Dünya Parfümleri: Japonya, Çin ve İspanya’ya Koku Yolculuğu

Japonya: Gelenek ile Koku Devrimi Arasında

Hafif parfüm, hediye parfüm

Japon kadınların büyük çoğunluğu «temizlik» kültürünü benimser ve parfümü fazla sevmez. Japonya’da parfümlü olmak son derece uygunsuz sayılır. Başkasına büyük saygı duyan Japonlar, çevrelerindeki insanları rahatsız etmemek için her şeyi yaparlar.

Hediye vermek önemli bir eylemdir; son derece zarif bir halktır, hediye paketleri her zaman güzeldir; parfüm kolayca hediye edilir ve çoğunlukla paket hiç açılmaz. Böylece aynı hediye evden eve dolaşır. Açılırsa parfüm bazen evde dekoratif bir nesneye dönüşür.

Tartine et Chocolat veya kıymetli Petit Guerlain gibi bebek ürünlerine genç kadınlar büyük ilgi gösterdi. Ardından yavaş yavaş genç nesil parfüm takmaya başladı; yeşil çiçeksi notalardan meyvemsi çiçeksi notalara (In Love Again, Baby Doll ve bu eğilimdeki tüm parfümler gibi).

Elbette «moda» fenomeni çok önemlidir ve lider ürünler şunlardır: J’adore, Coco Mademoiselle ve son zamanlarda Chloé.

Narin parfüm ve Sakura (Kiraz Ağacı)

Guerlain’de yıllarca inanılmaz bir başarıya sahip olan bir parfümümüz vardı: Japonya’daki çok önemli kiraz çiçeği festivalini, Sakura’yı kutlayan Cherry Blossom (hafif meyvemsi çay notası).

Bu mevsim Japonya’da kiraz çiçeklerinin geri dönüşüne sahne oluyor. Kiraz çiçeklerini görmek için en iyi dönem nisanın ilk haftasıdır.

Japon kadınlar ve erkekler, kiraz çiçeğini temel alan her şey için alışveriş çılgınlığına giriyor: pastalar, içecekler, çay vb… dans, şarkı, oyun, kimono gösterileri, çiçek tezgâhları, geçit törenleri, güzelliğin tarihi gösterileri, dini törenler ve çok daha fazlası kiraz çiçeğini kutluyor.

Büyük gelenek de piknik ya da dinlenme için çiçekli kiraz ağacının altında yer ayırtmaktır. Bu lüksün zirvesi ve mutluluk dileklerini dile getirmek için ideal mekândır.

Ormanlar, Chypre ve Furo-Sento Ritüeli

Japon kadınların yalnızca Cherry Blossom gibi parfümler taşımak istediği kanısında kalmıştım; ancak parfüm danışmalarımı yürütürken —nispeten «eğitimli» kişiler üzerinde gerçekleştirdiğimi belirteyim— odunsu ve chypre notalarıyla yeşil notalara karşı belirgin bir beğeni sezinleyerek şaşırdım.

Mitsouko’nun Yükselen Güneş Ülkesindeki katalogumuzda hâlâ ilk sırada yer alması şaşırtıcı değil. Adının orada çok sevilmesinin bu başarıda büyük payı var elbette. Ama daha da önemlisi, Japonların sevdiği ormanı çağrıştıran odunsu ve yosun notaları (aile olarak ormanda yürüyüş yapmak en sevilen dışarı çıkma etkinliğidir). Mitsouko, ne «çok tatlı» ne de çok çiçeksi olmayan, gerçek bir chypre olduğu için sevilmektedir.

Hinoki ağacı (sedir), banyo ritüelinde çok belirgindir. Volkanik kökenler sayesinde Japonya’nın çok sayıda sıcak su kaynağına sahip olması, gerçek bir banyo ritüeli kültünü doğurdu. Bu nedenle banyo yapılan su sadece sıcak su değil, yeryüzünün derinliklerinden geçerek mineral yüklenen ve doğal olarak çok sıcak olan sudur.

• Furo (ya da Ofuro): Aile banyosunu ifade eder.
• Sento: Umumi banyoyu ifade eder.

Furo-Sento bu ikisi arasında bir uzlaşıdır. Bir Ofuro’nun sıcaklığı 40° ile 56° arasında sabit kalır. Cildin kızardığını düşünebilirsiniz; ancak günün gerginlikleri kendiliğinden yok olur.

Havuza girmeden önce tüm vücudu yıkamak, hatta fırçalamak, sonra iyice durulamak gerekir. Havuz, iç mekanın aynı sıcaklıkta kalmasını sağlayacak biçimde sürekli kaynar suyla doldurulur. Japon küveti ahşaptan (sedir) yapılmış olup çoğunlukla her zaman zen ve zarif bir bahçeye bakar.

Modern versiyonlar mermer ya da taştan inşa edilir. Bu, Kyoto’da yaşama şansım olan gerçek bir deneyimdir. Şube müdürü, Japon basın ataşesiyle birlikte banyoya girmem için ısrar etti; ancak itiraf edeyim, çekingen olduğumdan onları gücendirdiğimi bilerek yalnız gitmeyi tercih ettim.

