Parfümeride Odunsu Notalar: Sandal Ağacından Ud’a

1. Sandal Ağacı: Tatlı ve Kremal

Tek yumuşak, kremal ve sütlü ağaç, Hindistan hükümeti tarafından korunduğu için artık Hindistan’dan değil Güneydoğu Asya’dan gelen sandal ağacıdır (sandal ağacı yazısına bakın). Biri sedire daha çok benzeyen Santal Spicatum (Avustralya) ve Santal Austrocaledonicum (Yeni Kaledonya) gibi diğer botanik türler de mevcuttur.

Birçok marka doğal sandal ağacını sentetikle değiştirmiş olsa da Guerlain ya da Sylvaine Delacourte parfümleri bu eğilime kapılmamıştır.

Sandal ağacını öne çıkaran parfümler

• Samsara (Guerlain, 1989): Bir kadın parfümünde ilk kez formülünün yüzde 20’si sandal ağacına yer verilmiş; ağırlıklı olarak ylang-ylang ve yasemin ile tamamlanmıştır. Uluslararası arenada ilk büyük kadın odunsu parfümüdür.
• Bois des Iles (Chanel, 1925): Sıcak notalarla (tonka fasulyesi, tarçın, vanilya) sarılan sandal ağacı ve vetiver.
• Santal Massoïa (Hermès): Jean-Claude Ellena, Massoïa ağacıyla birleştirilen yuvarlak ve yumuşak notaları olan, yatay ve duyumsal bir ağaç olarak bu odunsuyu piyasaya sürdü.
• Tam Dao (Diptyque): Son derece güçlü ve kadınlar arasında büyük beğeni toplayan bir parfüm.
• Wonderwood (Comme Des Garçons): Sandal ağacı, vetiver, paçuli, gayak, sedir, ud, servi kombinasyonu.
• Santal Royal (Guerlain): Thierry Wasser, sandal ağacını ud ağacıyla buluşturuyor.

2. Sedir: Kuru ve Enerjik

Sedir kalem ucu, bıçkı ve tahta talaşını andırır. 2004 yılında Hermès’in chypre parfümü Eau des Merveilles‘de vetiver ve turunçgillerle mükemmel biçimde harmanlanmaktadır.

Lancôme’un Magie Noire‘ında (1978) paçuli, sandal ağacı ve çiçeklerle; Shiseido’nun Féminité du Bois‘ında (1992) meyvelerle de uyum içindedir. Fas çağrışımlı Atlas sedirini kutlayan Serge Lutens, tarçın ve karanfil baharatlı, menekşe notalı bir kompozisyon tasarladı.

Bu fragrans daha sonra Dior’un Dolce Vita‘sına ilham kaynağı olacaktır. Féminité du Bois gerçek anlamda ilk saf kadın odunsu parfümüdür.

3. Paçuli: Toprak Kokusu ve Duyusallık

Paçuli başlı başına duyusallığın simgesidir. Ağacın kurutulmuş yaprakları toprak, kafur aromalı, neredeyse tıbbi ve odunsu bir nota üretir. Artık biraz tozlu notalardan arındırılmış paçuli özü mevcut olup duru, zarif ve görkemlidir.

Shalimar ve Opium gibi şark akorlarının ve meşe yosununun yerini aldığı chypre akorlarının temel bileşenlerinden biridir. Clinique’in Aromatic Elixir’inde (1975) gülle büyüleyici bir düet oluşturur. Chanel’in Coco, Coco Mademoiselle, Coco Noir parfümlerinde, Miss Dior’da ve Guerlain’in La Petite Robe Noire’ında da yer alır.

4. Vetiver: Tütsülü Kök

Guerlain, kökünün toprak, nemli ve tütsü aromalı bir nota ürettiği vetiverı ön plana çıkaran ilk markalar arasındadır. Guerlain’in Vétiver’i (1959), bu taze odunsu notayı turunçgiller, tonka fasulyesi, muskat cevizi ve tütün akoruyla buluşturur.

Guerlain özel bir malzeme kullanır: Thierry Wasser’ın geliştirdiği Hint vetiverini (Guerlain Homme L’Eau Boisée’de çok belirgindir).

Diğer dikkat çekici Vetiver parfümleri

• Vétiver Oriental (Serge Lutens): Java vetiverinın acı çikolata notası.
• Vétiver Extraordinaire (Frédéric Malle): Yüzde 25’ten fazla vetiver içerir.
• Vétiver Tonka (Hermès): Vetiver ve tonka fasulyesi.
• Terre d’Hermès (2006): Vetiver, sedir, turunçgiller, biber ve benzoin.

5. Diğer Odunsu Notalar: Çam, İncir, Ud ve Sentez

Çam, Servi ve İncir

Orman kokusu veren çam ve servi notaları nadiren kullanılır. Çam özü (taze, acı) ve köknar balzamı (gurmand çam iğnesi) mevcuttur. Unutulmuş klasikler: Pino Silvestre (1955) ve Acqua di Selva (1949). Serge Lutens’in Fille en Aiguilles’i bu temayı yeniden ele alır.

L’Artisan Parfumeur’ün Olivia Giacobetti imzalı Premier Figuier’iyle klasik hâle gelen incir ağacı akoru da bu kategoridedir.

Ud Ağacı (Agarwood)

Ud ağacı (oudh, agar, aloe, jinko, gaharu), Phialophora adlı bir mantar tarafından enfekte edilen Aquilaria ağaçlarında gelişen koyu ve son derece güzel kokulu bir reçinedir. Bu bir savunma tepkisidir. Bazen doğal olarak bulunsa da çok pahalı bir hammadde olduğundan çoğunlukla rekonstitüsyon kullanılır.

YSL’nin M7’sinde, Guerlain’in Habit Rouge Eau de Parfum’ünde ve Déserts d’Orient serisinde yer almaktadır.

Gayak, Huş ve Sentez

• Gayak Ağacı: Hafif deri tonu taşıyan, tütsülü ağaç notaları.
• Huş Ağacı: Koyu deri notası veriyordu (artık yasak; Sudéral gibi sentetiklerle değiştirilmiştir).
• Vetiverilestasetat: Doğal vetiverdenseçaha pahalı, enerjik ve saf nota.
• Sandalore: Sandal ağacına yaklaşan bir molekül.
• Évernyl: Yosun notası (Eau des Merveilles’de kullanılır).
• Cashmeran: Yumuşak ve neredeyse şarka özgü.
• Cédramber, Vertofix: Sedire yakın.
• Iso E Super: Kadifemsi, neredeyse miskli ağaç (Lancôme’un Trésor’unda yüksek dozda kullanılır).
• Karanal: Çok titreşimli ağaç (Dolce Gabbana’nın Light Blue parfümünde).