Yeşil Faset: Bitkisel Notalar, Galban ve Biçilmiş Çimen Rehberi

Bir parfümün “ana akordu”ndan söz edildiğinde çoğunlukla o parfümün ruhundan bahsedilir. Bir parfümün mimarisini 5 ila 10’dan fazla bileşen oluşturur. Bu farklı unsurların bir araya gelmesi parfümün ana temasını belirler.
Bu akord, parfümün fasetleri olan başka notalarla zenginleştirilir. Fasetler sayesinde daha karmaşık bir hal alan parfüm, aynı zamanda daha geniş bir duygu paleti uyandırır.
Comité Français du Parfum (CFP) tarafından tanımlanan 6 olfaktif aile parfümleri kategorilere göre sınıflandırmaya olanak tanır:
- Hesperidé ailesi (bkz. Hesperidé ailesi)
- Çiçeksi aile (bkz. Çiçeksi aile)
- Kehribar ya da oryantal aile (bkz. Kehribar ya da oryantal aile)
- Kypre ailesi (bkz. Kypre ailesi)
- Odunsu aile (bkz. Odunsu aile)
- Fougère ailesi (bkz. Aromatik aile)
Her ana tema ya da akord bir ya da birden fazla fasetle giyindirilebilir. Yeşil faset bu 6 ailenin tamamını giyindirmek için kullanılabilir.
Yeşil notaların tanımı
Yeşil notalar: Doğanın dinamizmi ve enerjisi
“Yeşil” nota; buruşturulmuş yaprak, kesilmiş sap ya da çiy damlalarıyla ıslak taze çimen kokusunun karakteristik kokusuyla tanımlanır. Bu nedenle parfüme çok fazla dinamizm, neşe ve doğallık katan bir fasettir. Bu fasetlere ayrıca “bitkisel notalar” ya da “detoks notalar” da denir. Bunlar kuşkusuz yenilenmenin ve ilkbaharın simgesidir.
Günümüzde piyasaya sürülen yeni parfümlerde yeşil notalar giderek daha fazla yer bulmaktadır. 1947’de Balmain’in Vent Vert‘inde bu yeşil fasetin çok yoğun ve aşırı dozda kullanımı ilk kez karşımıza çıkar. Vent Vert‘in formülü 1991’de ve ardından 1999’da yeniden düzenlendi; bu yeşil nota, cesur ve güçlü bir karaktere sahip başka bir notayla, galban notuyla bir araya getirildi.
Galban
Galban, İran ya da Afganistan’da yetişen maydanozgillerden bir bitkidir; bitkinin köklerine kesi yapılarak sakız elde edilir. Bu sakız daha sonra bir esans elde etmek için damıtılır ya da solvent yöntemiyle işlenerek rezinoid elde edilir.
Olfaktif açıdan galban, orman altı kokusunu andıran çok koyu ve sert yeşil bir notadır. Bu nota ayrıca bezelye kokusunu çağrıştırır; ıslak ve biberimsi notuyla patates ve nasturtium çiçeğini anımsatır.
Galban notuyla çalışmak güçtür; zira üst notada çok hızlı belirginleşir (bkz. Parfüm denemek, Üst notalar) ve sert olabilir. Valkyrie’de hesperidé, nane ve fesleğen notalarıyla mükemmel bir uyum içindedir.
Doğal yeşil notalar
Belirgin yeşil notalar: Nergis, fulya ve mimoza
Nergis, fulya ve mimozanın doğal olarak oldukça belirgin yeşil notaları vardır.
Meyveli ve yeşil bir nota: Frenk üzümü tomurcuğu
Frenk üzümü üretimi ağırlıklı olarak Fransa’da, Burgundy bölgesinde yapılır. Genç tomurcuklar yılın başında toplanır. Uçucu çözücü ekstraksiyonuyla elde edilen ve fiyatı oldukça yüksek olan absolü; Guerlain’in Aqua Allegoria koleksiyonundan Pampelune‘de, Chamade‘de ve Van Cleef’in First‘ünde kullanılmaktadır.
Frenk üzümü tomurcuğunun kokusu hem yeşil hem de meyveli frenk üzümü kokusunu taşır. Zaman zaman şimşir kokusu verebilir. Deri ile kimya tutmadığında (bkz. Parfüm denemek, Parfüm seçmek) frenk üzümü tomurcuğu rahatsız edici bir koku verebilir. Artık bu rahatsız edici kokudan arındırılmış frenk üzümü tomurcuğu kaliteleri de mevcuttur.
Şaşırtıcı bir yeşil nota: Menekşe yaprağı
Nisan’dan Ekim’e kadar çiçek açan menekşe, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika kökenlidir; günümüzde ılıman iklimlerde de yetişmektedir. Pek çok türü kokusuz olan menekşelerin en kokulusu, rengi kırmızıdan mora ya da magentadan pembeye uzanan viola odorata‘dır.
