıca pembe, baharatlı, biberli çiçeksi notalar ve son olarak sedir ahşabı tonlarına sahip odunsu yüzler ile de karakterize edilir. Saatler geçtikçe ıslak toprak ve mineral bir etkiye doğru evrilir. Yumuşak ve esnek notalı kokusu çiçekli buketlere doğallık ve uyum katar.

Gül Ağacı İçeren Parfümler

Son olarak, gül ağacı içeren parfümlerin listesi. Bu farklı parfümlerin doğal gül ağacı mı yoksa rekonstitüsyon mu içerdiğini söylemek güçtür.

• H24 – Hermès
• Oud Rosewood – Christian Dior
• Jicky – Guerlain
• Cristalle – Chanel
• Diorissimo – Christian Dior
• Le Dix – Balenciaga
• Emeraude – Coty
• Bois noir – Chanel