Santal 33 dupe’u: bir parfüm yaratıcısının görüşü ve gerçek alternatifler

1. Dupe’lar hakkındaki görüşüm

Kromatograf adlı bir cihazla bir parfümün formülünün büyük bölümü elde edilebilir; benim deneyimime göre bu oran yüzde 80 ila 90 arasındadır. Ardından “burunlu” parfümcü, ilk formüle mümkün olduğunca yaklaşmak için ayar yapmak zorundadır.

Ancak şunu bilmek gerekir: cihazın saptayamadığı yüzde 10 ila 20’lik kısım, fragransın estetiğini gerçekten değiştirebilir. Nitekim bu cihaz, parfümcülüğün güzel doğal hammaddelerinin inceliğini ve kökenini algılayamaz.

Grasse veya Hindistan kökenli bir yasemin, parfümün nihai sonucunu gerçekten değiştirebilir. Bu dupe markasının fragransa birkaç damla doğal yasemin koyacak imkânı var mı? Hayır, sanmıyorum! En fazla, en iyi ihtimalle çok az doğal içerikle oluşturulmuş bir yasemin akoru olur; ama ağırlıklı olarak sentetik bir yapı: parfümcülükte “baz” dediğimiz şey.

Dolayısıyla bir dupe, hiçbir zaman orijinaliyle tıpatıp aynı kokamaz.

2. Size neden dupe önermeyeceğim

Dupe’lardan söz etmekten oldukça rahatsızım, onları arayan bir kitle olduğunu bilsem de: elbette dupe’lar çok daha ucuz. Cazip geliyor!

Ama bir formülü kurgulamak için bir ila üç yıl harcayan parfümcülerin emeğine fazlasıyla saygı duyuyorum. Onları istihdam eden şirketler veya markalar çılgınca paralar yatırıyor. Aynı şirketler binaların kiralanmasına veya satın alınmasına, değerlendiricilerin, satış temsilcilerinin, laboratuvar teknisyenlerinin, hammadde alıcılarının ve pazarlama ekiplerinin maaşlarına büyük harcamalar yaptı; parfümlerin cilt üzerinde zararsız olduğunu güvence altına alan, oldukça masraflı dermatolojik testleri de saymıyorum bile.

Dupe’lar bazen üst notalarda iyi kopyalanır: orijinal parfümü yeniden bulduğunuz yanılsamasını verebilirler. Ama ciltteki gelişimde büyük olasılıkla çok hayal kırıklığına uğrarsınız ya da kalıcılık daha zayıf olur, çünkü dupe’lar güzel hammaddeleri karşılayamaz. Sonuçta orijinalin sunduğu o “ruh katkısını” elde edemezsiniz.

Parfümcülerin hepsi Kutsal Kâse’yi, yani kariyerlerinin BÜYÜK başarısını arar; piyasada yaratımlarını çalmaya çalışan dupe yığınını görmekten biraz bıkmış olabilirler.

Kopya piyasaya süren şirketlerde ne dahilik var ne yaratıcılık. “Doğru formülü” bulmak için düş kurarak ya da kafa yorarak uykusuz geceler geçirmediler. Doğru orkestrasyonu, yani yüzlerce, hatta binlerce kişiye duygular yaşatacak olanı elde etmek için bir yıl, hatta iki yıl harcayıp 50 ila 600 deneme yapmak için sıkıntı çekmediler. Belki de parfümcülük tarihine geçecek, hatta zaman zaman bir etki lideri ya da bir efsane haline gelecek bu parfümün formülünü yazmak zorunda kalmadılar.

Siz, emeğinizin meyvesinin çalınmasından hoşlanır mıydınız?

Şunu bilmek gerekir: parfümcü tüm mesleki yaşamı boyunca büyük bir başarı yakalamaya çalışır. Bir tanesini başarmak nadirdir; iki tanesi daha da nadirdir; birkaç tanesi ise artık başka bir şey! Size söylüyorum: bu parfümcü zaten bir yıldızdır ve sektörün her yerinde, Paris ile New York arasında, onu transfer etmeye çalışacaklardır (hayır, Grasse büyük yaratımların merkezi değildir!).

Çünkü bir parfümcüye telif ücreti ödenmez: şirketine satılan konsantrenin kilosuna, hatta tonuna göre ödeme yapılır; maaşı ve primleri de başarılarını izler. Bazı yıldız parfümcülerin maaşları büyük bir şirketin genel müdürünün maaşına yaklaşıyor! Yani, motive edici!

Bu yüzden Santal 33 için size dupe markaları vermeyeceğim. Ama seçkin parfümcülükte, aynı ruhta birkaç alternatif şöyle.

3. Santal 33 gerçekte nasıl kokuyor

Santal 33, Le Labo üzerine yazdığım makalede de söylediğim gibi, kremamsı sandal kokusunu pek vermiyor; özellikle de bana göre en asil, en sütsü, en kremamsı olan album sandal çeşidini. Daha çok daha kuru olan Avustralya sandalını andırıyor (çoğu zaman Santalum spicatum‘dur). Üstelik bu parfümde sandala sedir eşlik ediyor ve pudramsı notalar bu kuru odunsu notaları yumuşatmak için orada.

İncir hiçbir zaman doğal değildir: incirin bir yorumudur. Sütsü bir yön vermek için kompozisyona Hindistan cevizi notaları koymak gerekir; onlar da sütsüdür ve sandala harika eşlik eder.

Cildimde, söz edeceğim diğer parfümlere kıyasla, oldukça hayvansal olan deri notası daha üst notalardan itibaren belirdi, sonra yatıştı.

