Doğal Parfüm vs Sentetik: Düello, Mitler ve Kimyanın Gerçeği

Sentetik Ürünler: İki Farklı Kategori

İki tür sentetik hammadde vardır:

• Yalnızca kimyasal reaksiyonlarla elde edilenler: bazı beyaz miskler için makrosiklik miskler gibi esterler, aldehitler, laktonlar, menekşe notaları için metiliyononlar, vb.
• Yasminde bulunan indol, gül ya da sardunyada geraniyol, lavanta ve bergamotta linalol ve linalil asetat, hayvansal misk‘te bulunan bazı miskler gibi doğal ürünlerden elde edilen izolatlar. Çok sayıda sentetik hammadde doğal ürünlerin bileşenleridir.

Sentetik Parfümcülüğe Ne Katkıda Bulunur?

1. Yaratıcılık Katar

Sentetik, parfüme aldehitler ya da deniz notaları gibi özgün notalar katar. Dolayısıyla parfümörün paletini zenginleştirir ve parfüme soyutluk verir. Yaklaşık 3000 sentetik ürün vardır.

Sentetiğin gerçek avantajları vardır: sentetik ürünler her an istenen miktarlarda elde edilebilir. Parfümörün, müge, leylak, frezya, lale, hanımeli, gardenia, salkım çiçeği, şakayık, menekşe çiçeği vb. gibi çiçeksi notaları damıtılamayacak kadar narin olan kokulu çiçeklerin kokularını yeniden üretmesine olanak tanır.

Ayrıca birkaç istisna dışında çilek (C16), şeftali (C14), hindistan cevizi (C18), erik, ahududu (frambinon) gibi özü çıkarılması imkansız meyvelerin kokusunu da yeniden üretirler.

2. Kalıcılığı Artırır

Parfüme güç ve sillage katar.

3. Doğal Notaları Yüceltir

Örneğin, doğal bir vanilyayı pâtisserie çağrışımlı gurmanlık etkisiyle öne çıkarmak için karamel kokan etil maltol gibi bir bileşen eklenir. Araştırma ve kimyadaki ilerlemeler sayesinde başlı başına olağanüstü çağrışım gücüne sahip bileşenler tasarlanabiliyor.

Parfümörler giderek daha fazla “doğallık” arayışındalar ki bunu paradoks biçimde bazı doğal maddeler veremez. Bir hediyon notası gülü daha iyi yüceltir ve bergamot ya da limondan daha fazla doğallık (sabah çiyinin tazeliği) katar.

Şu Anda Çok Beğenilen Sentetik Moleküller

• “Oyuncak bebek”, “kaşmir” ve “bebek” notaları veren beyaz miskler.
• Cashmeran veya ambroxan gibi bağımlılık yaratıcı, güçlü ve yayıcı notalar.
• Etil maltol gibi tatlı karamel notaları.
• Erkeklerin beğendiği sinirli amberli odunsu notalar. Limbanol, cédramber veya ambrocénide, karanal veya Z11 gibi.
• Gerçek “ud” notaları nadiren doğaldır (çok pahalıdır); çoğunlukla doğal ve sentetik harmanıyla ikame edilir.

Önyargılar ve Sentezden Doğan Başyapıtlar

Bununla birlikte, kaliteli bir fragranzin yalnızca doğal olduğu önyargısı gibi bazı önyargılar hayatta kalmaya devam ediyor. Sentetik bileşenler olmadan modern parfümcülük var olamazdı.

• Aldehitler olmadan Chanel’in N°5‘i hiç yaratılamazdı.
• Kumarin, vanilin ve linalol olmadan ilk modern parfüm Guerlain’in Jicky‘si hiç var olamazdı.
• Etilvanilin olmadan Guerlain’in Shalimar‘ı bu kadar unutulmaz bir sillage sunamazdı.
• Dior’un Eau Sauvage‘ı da hediyon olmadan (son derece çiçeksi şeffaf ve yaseminsi nota) aynı olmazdı.
• Acqua Di Gió, calone olmadan (deniz ve iyot kokusunu yeniden üreten).
• Guerlain’in Mitsouko‘su, bu fragransta ilk kez kullanılan meyvemsi şeftali notası (aldehit C14) olmadan bu kadar mükemmel olmazdı.

