De zomer is vervlogen, de bladeren beginnen te vallen, de dagen worden korter. Misschien had U in de zomer minder zin om parfum te dragen, vanwege de hitte, de vochtigheid, de alomtegenwoordige geur van zonnebrandcrèmes, of uit angst voor vlekken op de huid door bepaalde grondstoffen die vaak natuurlijk zijn, maar fotosensibiliserend.
De zin keert terug, tegelijk met de nieuwe modetrends. Kleding die meer op het lichaam aanwezig is, wekt de wens om ook die in mooie geuren te hullen.
Van een herfstparfum verwacht men nog een beetje frisheid, maar ook meer comfort, meer omhullende noten, een uitgesprokener signatuur, een sillage. Vaarwel aan de citrusachtige, bloemige en zonnige noten: tot volgend jaar.
U kunt natuurlijk het parfum terugvinden waaraan U trouw bent, Uw signatuurparfum. Maar waarom niet, voordat U het terugvindt, een overgangsparfum, om deze zin in verandering te omarmen?
Hier zijn mijn olfactieve favorieten, zowel in de klassieke parfumerie als bij minder bekende merken, ook wel “nicheparfums” genoemd. Al mijn aanbevelingen zijn parfums die ik elegant en gemakkelijk te dragen vind, en die ik bijna allemaal heb uitgeprobeerd.
1. De vijg: de zachte overgang
Een mooie overgang vanuit de zomer kan worden geboden door groene noten, die van pas gemaaid gras, van boomsap, van verfrommelde bladeren. In dit register bestaat er een noot die tegelijk groen en fruitig is, zeer aangenaam in de herfst: de vijg.
De natuurlijke vijgennoot bestaat niet. Ze moet worden geherinterpreteerd, en elke parfumeur componeert haar anders: een groene noot die stémone heet, gecombineerd met melkachtige noten zoals kokos, en vervolgens met houtachtige noten: sandelhout, vetiver of ceder.
Ze is bijna alomtegenwoordig in alle huizen. Dit zijn de versies die ik het liefst heb.
Un Jardin en Méditerranée (Hermès)
Dit parfum, de eerste van een lange reeks, werd gecreëerd door Jean-Claude Ellena. Ik had het geluk om, voordat hij bij Hermès in dienst trad, een opleiding bij hem te volgen in Grasse. Hij heeft een onmiskenbare gave voor het onderwijzen en heeft overigens veel boeken over parfum geschreven, telkens een succes.
Deze eau de toilette is opgebouwd rond de vijg, maar op een subtiele en zeer gefacetteerde manier. Ze roept een weelderige tuin in Tunesië op. Het is een parfum waar men nooit genoeg van krijgt en dat ik graag draag.
Jean-Claude Ellena is opgevolgd door Christine Nagel, maar ik heb een duidelijke voorliefde voor zijn eigen creaties. Hij heeft louter wonderen gecreëerd, zowel in de privécollectie van de Hermessences als in het klassieke assortiment, met het wonderlijke Terre d’Hermès.
Noten: citrusvruchten, vijg, oranjebloesem, perzik, cipres.
Houdbaarheid: goed, ongeveer 6 uur. Nog enkele dagen later aanwezig op de kleding.
Goed om te weten: Guerlain lanceerde als eerste dit segment dat frisheid en houdbaarheid verenigt, met de ode aan de natuur als gemeenschappelijk kenmerk: de Aqua Allegoria in 1999. Daarna volgden de Jardins bij Hermès in 2003, de Escales bij Dior in 2008 en de Eaux bij Chanel in 2018.
Figuier Eden (Armani Privé)
Een zeer fraaie geur rond de vijg, tegelijk gefacetteerd, fris en langdurig. Het groene en knapperige van de vijg wordt hier verzacht door de zachtheid van de iris.
Dit parfum is in 2012 gecreëerd door Christine Nagel, tegenwoordig parfumeur bij Hermès. Het was voordat zij daar werkte dat wij samen de Élixirs Charnels voor Guerlain hebben ontwikkeld.
Het is een elegant parfum, zonder risico, dat zich laat delen. Het is niet erg gedurfd, maar wel verfrissend en gemakkelijk te dragen.
Noten: roze peper, vijg, thee, iris.
Houdbaarheid: gemiddeld, 4 tot 5 uur.
Dioriviera (Dior)
Dit parfum, in 2023 gecreëerd door Francis Kurkdjian, gaat over het zuiden van Frankrijk. Het is zeer aangenaam en gemakkelijk te dragen. Jammer is dat de parfumeur zichzelf een beetje heeft gekopieerd, door het schema van Fleur de Figuier over te nemen, dat hij in 2013 voor Roger & Gallet had gecomponeerd.