Gri bir tezgâhta, bir koku kartının yanında elde tutulan Le Labo Santal 33 şişesi.
Le Labo Santal 33, koku kartı üzerinde.

4. Seçkin parfümcülükteki alternatiflerim

Diptyque Tam Dao: saf bir sandal

“Sandal” hammaddesine en yakın bulduğum, 2003 yılında Daniel Molière tarafından yaratılan Diptyque Tam Dao; hatta Santal 33’ten daha güçlü bir sillage’ı var. Tam Dao, Vietnam’da Hanoi’nin kuzeybatısında yer alan bir milli parktır.

Baştan sona odunsu, âdeta bir blok gibi bir parfüm; çok hoş ama geçici bir fındıksı yön bulmuş olsam da. Sandalın kokusunu güçlendiren o sedir hep orada. Marka ayrıca servi ile mersinden de söz ediyor; ben bunlara ek olarak biber ve vanilya hissediyorum.

Kalıcılık: gün boyu ve çok iyi bir sillage.

Aynı damarda, daha da güçlü: Comme des Garçons Wonderwood.

Tom Ford Santal Blush: yumuşak, çiçeksi bir sandal

2011’de Yann Vasnier tarafından yaratıldı; Vasnier bugün Hermès’e Christine Nagel’in yanında katılıyor.

Koku kartındaki Hindistan cevizi üst notasına bayıldım; oldukça çabuk uçup yerini odunsu notalara bırakıyor. Sandal bir süre sonra kendini gösteriyor. Cildimde, doğal sandalın yanı sıra 4 ila 5 saat sonra sentetik sandal notaları sezdiğimi sanıyorum; bu da pek hoşlanmadığım biraz “yağlı” notalar veriyor (burnum buna aşırı duyarlı, söylemem gerek).

  • Üst notalar: tarçın, baharatlar, çemen ve havuç tohumu (iris etkisi!); koku kartında Hindistan cevizini de hissediyorum
  • Orta notalar: ylang, yasemin ve gül
  • Alt notalar: sandal, sedir, misk ve bir dokunuş ud (tanımlayamadığım)

Kalıcılık: 5 ila 6 saat ve iyi bir sillage.

Tom Ford Bois Pacifique: fışkıran bir odunsu

2024 sonunda Tom Ford’un Signature koleksiyonunda piyasaya sürüldü; Rodrigo Flores-Roux ve Adriana Medina tarafından yaratıldı.

Koku kartında hemen güçlü ve odunsu: sandaldan çok sedir kokusunu ve diğer hammaddeleri hissediyorum. Ciltte de varlığını iyice koruyor, ama oldukça çizgisel; birkaç saat sonra tütsüyü çok net hissediyorum.

  • Üst notalar: kakule, zerdeçal ve Givaudan’a özgü bir nota olan akigalawood; “captif” denen türden bir hammadde: gücü, sillage’ı ve fışkıran yönü veren o
  • Orta notalar: tütsü, meşe, sedir, beyaz sandal ve iris
  • Alt notalar: amber ve vanilya

Kalıcılık: çok iyi, gün boyu ve iyi bir sillage.

Hermès Santal Massoïa: narin bir sandal

2011’de Jean-Claude Ellena tarafından, Hermessences koleksiyonunda yaratıldı.

Koku kartında onu hem ferah hem derin, çok yönlü, dengeli ve zarif buldum. Süet eşliğinde bir odun hissi de yaşadım. Odunsu ve ferah üst notası, sütsü orta notası ve çiçeksi odunsu alt notası arasında olağanüstü bir denge taşıyor. Ya seversiniz ya sevmezsiniz diyebileceğiniz, oldukça bölücü bir notası var: anasonlu ya da meyan köklü bir nota; onu piyasadaki diğer “sandal” notalarından ayıran da bu.

  • Hissettiklerim: üstte menekşe ve anasonlu bir nota; ortada badem; altta sandal, massoia odunu ve bir deri notası

Kalıcılık: ciltte 6 ila 7 saat; sillage’ı ölçülü, tamamen incelikten ibaret.

5. Koklamaya değer diğerleri

Caron Santal Précieux, BDK Parfums Gris Charnel, Van Cleef & Arpels Santal Blanc, Valentino Rockstud Noir, Dries Van Noten Santal Greenery, Floraïku Sand and Skin ve Argos Danaë’yi de beğenebilirsiniz.

Ve biraz unutulmuş, çok odunsu, daha çok sedir etrafında kurulmuş ve eriğin eşlik ettiği bir parfüm: Serge Lutens Féminité du Bois.

6. Özet

Parfüm Santal 33’e yaklaştıran yön Onu ayıran yön Kalıcılık
Diptyque Tam Dao sandal ve onu güçlendiren sedir daha “saf” bir sandal, odunsu bir blok, daha güçlü gün boyu
Tom Ford Santal Blush sandal ve sedir, sütsü yön yumuşak ve çiçeksi, Hindistan cevizi üst notası 5 ila 6 saat
Tom Ford Bois Pacifique güçlü bir odunsu, sedir ve sandal fışkıran ve çizgisel, tütsü gün boyu
Hermès Santal Massoïa sütsü bir sandal, süet notası narin, bölücü anasonlu bir nota, ölçülü bir sillage 6 ila 7 saat

7. Seçimim

Santal 33 yerine tek bir parfüm önermem gerekseydi, bu Diptyque Tam Dao olurdu. Sandal hammaddesine en yakın olanı; baştan sona odunsu ve gün boyu kalıyor. Asil, kremamsı ve eşsiz album sandalını bilenler için ise Tam Dao, bana göre bu notaya ihanet etmeyen parfüm.