Ancak parfümeride çiçekten hiçbir şey elde edilemez! Yalnızca menekşe yaprağı doğal bir nota sunar. Kokusu da oldukça özgündür: salatalık, yeşil fasulye notu ya da hafifçe kükürtlü, toprak benzeri; hatta deri gibi sert ve kaba bir koku.
Akdeniz’in yeşil notu: Sakız ağacı (lentisque)
Korsika ve Fas’taki Akdeniz makilerinde yetişen sakız ağacı, ham, derin ve hafifçe baharatlı yeşil bir notaya sahiptir. Bu nota, yakın dönemde piyasaya sürülen fragrancelerde giderek daha fazla kullanılmaktadır.
“Meleklerin” yeşil notu: Angelika, tohumlar ve saplar
Angelika ya da “melek otu”, Avrupa ve Kuzey Asya kökenli, oluklı gövdeli maydanozgillerden bir bitkidir. Angelikanın kokuları birbirinden oldukça farklıdır; tohuma mı yoksa sapa mı bakıldığına göre bazen aromatik, bazen otsu ya da odunsu olabilir. Bununla birlikte bu notalar birbirleriyle harika bir uyum içindedir.
Doğal yeşil notalar böylece oldukça sınırlıdır; ondan azı sayılabilir. Bu nedenle parfümcü-yaratıcı senteze başvurmak zorundadır.
Sentetik yeşil notalar
Sentez, yeşil fasete pek çok nota katabilir; örneğin:
- Cis 3 hexenol, Cis 3-hexenil asetat, triplal.
- Vivaldie, korteks ve gabaskone; bunlar IFF’nin özel ürünleridir.
- Liffarome, stemon; incir yaratmak için gereklidir.
- Cassis base.
- Kuşkonmaz ve gardenya etkisi yaratan styralil asetat.
- Salatalık etkisi yaratan nonadienal.
- Ravent etkisi yaratan veticol asetat.
Paris’teki Cinquième Sens, ortak çalışma alanlarında hammaddeleri koklamak ya da klasik parfümleri ve yeni fragranceleri keşfetmek için uygun fiyatlı günlük eğitim oturumları sunmaktadır. Nez dergisi bu konuya şu makalede yer vermiştir: Cinquième Sens ouvre le premier laboratoire de parfumerie partagé – Nez le mouvement culturel olfactif.
Bazı yeşil parfümler
“Galban” tonlu bazı yeşil parfümler
- Vol de Nuit Guerlain (1933)
- Chamade Guerlain (1969)
- N°19 Chanel (1971)
- N°19 poudré Chanel (2011)
- Alliage Estée Lauder (1972)
- Private Collection Estée Lauder (1973)
- Eau de Campagne Sisley (1974)
- Silence Jacomo (1978)
- Miss Dior Dior (1947 ve 1996)
- Premier Figuier L’Artisan Parfumeur (1994)
- Virgilio Diptyque (1990)
- French Lover Frédérique Malle (2007)
- En Passant Frédérique Malle (2007)
- Bel Respiro Chanel Les Exclusifs koleksiyonu (2007)
- A scent Issey Miyaké (2009) (Chanel N°19 evrenine çok yakın)
- Bas de soie Serge Lutens (2010)
- Untitled Maison Margiela (2010)
- Corsica furiosa Parfum d’Empire (2014)
- Eau de Rhubarbe écarlate Hermès (2016)
- Imagine Guerlain Les Parisiennes koleksiyonu, eski adıyla “Une ville, un parfüm” koleksiyonundaki London (2019)
Oryantal notayla birleştirilen bazı yeşil parfümler
- Must Cartier (1981)
- Obsession Calvin Klein (1985)
- Dune Dior (1991)
- Dior Addict Dior (2002)
- Joy Dior (2018)
- Allure Chanel (1996)
- Angélique Noire Guerlain (2005)
Daha çiçeksi notalara sahip bazı parfümler
- Anaïs Anaïs Cacharel (1979)
- Pleasures Estée Lauder (1996)
- Les Belles de Ricci Nina Ricci (1996)
- Champs Elysées Guerlain (1996)
- DKNY Donna Karan (1999)
- Envy Gucci (2004)
- Daisy Marc Jacobs (2007)
Daha “taze su” niteliğindeki bazı parfümler
- Herba Fresca, Aqua Allegoria Guerlain (1999) (belirgin nane notalarıyla)
- L’ombre dans l’eau Diptyque (1983)
- Jardin en Méditerranée Hermès (2003)
- Eau de Narcisse bleue Hermès (2014)
- Splash grass Marc Jacobs (2006)
- Eau de Lierre Diptyque (2006)
- Infusion d’Iris Prada (2007)
- Jardin Après la Mousson Hermès (2008)
- La Cologne du Parfumeur Guerlain (2010)
- Un dimanche à la campagne Guerlain (2016)
Daha maskülen bazı yeşil parfümler
- Polo Ralph Lauren (1978)
- Grey Flannel Geoffrey Been (1975)
- Farenheit Christian Dior (1988)
- Chrome Legend Azzaro (2007)
- Guerlain homme Guerlain (2008)