Tot nu toe heb ik bij de geuren die hij voor Dior heeft gecreëerd nog geen echte liefde op het eerste gezicht gehad. Ik kan niet wachten om zijn versie van Jasmin des Anges als eau de parfum te ruiken.
Noten: vijg, roos, jasmijn, sandelhout.
Houdbaarheid: gemiddeld, ongeveer 4 tot 5 uur.
2. De chypre: het hart van de herfst
Wanneer de temperaturen echt dalen, illustreren chypreparfums dit seizoen op uitmuntende wijze.
Wat betekent “chypre”? Het zijn geuren die altijd houtachtig zijn, vaak met patchouli, soms met mossen (evernyl) en labdanum. Deze noten kunnen op verschillende manieren worden aangekleed: met citrusvruchten en heel vaak met roos.
Ik raad U aan mijn artikel over de chypreparfums te lezen om het geheim van dit akkoord, de samenstelling en de oorsprong ervan te leren kennen.
Een chypre ruikt naar herfstbladeren, vochtige aarde, korstmos, boommos, gerookt hout. Diepe en mysterieuze noten, die zin geven om weg te kruipen in een kasjmieren sjaal, bij een haardvuur en een goede thee.
De parfumerieadviseuses hebben mij altijd verteld dat de vrouwen en mannen die voor chypreparfums kiezen allemaal één ding gemeen hebben: een flink karakter.
Rose Barbare (Guerlain, L’Art et la Matière)
Een chypre gekleed in roos, die ik samen met Francis Kurkdjian heb ontwikkeld.
Ik houd niet zo van roos, het is een kwestie van smaak: ik vind haar vaak te figuratief, te zoetsappig of te vintage. Ik wilde een roos met doornen, wild, een roos die ook mannen kunnen dragen. Via de fruitige chypre-kant wilde ik ook een knipoog geven aan Mitsouko, het boegbeeld van de chypreparfums. Francis heeft schitterend op mijn verzoek gereageerd: het is een toegankelijke chypre, in tegenstelling tot Mitsouko, dat een meesterwerk is, een beetje vintage, maar zo sterk gesigneerd dat er een zeer uitgesproken persoonlijkheid voor nodig is om het te dragen.
Noten: roos, perzik, honing, patchouli, mossen.
Houdbaarheid: zeer bevredigend, ongeveer 6 tot 7 uur op de huid, en veel langer op de kleding.
Portrait of a Lady (Frédéric Malle)
Mijn favoriet. Een van de langdurigste parfums die ik ken. En als er van die amberachtige houtnoten in zitten die ik verafschuw, dan herken ik ze niet.
Het wordt misschien niet tot de chypre-familie gerekend, maar voor mij heeft het er de kenmerken van: patchouli, roos, hout.
Bij Frédéric Malle zijn er veel pareltjes, en Portrait of a Lady is er een van. Het is een parfum dat opvalt door zijn opbouw en zijn aanwezigheid: zijn Turkse roos, in absolute overdosis, gelegd op een bed van patchouli en wierook. Het blijft meerdere dagen hangen op de geurstrip en biedt een prachtige sillage.
Het is een groot parfum, memorabel, een parfum dat luid en duidelijk spreekt. Ik beveel het aan bij vrouwen en mannen die houden van een moderne, uitgesproken signatuur. De maker ervan, Dominique Ropion, is een zeer groot parfumeur.
31 Rue Cambon (Chanel, Les Exclusifs)
De naam is een eerbetoon aan het mythische adres van het huis, waar Coco Chanel sinds 1918 gevestigd is.
Het is een klassieke en elegante chypre, gecreëerd door Jacques Polge, bijna veertig jaar lang parfumeur van het huis Chanel. Zijn zoon Olivier Polge heeft hem opgevolgd: met hem heb ik Cuir Beluga bij Guerlain gecreëerd.
31 Rue Cambon geeft een perzikhuideffect, met een zeer zachte kant dankzij de poederachtige irisnoot. Het is een parfum op de grens van de chypre, zeer soepel: met dit parfum neemt U geen enkel risico. Het is een mooi parfum, met klasse.
Noten: ylang-ylang, jasmijn, patchouli, cistus, iris.
Houdbaarheid: goed, 7 tot 8 uur.
3. De iris: richting de winter
Voor wie een zachtere, meer gedempte en mattere toets zou willen, is hier de ster van de parfumerie: de iris.
Het is een noot die goed bij de herfst past, omdat ze vaak met houtachtige noten wordt gecombineerd. Let op: iris kan botanisch zeer verschillend zijn van de ene variëteit tot de andere: ik ben dol op de iris pallida, die uit Florence of China komt, en ik houd helemaal niet van de iris germanica, die van iris alleen de naam heeft.