Yaygın Kullanılan Bazı Sentetik Ürünler

• Damascone Alpha: elma-elma şarabı kokusu; Guerlain’in Nahema ve Jardins de Bagatelle‘inde kullanılıyor.
• Etil maltol, Maltol: şekerli karamel kokulu moleküller; Thierry Mugler’in Angel‘ında ya da Lancôme’un La Vie Est Belle‘inde, Guerlain’in La Petite Robe Noire Intense‘ında kullanılıyor.
• Dihidromirsenol: taze turunçgil notu, modern. Örn: Calvin Klein’ın CK One‘ı, Davidoff’un Cool Water‘ı.
• Heliotropin: beyaz tutkal, badem kokusu. Örn: Guerlain’in L’Heure Bleue‘sü, Guerlain’in Après l’Ondée‘si.
• Galaxolide: pudramsı misk, olgun meyvemsi, temiz. Örn: The Body Shop’un White Musk‘ı.
• Cis 3 hexenol: kesilmiş çimen kokusu. Örn: Guerlain’in Herba Fresca‘sı.

Sentetik ve Fiyat Hakkında İtirazlar

Bu yorumları sık sık duyarız: “İyi parfüm yalnızca doğal içerendir.” ya da “yeni fragranslar tamamen sentetik!” Sentetik olumsuz olarak değerlendirilmemeli; doğalin gerçek bir katma değeri bulunduğu gibi.

Ayrıca “sentetik daha ucuz” yorumu da duyulur. Iron, iriste bulunan bir sentetik moleküldür ve kilosu yaklaşık 2.000 Euro’ya mal olur. “Lüks” pudramsı kokulu bir molekül (beyaz misk) yaklaşık 600 Euro’ya, doğal lavanta özü 150 Euro/kilo’ya, neroli özü 3.000 Euro’ya ve portakal özü yalnızca 10 Euro’ya satılır.

Bilmek gerekir ki, parfümörler için ilgi çekici ve ardından büyük ölçekte üretilebilecek bazı kokulu molekülleri keşfetmek için çok gelişmiş tekniklerin kullanılmasıyla bazen yıllarca araştırma gerekmektedir.

Doğal: Ruhun Ekstrası

Yaklaşık 1.000 doğal madde vardır. Doğal, iklim koşullarına ya da diğer felaketlere tabiidir: hasatlar kıtlık yaşayabilir; örneğin İran’daki büyük depremde tüm Galbanum hasatı yok oldu.

Her yıl yeni doğal hammaddeler keşfediliyor ya da yeniden keşfediliyor:

• Toprak ve eski yönleri arındırılmış açık paçuli veya paçuli özü gibi yeniden yorumlanan klasikler.
• Son zamanlarda güzel doğal meyvemsi notalar mevcut: bir armut-elma esteri ve bazı izolatlar vb.
• Çok sayıda yeni doğal ürün, yaratıcı parfümörlerin örnekle Guerlain’in Chamade‘ında ilk kez kullanılan (1970) frenk üzümü tomurcuğu gibi yeni akordlarla ilerlemesini sağladı.
• Kanada çam iğnesi absolüsü, alg absolüsü, okaliptüs absolüsü vb.

Doğal Neden Eşsizdir?

Doğal ürünlerin sentetik ürünlerle ikame edilebileceğini söylemek yanlış olur; zira örneğin doğal bir gül 700 kadar molekül içerebilir ve bu nedenle sentetik ya da bir akor ile ikame edilemez.

Öte yandan doğa belirli çiçeklerin damıtılmasına izin vermediğinde parfümör bazı notaları yeniden yaratabilir; örn: müge, seringat, leylak, gardenia.

Doğal parfüme ruhun ekstrası verir! Ciltle yaşar, eşsiz bir simya yaratır, titreşimlere sahiptir. Evrilir! “Parfümünü değerli kılan kadın ya da erkektir” denilebilir. Aynı parfüm farklı ciltlerde bazen tanınmaz hale gelir ya da tersine yüceltilir, nefis olur!

Öte yandan doğal, sentetik üründen daha az kararlıdır. İklime, toprağa, hammaddenin işlenme biçimine bağlı olarak kalite yıldan yıla farklılaşabilir; bu nedenle communelle’ler oluşturulur.

Bir bebek parfümünün çok az doğal ürün içerdiğini bilin (bebek cildinde doğal özlerden kaynaklanan alerjilerden kaçının; ayrıca “hassas” sentetik maddeler de önlenmelidir).

Yüzde 100 doğal parfüm üretmek zordur ve bazen kalıcılığı ve yayılımı yetersiz olabilir. Bazıları başarılı, bazıları ise eczane kokusu gibi ya da pürüzlü olabilir. Gerçekten yüzde 100 doğal olduğunda çok pahalı da olacaktır.

Bazen bir parfümör bir formülde “doğal uçucu yağlardan” daha “modern” sentetik ürünleri tercih edebilir; zira doğal olanlar bazen “modası geçmiş” izlenim bırakabilir.

