Bir Parfümün Yaratımı: Parfümcünün İlhamı Nereden Gelir?
Insanlar bana sıklıkla bir parfümün doğumunun, özünün nereden geldiğini sorar. Bir parfüm yaratım projesine başlamadan önce güçlü bir fikre ihtiyaç vardır. İşe koyulmadan önce parfümü kafada tamamlanmış haliyle hissetmek gerekir.
Bu belleğinizden ya da bir şoktan, bir karşılaşmadan, bir yolculuktan, bir deneyimden doğabilir. Parfüm önce kafada çizilmelidir. Görüntü sabit hale gelir ve beni sarmaya, saplantı haline gelmeye başlar.
Yaratıcı Süreç: Rüyadan Gerçeğe
İlhamın ardından aylarca, hatta yıllarca çalışmak gerekir. Başta hayal edileni elde edinceye kadar değerlendirmek için de (30 ila 600 deneme arasında) çok sabır gerekir. Bir parfüm ilk hayale karşılık gelmelidir.
Birkaç ilhamımın üzerindeki perdeyi kaldıralım.
1. İlham Olarak Doğa
İlk ilhamım Güney Fransa’dan, tam olarak Saint Tropez yakınlarındaki tatil bahçemden geliyor. Çiçek açmış mimozaların kokusunu “figüratif olmayan” bir şekilde yeniden yaratmak istedim.
Bilmek gerekir ki uçucu yağ olarak mimoza son derece hayal kırıklığı yaratır ve çiçeğin kokusuna hiç benzemez; yeşil, neredeyse kükürtlü, sert, saldırgan ve mimozonun küçük tüylü ve nazik toplarının nefis kokusundan çok uzaktır.
Bu midi sevgisinden doğan parfüm Guerlain’in Champs Élysées‘uydu: nazik misklerle sarılmış, mimoza küreleri, dalları hafifçe sallayan sadece hafif bir esinti.
Yeşil notalar en sevdiğim notalar değil; canlı, taze, biçilmiş çimen, ezilmiş yaprak, sabah çiğinin bahar çiçeklerinden oluşan bir buket kokusu; ancak bunları tam karşıtıyla, yani misklerin yumuşaklığı ve naifliğiyle ilişkilendirme fikri üzerinde çalışmaya değer buldum.
2. Tatil Anılarım
Helicriss’i yaratırken immortelle’den ilham aldım. Parfümcülükte nadiren işlenen bu çiçek, Korsika maquisinden tatil anıları olan Calvi’den, bir başlangıç noktası oldu.
Bir başka tatil anısı, Lilylang parfümümde aktarmak istediğim ylang-ylang kokusudur. Beni yolculuğa çıkaran adalardaki tatil anıları: Bali, Réunion Adası, Mauritius, Maldivler; orada egzotik çiçek kokusunun deri, güneş ve sıcak kum kokusuyla karıştığını buluyorum.
Guerlain’de bu güneşli egzotik notalar üzerine çok çalıştım: Aquas Allegoria’dan Mimosa Tiaré, Terracotta parfümü vb.
3. Kokteyller ve Miksoloji
Parfüm dünyasında yiyip içmenin keyfini çıkarırız. Koku alma ve tat alma birbirine son derece bağlıdır. Doğam gereği son derece meraklıyım ve beni ilham veren restoranlar, barlar gibi yeni duyusal deneyimler, yeni mekanlar keşfetmeyi seviyorum.
L’Instant pour Homme, taze su ve buzla eritilmiş arak likörünü (İran kökenli, taze ve anisolu alkol) tattıktan sonra yaratıldı; bunu daha koyu ve lezzetli bir paçuli ve siyah çikolata notasına aşılamak istedim.
Soğuk ve sıcak bir kontrast (paçulinin doğası gereği zaten çikolatalı bir facette’i vardır). Koku dalgalarını cennete yollayan Béatrice Piquet’e bir düşünce gönderiyorum.
Guerlain Homme için fikri Cuba anılarımdan, Bar Hemingway’den aldım; orada Fransa’da henüz bilinmeyen bir kokteyli, Mojito’yu keşfettim. Sonra Firmenich’te olan Thierry Wasser’e anlattım; o biliyordu.
Çok az denemeyle limeti, naneyi ve rumu bir akor haline getirmeyi başardık.
Bu akordu bir parfüme dönüştürmek çok daha uzun sürdü; hem de sıradan bir parfüme değil, bir Guerlain’e!
Delphine Jelk ile Brezilya kokteyli Caipirinha’yı düşünerek Aqua Allegoria serisinde Limon Verde‘yi geliştirdik.
4. Gurme Zevkler
Suriyeli asıllı arkadaşım Randa Hammami bana portakal çiçeği, bal ve vanilyadan yapılmış muhteşem bir Suriye pastasını tanıttı: Kariyerimde çok üzerinde çalıştığım bir hatmi (hatmi = portakal çiçeği + vanilya).
Buna daha kuru ve mistik notalar olan tütsüyle giydirdik; gizemlilik ve derinlik katmak amacıyla: Guerlain’in Mon Précieux Nectari.
Guerlain Exclusifs’in Angélique Noire‘ında iki zıt notayı uzlaştırmak istedim: (çocukluğumun şekerlenmiş meyvelerini çağrıştıran) melek otu acılığı ve vanilya, ham ve canlı ile tatlı: büyük bir koku patlaması.