Iris is een van de duurste grondstoffen in de parfumerie. Voor irisboter moet men zes jaar rekenen voor het telen, het drogen en het met de hand schillen van de rizomen. Voor iristinctuur, zoals die welke Guerlain voor L’Heure Bleue 2026 heeft ontwikkeld, moet men drie jaar rekenen.
Infusion d’Iris (Prada)
Een parfum van absolute klasse, een unieke signatuur. Voor mij een van de mooiste irisgeuren in de parfumerie. Het heeft alles van een groot parfum: het is eigenzinnig, langdurig, zijn sillage is bijzonder fijn, en het is uit duizenden herkenbaar.
De parfumeur achter deze creatie is Daniela Andrier, die bij Givaudan werkt. Met haar heb ik Angélique Noire ontwikkeld, in de collectie L’Art et la Matière van Guerlain. Ik heb net vernomen dat zij haar eigen parfummerk gaat lanceren: ik kan niet wachten om die parfums te ontdekken, zij is getalenteerd en ik houd van haar signatuur.
Noten: iris, muskus, oranjebloesem, ceder.
Houdbaarheid: 7 tot 8 uur, en langer op de kleding.
Iris Silver Mist (Serge Lutens)
De heer Serge Lutens is geen parfumeur in de eigenlijke zin van het woord, maar hij weet heel goed wat hij wil, en hij koos Chris Sheldrake om zijn dromen en verlangens uit te drukken. Samen vormden zij een magisch duo.
Chris is trouwens lange tijd parallel parfumeur bij Chanel geweest. Hij is de meest discrete parfumeur die ik ken, terwijl hij zich had kunnen laten gelden, zo briljant is hij. Een parfumeur zonder al te veel ego in het vak: dat is zeldzaam.
Iris Silver Mist is, voor één keer, niet door Chris gecomponeerd maar door Maurice Roucel, een andere grote parfumeur, met wie ik het geluk had te werken bij de ontwikkeling van L’Instant de Guerlain en Insolence.
Jammer dat men er niet veel meer over praat, want het is een pareltje, verborgen in de Salons du Palais-Royal. Deze iris is misschien de zuiverste, maar ook de meest rauwe (hij ruikt echt naar het rizoom), en toch is hij uiterst fijn geslepen. Voor wie verslaafd is aan de pure irisnoot: mis dit monument niet.
Noten: iris, vetiver, ceder, wierook.
Houdbaarheid: zeer goed, 6 tot 8 uur.
Misia (Chanel, Les Exclusifs)
Bij Chanel zijn er weinig parfums die ik niet mooi vind.
Misia en, meer recent, Comète zijn twee poederachtige parfums, gecreëerd door Olivier Polge. Misia is de voornaam van een vriendin van Coco Chanel; de komeet is een motief dat sterk aanwezig is in de juwelen van het huis.
Ik waardeer ze allebei, maar Comète heeft vrij weinig verspreiding: het is een beetje een aquarel, het mist aanwezigheid. Misia wordt meer getekend door viooltje en een oosters akkoord, en is zeker minder modern dan Comète. Die laatste is mooi en van goede kwaliteit, maar een beetje teleurstellend.
De irisnoot is in beide geuren duidelijk waarneembaar, en ik vind ze in dezelfde geest: cosmetische noten, lippenstift en rijstpoeder.
Houdbaarheid: goed, ongeveer 5 uur.
4. Wat Sylvaine deze herfst draagt
Mijn favoriete geurfamilie is eerder gevanilleerd, muskusachtig en poederachtig. Op dit moment draag ik in Spanje Un Jardin en Méditerranée, zo verfrissend en gemakkelijk te dragen.
Meer incidenteel houd ik ook van twee vijgen-solinotes die ik zeer geslaagd vind: Premier Figuier van L’Artisan Parfumeur en Philosykos van Diptyque.
En zodra het frisser wordt, ga ik weer ofwel Florentina, een van mijn creaties, ofwel Infusion d’Iris van Prada dragen.
Helaas zijn de chypreparfums die ik zo graag op anderen ruik te gedurfd, te mannelijk voor mij. Ik heb misschien niet genoeg uitgesproken karakter om ze te dragen.
5. Het slotwoord
Parfums op basis van vijg of vijgenblad zijn gemakkelijk te dragen. Deze noot is vrolijk en verkwikkend, en heeft toch karakter.
Chypreparfums zijn ongetwijfeld minder toegankelijk dan vijg, citrusvruchten, bloemengeuren of vanille, maar ze hebben de verdienste het karakter en de aanwezigheid van wie ze draagt te sublimeren.
Ook iris wordt zeer gewaardeerd door veeleisender vrouwen en mannen, die zich willen onderscheiden en nog eigenzinniger parfums willen dragen.