Yabancı çiçekler ve gurmand fenomeni

Perfüme döneyim. «Moda» etkisi büyük önem taşımaktadır: yakın zamanda «trend» bir dergide bir gazeteci Après l’Ondée‘den büyük bir hayranlıkla söz etti (özellikle erkeklere önererek); bu makale tezgâhlarımıza gerçek bir hücum başlattı.

Birçok kadının pudralı çiçeksi notaları sevdiğini de gözlemledim; kozmetik ürünlerinin bu tür notalarla parfümlenmiş olduğunu düşününce bu şaşırtıcı değil. Çiçekler hakkında hiçbir bilgileri yok. Çiçek onlar için belirli bir koku değil, daha çok bir kavramdır; gül ve kardelen biraz tanıdıkları ve beğendikleri iki kokudur.

Hepsinden çok orkideleri severler; oysa orkideler kokmaz. Dokunuşlara ve dokunuş söz dağarcığına çok duyarlılar: hafif, yoğun, kalın, kadifemsi, ipeksi, kaba vb.

Gurmand çılgınlığı: Esas olarak kadınlar için yakın zamanda ortaya çıkan bir fenomen! Vanilyayı ve çikolatayı keşfettiler. Büyük mağazaların tüm katları şekerlemelere ayrılmış; ancak Japonlar kültürel olarak tatlı kavramını bilmiyor ve tatlı yemek bizimki kadar yaygın değil (fasülyeli çok nadir tatlılar).

Görünüşe göre Japonya’da ilk kez «obez» görülmeye başlandı. Tatli demişken, meyvelerin dantel ambalajla tek tek satıldığını biliyor muydunuz? Bir kilo hatta 250 gram almak akıllarından geçmez.

Gönüllü bir devrim?

Beni şaşırtanı şu oldu: genç ve yaşlı müşteriler daha gönüllü fragrances taşımaya cesaret ediyordu. Bu evrimi, hatta devrimi görmek beni şaşırttı (Japonya’ya 7. kez gidiyordum); Gourmand Coquin, Cuir Beluga, Angélique Noire, Chypre Fatal vb. kolayca satın aldıklarında güldüm; bir müşteri bana «New York koku yolculuğunun» (çok odunsu) «çok Japon» göründüğünü söyleyince gülümsedim.

• 2008 Japonya’da birinci: Mitsouko
• İkinci: Samsara (ardından Aqualar)

Çin: Orkide ve Saflık

Guerlain adı pek çok ülkede telaffuzu güç bir addır; ancak Çince’de Guerlain «tanıdık bir şekilde» sesletilir ve orkide anlamına gelen çok spesifik ve olumlu bir karşılığı vardır. Bu nedenle Orchidée Impériale kozmetik serisinin neden onlar tarafından özellikle sevildiğini anlarsınız.

Bir karşılaştırma olarak ve Japonya’nın aksine Çinliler, kültürlerinin bir parçası olan parfümü seviyor. Şangay ve Hong Kong deneyiminden sonra orada kirlilik ve sıcaklık nedeniyle şarki ya da yoğun parfüm taşımanın güç olduğunu fark ettim.

Çinli kadınlar taze çiçeksi notalara yönelir; manolya Çin’de özellikle sevilir; Güney Çin’de yetiştirilir ve ayrıca saflık ve kadınsı güzelliğin simgesi bir çiçektir.

Klasiklerimizden tercih Champs Elysées, Insolence eau glacée, aqualar ve L’Instant Magic‘e yöneliktir. Guerlain Evi ürünlerini Hong Kong’da Harvey Nichols’da dağıtıyoruz; en çok satanlar Angélique Noire, Rose Barbare ve Cruel Gardénia.

İspanya: Tazelik ve Portakal Çiçeği

Çocuklar küçük yaştan itibaren kolonya yağmuruna tutuluyor; buradan hareketle İspanya’da Aqua Allegoria ve genel olarak taze notaların başarısı anlaşılır. Üstelik sıcak iklim yoğun parfüm taşımayı teşvik etmiyor.

İspanyol kadınlar, İspanya’nın doğasında çok yaygın olan portakal çiçeğine ve ölümsüz çiçeğe özel ilgi duyuyor. Bu nedenle Les Secrets de Sophie ve La Cologne 68‘in İspanya’da bu kadar sevilmesi şaşırtıcı değil. 2008 yılında İspanya’daki birincimiz Insolence ve ardından Instant serisi.

San Sébastian’da geleneksel bir parfümeri olan Benegas’ta Guerlain Evini açtık. 1908’den bu yana faaliyet gösteriyor ve Belçika’daki «Place Vendôme» parfümerisi gibi sahipleri de Guerlain Markasını profesyonelce, tutkuyla ve aşkla sürdürüyor.

Orada çok güzel vakit geçirdim; gazeteciler, VIP’ler ve parfüm tutkunlarıyla buluşabildim. Benegas’ın en çok satanları Rose Barbare, Angélique Noire, Cruel Gardenia, Cuir Beluga ve Cologne du 68.

Gelecek hafta Guerlain için Kanada’ya, Toronto ve Montreal’e gidiyorum; Kanadalı ve ABD’li kadınların zevkleri hakkında kesinlikle küçük bir değerlendirme yapacağım. Yakında görüşürüz!