5. Malzeme ve Doku
Dantel, Randa Hammami ile Cruel Gardénia üzerine yaptığım çalışmanın başlangıç noktasıydı: Guerlain Exclusifs, gardenya, gül ve beyaz miskler etrafında; sıklıkla görüldüğü gibi görkemde değil, havada ve hafiflikte işlenmiş beyaz çiçekler istedim: bir çiçek danteli.
Portakal çiçeği, Olyssia’da Randa ile yasemine evlendirilmiş “doğallık” içinde işlendi.
En çok sevdiklerimi giyen pashmina gibi yumuşak ve nazik beyaz bir süet hayal ettim: pudralı notalar, iris, menekşe, heliotrope ve ayrıca vanilya, paçuli ve immortelle; önce Olivier Polge ile kendim için yarattığım açık bir dişi deri: ikinci parfümüm Cuir Beluga.
6. Çocukluğum ve Mahrem Anılarım
Çocukluğumun yumuşak banyoları, sabun köpükleri, annemin kozmetiklerini biriktirdiği banyonun kokusu, rujları, pirinç tozları, güzel koku ile güzellik ürünlerinin karışık kokusu Dovana‘ya hayat verdi; uyuyabileceğiniz bir oyuncak bebek gibi miskli ve nazik bir parfüm. Anne Louise Gautier anımı çok güzel yorumladı.
L’Heure Bleue, hayatımın parfümü oldu; bu başyapıta saygı duruşunda bulunmak adına onun DNA’sını (portakal çiçeği, iris, heliotrope, menekşe) almak istedim; L’Heure Bleue’de zaten var olan menekşeyi abartmak, onu elektrikli kılmak ve meyveli bir dokunuş katmak istedim: yabani çilek ve meteoritler incilerinin o nefis kokusu.
Maurice Roucel ile işbirliğiyle Insolence doğdu!
Aynı tarzda, çok sevdiğim iki ham madde olan vetiver ve bademi abartarak yarattığım Florentina.
Annem evde D’Arménie kağıdı yakardı; benzoin ve baharatlar, odunlar ve reçinelerle bu nefis kokuyu giydirerek ona bir saygı duruşunda bulunmak istedim: Annick Menardo ile exclusifs’lerdeki Bois d’Arménie. Ve Osiris; çocukluğun ballı notasıyla susama eşlik ediyor.
7. Bir Klasiğin Yeniden Yorumu (La Guerlinade)
Guerlinade: Guerlain parfümlerinin imzası, bana L’Instant de Guerlain‘in ana ipliğini verdi.
Karşılıklılıklar kurdum: bergamotu, daha güneşli ve güler yüzlü mandalina ile değiştirdim.
Yasemin ve gülü, daha güneşli magnolya ve yasemin sambac ile değiştirdim. Vanilyayı daha güneşli benzoin ile ve son olarak paçuliyi daha ışıltılı ve yumuşak sandalağacı ile değiştirdim.
Anladığınız üzere tüm parfüm piramidine güneş katmak ve “altın” yanı için bal notu eklemek istedim. Maurice Roucel’e teşekkürler!
8. Karşılaşmalarım ve Sanat
Verdiğim eğitimlerde, ham maddeleri ve özellikle miski her koklattığımda bu beyaz misk kokusu her zaman büyük başarı kazandı ve bu dünya genelinde böyleydi.
Danışmanların coşkusu bana bu itkiyi verdi; buradan bir misk patlaması olan bir parfüm yaratma fikri doğdu; patlamanın aşırı dozajı Guerlain parfümlerinin karakteristiklerinden biridir. Gül, badem ve sandalağacıyla giydirilmiş bir “miskiyad” istedim: Randa Hammami ile yaratılan l’Instant Magic.
L’Eau de lit fikri, sadık ve Guerlain âşığı bir müşterinin şu düşüncesini paylaşmasının ardından aklıma geldi: “Uyumak için, çarşafları kokutmak için parfümünüz yok, ne yazık!” Haklıydı; çok güzel bir fikirdi!
Parfüm kariyerimden önce profesyonel bir makyözdüm; renkler bu nedenle benim için çok önemli, son derece “görsel”im; bu benim en açık duyusal kanalım.
Bir parfüm, Sophia Coppola’nın Marie Antoinette filmini izledikten sonra doğdu; film sonrasında pudralı pembe renkten etkilendim ve aynı zamanda kirazlı bir makaron fikri.
Bu fikri exclusifs’lerdeki bir proje için “kullandım”: La Petite Robe Noire; pembe rengi dengelemek için siyah notalar (paçuli, meyan kökü, siyah çay, vanilya) eklemek ve iki rengin dengesini bulmak açık seçikti. Delphine Jelk’e teşekkürler.
Diğer ilhamlar:
- Jacques Guerlain’in L’Heure Bleue‘yü yaratması için Monet tabloları.
- Jean Paul Guerlain’in Nahéma parfümünü yaratması için Ravel’in Boléro senfonisi.
- Mitsouko‘nun yaratılması için La Bataille adlı roman.
- Vol de Nuit parfümü için aynı adlı roman.
- Jicky, Aimé Guerlain’in âşık olduğu genç kızın adı.