Sentetik Ürünlerin Tarihi: Kronoloji

• 1833/34: Dumas ve Peligot, tarçın özünden sinnamik aldehiti izole etti.
• 1844: Cahours, anason özünde ana bileşenini buldu: anetol.
• 1868: İngiliz kimyacı William Henry Perkin, tonka fasulyesinin kokulu prensibini sentezledi: kumarin.
• 1882: Kumarin, Houbigant için yaratılan Fougère Royale‘de ilk kez kullanıldı.
• 1869: Anisik aldehit de içeren Après l’Ondée‘de kullanılan heliotropinin keşfi; anisik aldehit 1887’de keşfedildi.
• 1874: Kimyacılar Tiemann ve Reimer, vanilini endüstriyel olarak ürettiler.
• 1880: Deri notalarının keşfi; Rus derilerinde bulunan kinolindler, Chanel, Guerlain ve diğerlerinin birçok Rus derisinin olduğunu unutmayın.
• 1888: Kimyacı Baur, tonkin miskinden (artık yasaklı) çok daha ucuz yapay bir misk yarattı.
• 1889: Guerlain’in Jicky‘si, cilt ile eşsiz bir simya yaratan çok sayıda doğal ürünün yanı sıra gerçek vanilyayı ve tonka fasulyesini güçlendirmek için ilk sentetik ürünleri kullandı: kumarin, vanilin ve linalol.
• 1900’lü yıllarda: Moureu ve Delange, menekşe (yapraklar) notasındaki Oktin ve Heptin metil karbonatı keşfetti.
• 1903: Blaize ve Darzens aldehitlerin yaratılmasına katkıda bulundu.
• 1905: Dupont şirketi, iyononlar, metil iyononlar, alfa-amil sinnamik aldehit ve asetivanol gibi tanınmış üretimler gerçekleştirdi.
• 1908: Sitronella özünden hidroksisitronelal oluşturuldu. Bu tarihte, ilk kez Mitsouko‘da kullanılan şeftali notası (C14) yaratıldı.
• 1962: Hediyon (Firmenich) (yasminden izole edilmiş) gibi büyük keşifler muhteşem parfümün yaratımına olanak tanıdı: Dior’un Eau Sauvage‘ı.
• 1963: Doğal sandal ağacına eklenen sandalore, Guerlain’in Samsara‘sının yaratılmasını sağladı. Etil maltol 1963’te yaratıldı: Mugler’in Angel‘ında ilk kez kullanılan ünlü karamel notası.
• 1966: Calone, deniz notu; ilk kez Aramis’in New West parfümünde kullanıldı.
• 1970: Damasonlar (gülden izole edilmiş) (Firmenich) Nahéma ve Jardins de Bagatelle‘in yaratımında ilk kez ustalıkla kullanıldı.
• 1973: Çok kullanılan bir molekülün yaratımı: iso e super çok yumuşak odunsu nota.
• 1990: Helvetolide: pudramsı bir misk.

Yaratıcılık ve keşif: her yıl sentetik alanda yeni moleküller ve doğal alanda da yenilikler ortaya çıkıyor.

Sonuç

Bir parfümör, 4.000/5.000 doğal ve sentetik seçki arasından kendi eğilimlerine göre seçtiği yaklaşık 1.000 toplam ürünle enstrümanını oluşturur.

Sentetik ürünler parfümcülüğe parfümörün enstrümanını zenginleştiren notalar kattı: menekşe notu, leylak, lale, müge, doğal yoldan elde edilemeyen meyveler. Tüm bu keşifler, parfümcülükte yaratıcılığın gelişmesine, yenilenmesine ve zenginleşmesine katkıda bulunuyor.

Çok sayıda sentetik ürün içeren bir parfüm dokunuşlar, kumaşlar, cilt vb. pek çok destekte daha doğrusal ve stabil olur; ayrıca daha kalıcı ve daha fazla sillage’lı olur.

Sentetik ürünlerden daha fazla doğal ürün içeren bir parfüm her cide göre değişir ve bazen tanınmaz hale gelebilir; bu tür parfümler farklı titreşimlere sahiptir. Bir ruhun ekstrası vardır.

Dolayısıyla ideal olan bir fragranste büyük oranda doğal ürünler ve tamamlayıcı olarak sentetik ürünlere sahip olmaktır.

Tüm bu doğal/sentetik tartışmanın ötesinde en önemli olan şey: güzel bir parfüme sahip olmak için başlangıçta güçlü bir yaratıcı fikir, güzel bir koku estetiği ve yetenekli bir parfümörün iyi yönetilmiş bir orkestrasyon gerektirir.